🔔 CANLI: İran, İsrail'e İHA saldırısı başlattı

İsrail ordusu, İran'ın Nisan başında Suriye'nin başkenti Şam'daki İran Büyükelçiliği'ne düzenlenen hava saldırısına misilleme olarak İsrail'e doğru 100'ün üzerinde insansız hava aracı fırlattığını açıkladı. İsrail Savunma Kuvvetleri sözcüsü Daniel Hagari, İHA'ların takip edildiğini ve İsrail topraklarına ulaşmalarının birkaç saati bulmasının beklendiğini, riskli bölgelerde sirenlerin çalacağını bildirdi.

İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant ise İsrail'in İran ve müttefiklerinin "planlı bir saldırısını yakından izlediğini" belirtirken, ordu güçlerinin tam teyakkuz hâlinde olduğunu, ülke genelinde tüm okulların tatil edileceğini ve 1.000'in üzerinde kişinin biraraya geleceği toplantıların sınırlandırılacağını söyledi. Ordu, kısıtlamaların Cumartesi günü yerel saatle 23.00'ten itibaren yürürlüğe gireceğini ve Pazartesi günü 23.00'e kadar süreceğini söyledi. Ayrıca İsrail Havaalanları İdaresi (IAA) tarafından yapılan açıklamada, İran'ın saldırısı nedeniyle İsrail hava sahasının yerel saatle 00.30'dan itibaren kapatılacağı belirtildi.

Devrim Muhafızları'ndan yapılan açıklamada ise "Siyonist rejimin Şam'daki İran büyükelçiliğinin konsolosluk bölümüne saldırısına cevap olarak Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri, Siyonist rejimin topraklarındaki belirli hedefleri düzinelerce insansız hava aracı ve füzeyle vurdu" denildi. 

İran devlet televizyonuna konuşan kaynaklar da Tahran'ın İsrail'e yönelik ilk balistik füze dalgasını fırlattığını duyurdu. İran Savunma Bakanı Muhammed Rıza Aştiyani, "İsrail'in İran'a saldırması için hava ve kara sahasını açan ülkeler, kararlı cevabımızı alacaktır" ifadelerini kullandı. İran, operasyonun "Gerçek Vaat" adını taşıdığını belirtti.

• Bir adım geriden: Üst düzey İranlı yetkililer, İran Devrim Muhafızları Ordusu'ndan 2'si general rütbesinde toplam 7 kişinin öldürüldüğü 1 Nisan'daki konsolosluk saldırısının ardından misillemede bulunacakları konusunda uyarılar yapmış; ABD ve İsrail tehditlerin ardından ordularını yüksek alarm durumuna geçirmişti. Ayrıca bu hafta ABD Merkez Kuvvetler Komutanı İran'ın olası saldırısına dair görüşmek üzere İsrail'e gitmişti. İran ve İsrail onlarca yıldır gölge savaşları yürütüyordu ancak İran, ilk kez doğrudan İran topraklarından İsrail'i hedef alıyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran topraklarından düzenlenecek bir saldırıya hazır olduklarını söyledi ve "Savunma sistemlerimiz yerleştirildi ve hem savunma hem de saldırı konusunda her türlü senaryoya hazırız" sözlerini kullandı. Netanyahu ayrıca İsrail'e desteklerinden dolayı ABD, Fransa ve İngiltere'ye teşekkür ederek "Kim bize zarar verirse biz de ona vereceğiz. Kendimizi her türlü tehdide karşı savunacağız ve bunu sakin ve kararlı bir şekilde yapacağız" dedi.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ise ABD Başkanı Joe Biden'ın yazlık evindeki tatilini erken bitirerek Ortadoğu'daki olaylar hakkında güvenlik ekibiyle istişarelerde bulunmak üzere Washington'a döneceği söylendi.

• Öte yandan: İran devleti haber ajansı IRNA, İran Devrim Muhafızları'nın bugün erken saatlerde Hürmüz Boğazı'nda İsrail bağlantılı olduğu söylenen Portekiz bandıralı bir kargo gemisini ele geçirdiğini ve gemiyi İran karasularına yönlendirdiğini duyurmuştu. İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz, olay üzerine İran'ı "uluslararası hukuku ihlal ederek korsan bir operasyon yürütmekle" suçlamıştı.

Bilmeniz gerekenler:

• Devlet medyası, Ürdün'ün hava sahasını bugün yerel saatle 23.00'ten itibaren gelen, giden ve transit tüm uçaklara geçici olarak kapattığını duyurdu. Haberde, İran'ın saldırı ihtimalinden bahsedilmedi ancak gelişme, bölgenin olası bir İran eylemine hazırlandığı sırada yaşandı. Lübnan da benzer şekilde hava sahasını kapattığını duyurdu.
• İsrail devlet televizyonu KANN'ın muhabirlerinden Amichai Stein'ın İsrail ordu mensuplarına dayandırdığı habere göre, İHA'lar yalnızca İran'dan değil, başka ülkelerden de fırlatıldı.
• Söz konusu drone'ların nereden ateşlendiği henüz belli değil. İddialar arasında 3. dalga drone saldırısının başladığı dillendiriliyor. Seyir füzelerinin de ateşleneceği belirtiliyor.

• THY'nin İstanbul'dan Tahran ve İsfahan'a giden uçakları, Türkiye'den çıkmadan İstanbul'a geri çağırıldı. Pegasus Havayolları ise İran'a bugün ve yarın yapılacak olan seferlerin iptal edildiğini açıkladı.

  
  

  Sıcak gelişmeler

• 00.45: İsminin açıklanmasını istemeyen iki İsrailli yetkiliye göre İsrail istihbaratı İran ve Irak'tan düzinelerce insansız hava aracı ve seyir füzesi fırlatıldığını tespit etti. Yetkililer, füzelerin Golan Tepeleri ve Negev Çölü'ndeki bir İsrail hava kuvvetleri üssünü hedef aldığını belirtti.

• 01.00: Gerçek zamanlı uçuş takip aracı Flightradar24'e göre İsrail, Ürdün, Irak ve Lübnan hava sahalarının tamamı şu anda kapalı durumda.

• 01.05: İsrail Ordu Radyosu, İran İHA'larının bu gece Tel Aviv saatiyle 02.00-04.00 arasında İsrail'e ulaşmasının beklendiğini duyurdu. İsrail'de savaş kabinesinin toplantısı devam ediyor.

• 01.08: Beyaz Saray, ABD Başkanı Joe Biden'ın "Ulusa Sesleniş" konuşmasının yapılmayacağı duyurdu. Burada bir iletişim hatasının yaşandığı, zaten böyle bir konuşmanın hiç planlanmadığı bildirildi.

• 01.15: Mısır Dışişleri Bakanlığı sözcüsü X'te yaptığı açıklamada Mısır'ın "durumu kontrol altına almak ve gerilimin tırmanışını durdurmak için tüm taraflarla temas hâlinde olduğunu" söyledi ve çatışmanın bölgeyi daha büyük bir istikrarsızlığa sürükleyebileceği uyarısında bulundu.

• 01.20: AB Yüksek Temsilcisi Joseph Borrell "AB, İran'ın İsrail'e kabul edilemez saldırısını şiddetle kınıyor. Bu benzeri görülmemiş bir gerilim, bölgesel güvenliğe yönelik ciddi bir tehdittir" dedi.

• 01.30: İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Belçika, Hollanda ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nden mevkidaşlarıyla görüştüğünü duyurdu. Abdullahiyan, İsrail'e saldırı konusunda ABD'ye gerekli uyarıyı yaptıklarını belirtti. Abdullahiyan, "İsrail rejiminin İran'ın Şam'daki büyükelçilik binasına düzenlediği terör saldırısı ve uluslararası hukukun ve Viyana Sözleşmelerinin ihlalleri gündeme geldi. Ülkemizin pozisyonlarını anlattım. ABD'ye gerekli uyarının yapıldığını vurguladım" dedi. Dışişleri Bakanı, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile görüşmede de İsrail'in Gazze'deki saldırılarının ele alındığını aktardı.

• 01.35: Reuters, iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde ABD Ordusu'nun bir İran İHA'sını düşürdüğünü duyurdu.

• 01.38: İran'ın Birleşmiş Milletler temsilcisi İsrail'e saldırıyla ilgili yaptığı açıklamada "Bu Tahran ile Tel Aviv arasındaki bir çatışma, ABD'nin bundan uzak durması gerekiyor. Bu iş şu an sonuçlandı sayılır. İsrail rejimi bir hata daha yaparsa İran'ın tepkisi çok daha sert olur" dedi.

• 01.44: Fransa İran'ın İsrail'e yönelik saldırısını "mümkün olan en güçlü ifadelerle" kınadı. Fransa Dışişleri Bakanı Stéphane Séjourné, X'te yaptığı açıklamada, "İran böylesine benzeri görülmemiş bir eylemde bulunarak istikrarı bozucu eylemlerinde yeni bir eşiği aşmış ve askerî gerilimin tırmanması riskiyle karşı karşıya kalmıştır" dedi.

• 01.45: İngiltere Başbakanı Rishi Sunak "İran rejiminin İsrail'e yönelik pervasız saldırısını en güçlü ifadelerle kınıyorum" dedi. Sunak, "Müttefiklerimizle birlikte durumu istikrara kavuşturmak ve gerilimin daha da tırmanmasını önlemek için acilen çalışıyoruz" sözlerini kullandı.

• 01.51: AFP'nin haberine göre, Kudüs'te patlama ve siren sesleri duyuluyor.
  
  

• 

• 02.10: AFP'nin haberine göre Suriye'nin başkenti Şam'da patlama sesleri duyuldu.
• 02.17: ABD ordusunun İsrail'e doğru ilerleyen İran'a ait bazı insansız hava araçlarını düşürdüğü bildirildi. Washington Post'un haberinde, "ABD'nin bölgesel bir savaşın derinliklerine çekilmeden müttefikine yardım etme çizgisinde yürüdüğü" ifade edildi.
• 02.22: Reuters'ın haberine göre Ürdün jetleri çok sayıda İran drone'unu düşürdü.
• 02.25: The Guardian'ın haberine göre, birkaç saat içerisinde beklenen saldırıda İran'ın Tel Aviv, Kudüs ve İsrail'in nükleer santralinin bulunduğu çöl şehri Dimona'yı hedef aldığı düşünülüyor. İlk dalganın yerel saatle 02.00 civarında İsrail'in çeşitli kentlerinin hava sahasına ulaşmaya başladığı belirtiliyor.
• 02.30: ABD Başkanı Joe Biden, X'te yaptığı paylaşımda "İran'ın İsrail'e yönelik saldırıları hakkında bilgi almak üzere ulusal güvenlik ekibimle az önce biraraya geldim. İran ve vekillerinden gelebilecek tehditlere karşı İsrail'in güvenliğine olan bağlılığımız tamdır" sözlerini kullandı.
• 02.47: Reuters'ın ordu kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Suriye'nin Şam ve diğer büyük üsler çevresindeki karadan havaya savunma sistemlerini yüksek alarm durumuna geçirdiği bildirildi. Ülkede, İsrail'in İran yanlısı milislerin bulunduğu askerî üs ve tesislere saldırıda bulunması bekleniyor.
• 02.50: İsrail Yedioth Ahronot gazetesinin İsrail güvenlik kaynaklarından aktardığı bilgiye göre balistik füze ve İHA'ların yüzde 99'u engellendi.
• 02.54: İsrail acil yardım servisi Kızıl Davut Yıldızı, saldırılar nedeniyle ülkenin güneyinde 10 yaşında bir çocuğun ağır yaralandığını bildirdi.
• 03.04: İran Devrim Muhafızları ikinci bir açıklama yayımlayarak ABD'yi İsrail'i desteklememesi konusunda uyardı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Terörist ABD hükümetini, İran'ın çıkarlarına yönelik herhangi bir saldırıya destek vermesi ya da katılması hâlinde İran Silahlı Kuvvetleri'nin sert bir karşılık vereceği konusunda uyarıyoruz."
• 03.09: Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, yaptığı açıklamada, Ortadoğu'da gerilimin derhal düşürülmesi çağrısında bulundu ve "İran İslam Cumhuriyeti tarafından bu akşam İsrail'e karşı başlatılan geniş çaplı saldırıyı kınıyorum" dedi. Guterres, bölgenin birden fazla cephede daha derin ve daha geniş çaplı bir çatışmaya sürüklenme riski altında olduğunu vurguladı ve "Ne bölge ne de dünya yeni bir savaşı kaldırabilir" ifadelerini kullandı.
• 03.15: İsrail ordusunun sözcüsü Daniel Hagari, yaptığı açıklamada, İsrail sınırları dışında 10 seyir füzesi ve onlarca insansız hava aracının durdurulduğunu söyledi. Hagari, İran tarafından İsrail'e 200'den fazla insansız hava aracı ve füze fırlatıldığını bildirdi. Ayrıca İsrail'de bir kız çocuğunun yaralandığı ve bir İsrail askerî tesisinde hafif hasar meydana geldiği aktarıldı. Hagari üssün adını vermedi ve İsrail'in insansız hava araçlarını ve füzeleri engellemeye devam ettiğini ve bunlardan bazılarının İsrail hava sahası dışında yapıldığını söyledi.
• 03.30: ABD Başkanı Joe Biden ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu telefonla görüştü.
• 03.40: İsrail, Birleşmiş Milletler'i "saldırı altında olduğu" gerekçesiyle acil toplantıya çağırdı.
• 12.25: İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, BMGK'ya seslenerek "İşgalci rejimin destekçilerine, İslam Cumhuriyeti tarafından gerçekleştirilen bu sorumlu ve yerinde eylemi takdir etmelerini ve bu saldırgan rejime körü körüne destek vermeyi bırakmalarını tavsiye ediyoruz" dedi.

• 13.00: Rusya'dan İran'ın İsrail saldırısıyla ilgili ilk açıklama geldi. Rusya Dışişleri Bakanlığı, bölgedeki tehlikeli yükselişten endişe duyduklarını belirterek, başta Filistin-İsrail çatışması olmak üzere Orta Doğu'daki çeşitli krizlere çözüm bulunmamasının istikrarsızlığı büyüteceği konusunda daha önce defalarca uyarılarda bulunduklarını açıkladı.

• 14.30: Birleşik Krallık Başbakanı Rishi Sunak, bazı İran dronlarının Birleşik Krallık'ın Hava Kuvvetleri'ne ait uçaklar tarafından düşürüldüğünü doğruladı.

• 15.00: Diplomatik kaynaklardan alınan bilgiye göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ile telefon görüşmesi yaptı. Fidan, Abdullahiyan'a Türkiye'nin İran’ın 13 Nisan gecesi İsrail’e yönelik gerçekleştirdiği misillemenin ardından bölgede daha fazla tırmanma olmasını istemediğini; gerilimi artıracak adımların sona ermesini arzu ettiğini söyledi.

• 16.09: Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, İran'ın İsrail'e hava saldırısıyla bölgede tırmanan gerilimle ilgili yazılı açıklama yaptı. Yılmaz, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Bölgemizde artan gerilimin bir an önce düşmesini ve dikkatlerin Gazze’de yaşanan insanlık suçlarına yoğunlaşmasını diliyoruz. Yaşanan katliamlara sessiz kalarak İsrail’e koşulsuz destek olanlar bölgesel gerilimi artırmakta ve Netanyahu yönetiminin suçlarına ortak olmaktadırlar. Uluslararası toplumun hukuka dönmesi, haklı olanın yanında durması ve İsrail yönetiminin saldırılarını durdurması için tavır alması insani olduğu kadar tarihi ve stratejik bir gerekliliktir. Savaşın kazananı, adil bir barışın kaybedeni olmaz."

• 18.00: İsrail Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lior Haiat, İsrail’e yönelik saldırısı sonrası İran’a karşı yaptırım uygulanmasını talep etti. Haiat, sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, İran’ın dün geceki hava saldırısına ek olarak İsrail’e yönelik “Irak’taki milisler, Yemen'deki Husiler ve Lübnan’daki Hizbullah tarafından da ek saldırılar yapıldığını” belirtti.
• 19.00: ABD CIA Başkanı William Burns, MİT başkanı İbrahim Kalın'dan İran ile İsrail arasındaki gerginlik konusunda arabulucu olmasını istedi.
• 19.50: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'li mevkidaşı Antony Blinken ile telefonda görüştü. Sorunun temelinde Gazze’deki savaşın yattığını belirten Fidan, acilen ateşkes ilan edilmesi ve Gazze’ye kesintisiz insani yardım ulaştırılması gerektiğini, aksi hâlde krizin büyüyerek devam edeceğini belirtti. 
• 20.30: ABD Dışişleri Bakanlığı İdari İşler Müsteşarı ve Siyasi İşler Müsteşar Vekili John Bass, Bakan Yardımcısı Büyükelçi Burak Akçapar'ın daveti üzerine Türkiye'yi ziyaret edecek. Görüşmede, Gazze'deki güncel gelişmeler, bölgesel ve uluslararası konuların ele alınması bekleniyor. 
• 22.00: ABD Başkanı Joe Biden ve G7 liderlerinin video konferans ile yaptıkları görüşmede, İran'ın İsrail'e yönelik saldırıları ele alındı. Liderler ortak açıklamasında, İran'ı kınarken İsrail ile tam bir dayanışma içinde oldukları mesajını verdi.
• 23.50: BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Güvenlik Konseyinde yaptığı konuşmada Ortadoğu'da gerginliğin daha da artmaması için İran ile İsrail'e azami itidal çağrısı yaptı.