İran'ın askerî kapasitesi ne durumda?

Yıllardır "gölge savaşları" yürüten İran ile İsrail arasındaki gerilimin, Cumartesi gece saatlerinde İran'ın ilk kez insansız hava araçları ve füzelerle İsrail'i doğrudan hedef almasıyla sonuçlanması üzerine, dikkatler İran ordusunun muharebe kapasitesine yöneldi. 

Tahran şimdiye kadar ABD ve İsrail'le doğrudan bir askerî çatışmaya girmekten kaçınmış; İsrail de İran'daki askerî ve nükleer tesisleri gizlice hedef almış; komutanlar ve bilim insanlarına yönelik suikastlardan sorumlu tutulmuştu. 

İran'ın askerî stratejisi, hassas ve uzun menzilli füzelere, insansız hava araçlarına ve hava savunmasına dayalı askerî caydırıcılık üzerine inşa edildi. Uzmanlara göre, bu alanda İran, Ortadoğu’nun en güçlü ülkelerinden biri olarak görülüyor. Ayrıca Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi trafiğini aksatabilecek, küresel enerji kaynaklarında kesintiye neden olabilecek sürat tekneleri ve küçük denizaltılardan oluşan bir filosu da bulunuyor.

İran’ın saldırıda kullandığı İHA ve balistik füzeler

İran'ın yarı resmî haber kuruluşu ISNA, geçen hafta İsrail'e ulaşabileceği iddia edilen 9 İran füzesini gösteren bir grafik yayımladı. Ülke, Ağustos ayında da 2.000 km’lik operasyonel menzile sahip ve 24 saate kadar uçabilen Mohajer-10 adlı gelişmiş bir insansız hava aracı ürettiğini açıkladı.

İran'ın İsrail'e gönderdiği 2021 yapımı Shahed-136S SİHA’ları, 36 kilogram patlayıcı taşıyabiliyor ve GPS ile yönlendiriliyor. 2.500 kilometre menzile ve 185 km/saat hıza sahip olan bu SİHA'lar, 200 kilogram ağırlığında ve 3,5 metre uzunluğunda. Daha önce Rusya-Ukrayna savaşında da kullanılan Shahed-136S'in alçak irtifadan uçma ve hedefi vurmadan önce 100 metreye kadar alçalabilme özelliği sayesinde radarlar tarafından algılanması oldukça güç. İran bu kamikaze drone’ları “Şehit” ismiyle anıyor çünkü Shahed-126S’ler üzerlerindeki patlayıcılar sayesinde çarptıkları hedefte tahribat yaratmak üzere tasarlanmış. 

İran'ın İsrail'e gönderdiği iddia edilen hipersonik “Fattah” füzelerinin ise İsrail'e ulaşmasının sadece 400 saniye süreceği belirtiliyordu. Bu anlamda İsrail'in "Demir Kubbe” (Iron Dome) hava savunma sisteminin belki de en önemli testinin ses hızının en az 15 katına çıkabilen, 1.800 km menzile sahip Fattah II füzeleri olması bekleniyordu. 

İran ayrıca 3.000 kilometrelik kadar menzile sahip, havadan fırlatılabilen nükleer kapasiteli Kh-55 gibi seyir füzelerine de sahip.

Washington merkezli bir sivil toplum kuruluşu olan Silah Kontrol Derneği, İran'ın füze programının büyük ölçüde Kuzey Kore ve Rus tasarımlarına dayandığını ve Çin tarafından da desteklendiğini iddia ediyor.

Demir Kubbe nasıl çalışıyor?

İsrail'in geliştirdiği ve yaklaşık 10 yıldır kullandığı "Demir Kubbe" savunma sistemi, İran'ın saldırılarının büyük bölümünü engellemiş gibi görünüyor. İsrail ordusu yerel saatle 02.00'den itibaren hava savunma sistemlerini kullandı.

2011'den beri kullanılan bu sistem; roket, füze ve havan topu gibi kısa menzilli saldırılara karşı kullanılıyor. İsrail ayrıca insansız hava aracı ve uzun menzilli füzelere karşı "Davut'un Sapanı" adlı bir sistemi ve atmosferin en üst katmanlarına kadar ulaşan Ok 2 ile atmosfer dışına çıkabilen Ok 3 adlı sistemleri de kullanıyor.

Demir Kubbe'nin tehdidi tespit eden radar sistemi, atılan roketlerin yerleşim yerlerini ya da önemli altyapı tesislerini hedeflediğini algılaması hâlinde bunu imha etmek üzere bir füze gönderiyor. Bu füzeler, mobil üniteler ya da sabit noktalardan ateşlenebiliyor ve bunlar aracılığıyla gelen roket havada imha ediliyor.

Yüzde 90 başarı oranına sahip Demir Kubbe'de kullanılan savunma füzeleri 20-100 bin dolar arasında maliyete sahip.