İlaç ithalatında sıkıntı büyüyor: Sabit kur uygulaması nedeniyle kriz kapıda

İthal ilaçlar ve piyasaya yeni çıkan ürünler kur farkı nedeniyle ülkeye getirilemiyor. İlaçlarla ilgili sorunlar yaşayan eczacılar bir yandan da ekonomik sorunlarla başa çıkmak zorunda kalıyor. Açıklama yapan meslek örgütleri "Sağlığımız ilaç tekellerinin kâr hırslarına kurban edilemez. Stratejik bir ürün olan ilaca güvenli ve kolay erişimin, üretim ve tedarik zincirinin sağlamlaştırılmasının en etkili yolu şüphesiz ki yerli ve millî ilaç üretimi’’ diyor.

• Geniş açı: Sabit kur uygulaması ve döviz kurundaki dalgalanmalar nedeniyle ithal ilaçların temininde de zorluk yaşanıyor. Bu da hastaların ilaçlarına ulaşamamalarına neden oluyor. 

Kaçak ve sahte ilaç riski

Tüm Eczacı İşverenler Sendikası Genel Başkanı Eczacı Nurten Saydan, eczacıların yaşadıkları sorunlara dikkat çekiyor: 

“Avro kuru 38 TL’ye ulaşmışken, ilaç fiyatları belirlenirken baz alınan avro kuru ancak 17,54 TL seviyesinde. Bu nedenle ithal ilaçlar getirilememekte ve hastalarımız tedavide aksaklık yaşamakta. İlaç Fiyat Kararnamesi’nin güncellenmesi gerekmekte. Aksi takdirde piyasada kaçak ve sahte ilaçların yaygınlaşması riskiyle karşı karşıya kalacağız.”

İlaç Fiyat Kararnamesi’nde (İFK) yapılan kısmi düzenlemelerin ilaç arzındaki sorunları gidermeye yetmediğine dikkat çeken Saydan ‘‘Dönemsel Avro Kuru uygulamasından ivedilikle vazgeçilerek enflasyon bazlı yeni bir fiyatlandırma politikasına geçilmesi gerekmektedir” diyor.

İlaçların bulunamamasından dolayı merdiven altı kaçak ve sahte ilaç sorunun artacağını belirten Saydan şöyle diyor: 

“Bir ürün bulunamazsa o ülkeye ya kaçağı ya da sahtesi girer. Dolayısıyla vatandaşlarımız ilaçlarını her zaman eczanelerimizden almalılar çünkü eczanede sahte ve kaçak ilaç asla bulunmaz.”

İlaç tedarikinde sıkıntı

Yurt dışından ithal edilen ilaçların tedarikinde yaşanan problemlerin giderek arttığını belirten Ankara Eczacı Odası Başkanı Cumhur Cem Abbasoğlu ise, "Şu an için ilaç yokluğu bizim edindiğimiz kayıtlara göre %20 civarında. Depolarda ve firmada ilaçların bulunmaması nedeniyle hastalar eczane eczane gezmek durumunda kalıyor. Sabit kur uygulaması ilaçtaki yokluğun asıl nedeni” diyor.

Abbasoğlu, ithal ilaçta belirlenen fiyat politikası nedeniyle sık sık ilaç yokluğu yaşandığını belirtiyor: 

"2004’te ilk defa yürürlüğe giren yönetmelikte ilaç fiyat kararnamesi o dönemin şartlarında sabit bir kura bağlanmıştı. Aradan geçen yirmi yılda bu ilaç fiyat kararnamesine herhangi bir değişiklik yapılmadı. Dönem dönem iyileştirmeler yapıldı fakat sabit kur uygulaması ilaçtaki yokluğun asıl temel sebebi."

Şu anda reel avro kuruyla ilaçta uygulanan kur arasındaki farkın iki kata çıktığını belirten Abbasoğlu, "Bunun çözümlenmesi için bu yirmi yıl önceki şartlara göre belirlenen bu kararnamenin bir an önce günümüz şartlarında güncellenmesi gerekiyor" diye konuştu.

Özellikle kronik hastalıklar için ithal edilen ilaçlarda problemlerin giderek arttığına dikkat çeken Abbasoğlu, hastaların ilaç bulabilmek için eczane eczane gezmek zorunda kaldığını vurguladı:

"Kronik hastalıklardaki ilaçlarda mağduriyet yaşanabiliyor. Hastalarımız ilacını alıp gitmek istiyor. Fakat depolarda veya firmada ilaçların bulunmamasından ötürü eczane eczane gezmek durumunda kalıyorlar."

Bulunmasında sıkıntı yaşanan ilaçlar arasında kronik hastalıklara ait ilaçlar, kanser ve şeker ilaçları ve insülinler de bulunuyor.