Fransa seçimlerinde ilk tur: Aşırı sağcı Ulusal Birlik önde

Fransa, erken seçimin ilk turu için 30 Haziran Pazar günü sandık başına gitti. Sandıklar saat 18.00 itibarıyla kapandı, ancak Paris gibi büyük şehirlerde oy verme işlemleri saat 20.00'ye kadar devam etti. 49 milyon seçmenin bulunduğu Fransa'da seçimin ilk turunda katılım oranı, son 40 yılın en yükseği oldu. 

• Bilgi notu: Sandıkların kapanmasına 3 saat kala seçime katılım oranı, %59 ile 2022'deki son genel seçimden 20 puan fazla oldu.
• Bir adım geriden: Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, partisi Renaissance'ın hezimete uğradığı Avrupa Parlamentosu (AP) seçim sonuçları ortaya çıkar çıkmaz Ulusal Meclis'i feshederek erken seçim kararı almıştı. 6-9 Haziran tarihlerindeki AP seçimlerinde Renaissance, aşırı sağcı Ulusal Birlik Partisi'nin (RN) yarısından az oy alabilmişti. 
• Bunun sonuncunda: Seçime beklenmedik bir kararla gidilmesi ve seçim tarihlerinin tatil dönemine denk gelmesiyle Fransa'da, bu seçimlerde vekaletle oy veren seçmen sayısı arttı. İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre, erken genel seçimin ilk turunda oy kullanmak için vekalet verenlerin sayısı yaklaşık 2 milyon 641 bin oldu. 
• Perspektif: AB'nin en büyük ikinci ekonomisi Fransa'da seçim sonuçlarının hem kıta siyasetini hem Birlik ekonomisini derinden sarsabileceği tahmin ediliyor.

Resmî olmayan ilk sonuçlar

• BBC Türkçe'de yer alan haberde, sandık çıkış anketlerine göre ilk tur, aşırı sağcı Ulusal Birlik Partisi'nin (RN) zaferiyle sonuçlandı. RN, seçimin ilk turunda geçerli oyların %34,1'ini elde etti.  
• Aşırı sağa blok oluşturmak amacıyla seçime Yeni Halk Cephesi adı altında beraber giren sol partiler ittifakı, %28,1 oy elde ederken, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un partisi Renaissance ve ittifak ortakları ise oyların %20,3'ünü alabildi. Muhafazakar eğilimli Cumhuriyetçiler Partisi (LR)  ise %10,2'de kaldı.
• Perspektif: İlk tahminler, ikinci tur sonunda mecliste RN'nin 240-270, sol ittifakın 180-200, merkez partilerin 60-90, Cumhuriyetçilerin ise 30-50 arası milletvekiline sahip olacağını gösteriyor.

İlk açıklamalar 

• Ulusal Birlik Partisi'nin cumhurbaşkanı adayı olması beklenen Marine Le Pen, seçimin ardından yaptığı açıklamada "Halk net bir şekilde 7 yıllık küçümseyici ve yıpratıcı yönetime son vermek istiyor" ifadelerine yer vererek, ikinci turda da seçmenlerden destek istedi. Le Pen, RN lideri Jordan Bardella'nın "Başbakan olmaya hazır" olduğunu söyledi.
• Ulusal Birlik Partisi lideri Jordan Bardella, Paris'te yaptığı konuşmada, "Fransız halkı, ülkede emsali olmayan bir umut doğurdu" dedi. Bardella, başbakan olması hâlinde, Macron ile saygıya dayalı bir ilişki çerçevesinde, birlikte çalışacağını vurguladı.
• Cumhurbaşkanı Macron da seçimlerin ikinci turunda "cumhuriyetçi ve demokrat adaylara oy verme" çağrısında bulundu.

RN'nin politikası 

• Göçmen karşıtı politikalar izleyen RN, mültecilere finansal yardımı azaltmayı ve geri göndermeleri kolaylaştırmayı hedefliyor. Vatandaşlık almayı zorlaştırmak da aşırı sağcı partinin planları arasında. 
• Enerjide vergileri düşürmeyi vadeden parti, Ukrayna'ya gönderilen yardımlar konusunda da Macron çizgisinden ayrılıyor. Macron, Ukrayna'ya destek için savaş bölgesine asker göndermeyi tartışmaya açarken RN, Kiev'e yardımları, savunma silahları ile sınırlamayı ve uzun mesafeli füzelerin teslimatını durdurmayı savunuyor.

Seçim sistemi

• Ulusal Meclis'te 13 denizaşırı bölge ve yurtdışındaki Fransız vatandaşlarının temsil edildiği 11 seçim bölgesi de dahil olmak üzere 577 sandalye bulunuyor. Sandalyelerin büyük bir kısmı, ikinci tur oylamasına kadar belirlenmeyecek. 
• Parlamentoda 289 sandalyeyi aşan ittifak, mutlak çoğunluğu kazanmış olacak. Macron'un Meclis'te 250 sandalyesi vardı.
• Seçimin ilk turunda, her seçim bölgesinde oyların en az %50'sini alan aday milletvekili seçiliyor. Eğer hiçbir aday bu orana ulaşamazsa, ikinci turda, ilk turda oyların en az %12,5'ini alan adaylar yarışabiliyor.

Anketler ne diyordu?

Anketler ülkede, aşırı sağ bloğun birinci çıkacağına işaret etmişti. Yine anketlere göre, ikinci sırayı beş partiden oluşan sol bloğun alması bekleniyordu. Macron'u destekleyen merkez blok ise son anketlerde üçüncü sırada yer alıyordu.

• İkinci tur, 7 Temmuz'da yapılacak.