Formula 1 – 2022’de Başlayan Yeni Çağ

Tarihte çok önemli olaylar, buluşlar ve/veya dönüm noktaları için çağ kapatıp çağ açan olaylar denir.

Motor sporlarının zirvesi olan Formula 1’de de önümüzdeki sene bir çağ kapanıp diğer çağ açılıyor. Elbette Formula 1’deki çağ değişimleri insanoğlunun yürüyüşünde, bildiğimiz tarihi çağ değişimleri kadar önemli değil. Ama yine de motor sporları tarihine yön vereceği için biz motor sporları tutkunları için güzel ve değerli.

2014’te başlayan ve Mercedes’in büyük üstünlüğüyle geçen, güç ünitelerinin çalışma felsefesiyle anılan turbo-hibrit çağ, önümüzdeki sene sona eriyor. Kullanılan motorlar yine felsefe olarak bu geçtiğimiz sekiz sezondaki motorlar gibi turbo-hibrit olacak. Ama aerodinamik değişimler, yepyeni bir döneme işaret ediyor.

Bu nedenle de incelenmeyi hak ediyor diye düşünüyorum. Bu hafta değişimin gerekçesini ve felsefesini inceleyeceğiz. Bundan sonraki haftalardaysa, önümüzdeki senenin arabalarındaki teknik şartnameyi daha detaylı inceleyerek her şeyiyle anlamaya çalışacağız. Böylece 2022’deki büyük devrimde arabalarla ilgili değişen tüm aerodinamik kuralları ve uzun yıllar sonra kullanılmaya başlanan pek çok aerodinamik kanunlara hazırlıklı olacağız.

Kural Değişimleri Neden Gereklidir?

Kural değişimleri, Formula 1’in genlerinde vardır. Formula 1’de kural değişimleri temelde iki nedenle yapılır. Kural değişimlerinin ilk nedeni, çok üstün olan bir takımın önünün kesilmesidir. Böylece art arda aynı takımın şampiyon olması sonucu azalan ilginin artması amaçlanır.

Kural değişimlerinin ikinci nedeniyse, Formula 1’in gelişen ve dönüşen teknolojiye ayak uydurma çabasıdır. Hatta zaman zaman da otomotiv sektörünü dönüştürme çabasıdır.

2008 yılında, elektrikli tahrik üniteleri Formula 1’de ilk defa test edilmeye başlandı ve 2009’da da arabalara takıldı. O dönemki adıyla KERS, güncel adıyla MGU-K, yaklaşan büyük dönüşümün habercisiydi. O dönemde piyasada birkaç marka dışında çok az sayıda elektrikli araba vardı; hibrit arabalarsa daha çok olmakla birlikte otomobil sektörünün çok küçük bir dilimini oluşturuyordu.

2008 yılında KERS’in ilk tanıtıldığı zamandan sonra otomotiv sektörünün dönüşümü son derece dikkat çekici. Elektrikli arabalar, plug-in hibrit denilen prizden şarj edilebilen hibrit arabalar ve hibrit arabaların satış adetleri toplamı otomotiv pazarında oldukça büyük bir paya erişti.

Sonuç olarak Formula 1; rekabeti artırmak, teknolojinin gereklerine uyum sağlamak ve çoğunlukla da otomotivin öncüsü olmak amacıyla dönem dönem kural değişimlerini uygular.

2022’deki değişimin temel nedeniyse, yukarıda bahsettiğim gibi dominant olan bir takımın önünü kesmekten ziyade sporu daha standart ve çekişmeli hale getirmek. Standart kelimesi, belli bir noktaya kadar düzenleyiciliği işaret ettiği için önemli ve gereklidir. Ama fazla standardizasyonun, yaratıcılığı engelleyeceği tehlikesi, kapının aralığından bize göz kırpıyor.

Yeni kurallarda en çok dikkat çeken konunun, şartnamenin tüm açıkları kapatacak şekilde düzenlenmiş olması. Yeni kurallarla her ölçünün, her Radius’un, arabanın her santimetrekaresinin sınırlandırılması yönüyle yeni Formula 1, biraz Amerikanvari Indycar serisini anımsatıyor.

Indycar serisini sevmeye çok çalışmakla birlikte sevmeyi başarabildiğimi söyleyemeyeceğim. Sadece renkleri ve sponsorları farklı, diğer tüm yönleriyle birbirinin aynısı arabaların yarışmaları benim açımdan çok cazip değil. Mühendislerin kurallardaki gri noktaları bulmaları ve kullanmaları, yaratıcılıklarını sonuna kadar zorlamaları, Formula 1 ile ilgili sevdiğim temel konu sanırım.

Rekabetin artmasının izlenme oranlarını artıracağını düşünen Liberty Media ve FIA’nın, istediklerine ulaşabileceklerinden çok emin değilim. Rekabetin artması elbette seyredilme oranlarını artırır ama temel soru şu: Standardizasyon, rekabeti artıracak mı?

Ben bu konuda karamsar değilim ama biraz çekimserim. Burada devamlı aklımı kurcalayan şu teori var: Aerodinamik kuralların aşırı standardizasyonu ve motor gelişimlerinin sınırlandırılması, teoride eşit arabalar yaratabilir. Bu da rekabeti artıracak diye düşünülebilir. Ama arabalar eşitlendiğinde iş büyük ölçüde pilota düşecek. En iyi pilot şampiyonlukları domine ederken, rakip takımlar pilotlarının açıklarını kapatacak inovasyonlarla arabalarını geliştiremeyecek. Geliştirme saatlerinin ve bütçelerin kısıtlanması nedeniyle çoğunlukla sezonlar nasıl başladıysa öyle sona erecek. Sezon içindeki geliştirme yarışlarını göremeyeceğiz.

Tekrar hatırlatmak isterim, sonucun bu şekilde olacağını öngörmüyorum ve karamsar değilim. Sadece bu yönde endişelerim var.