İş ilanı çok, işe alan yok: Hayalet ilanlar

Yakın zamanda iş aramaya başladıysanız, işgücü piyasasının gizemlerinden biriyle karşı karşıya gelmiş olabilirsiniz: Aylarca açık kalmasına rağmen, başvurunuza dönüş yapmayan şirketler.

Böyle bir durum karşısında iş arayan kişilerin becerilerini ve geçmiş deneyimlerini sorgulayıp, kendilerini yetersiz hissetmesi, aylar boyunca hiç cevap almadıkları onlarca işe başvurup tüketici bir sürecin içine hapsolduklarını hissetmeleri çok doğal. Ancak belki de sorun onlarda değildir. The Wall Street Journal’ın haberi, “hayalet iş ilanları” olarak anılan bu ilanlardan bazılarının gerçekten boş pozisyonları doldurmak için açılmadığını gösteriyor. 

ABD’de Çalışma Bakanlığı’nın verilerine göre, Ocak ayında 10,8 milyon yeni iş ilanı açılan işgücü piyasası güçlü kalmayı sürdürüyor. Ancak bazı şirketler bütçe sıkıntıları nedeniyle işe alım yapmaktan vazgeçebiliyor ve içlerinden bazıları da iş ilanlarını kapatmıyor. 

Geçen yaz 1.000’in üzerinde insan kaynakları yöneticisiyle yapılan bir ankette, yöneticilerin %27’si iş ilanlarının en az dört aydır açık olduğunu söyledi. Clarify Capital’a göre açık bırakılan ilanların yarıya yakını, şirketin büyümeye devam ettiği izlenimini vermek için ilanları açık bırakıyor. Yöneticilerin üçte biri ise bu ilanların üzerlerindeki işyükü nedeniyle patlama noktasına gelen çalışanları “sakinleştirmek” için açık tutulduğunu söylüyor. Ayrıca bir çalışanın işten ayrılması durumunda ellerinin altında bir aday havuzu olmasını isteyenler ya da çok değerli bir yeteneği kaçırmak istemeyenler de iş ilanlarını açık tutanlar arasında. 

Ancak iş arayanlar için “hayalet ilanlar”ın arasında süreci yürütmek tüketici bir durum. WSJ’ın görüş aldığı bir metin yazarı, 2021’in sonunda iş ararken açık olan bazı pozisyonların geçen yılın Ağustos ayında tekrar iş aramaya başladığında hâlâ açık olduğunu söylüyor. Yazar adayı “İlk başta bunun anormal olduğunu düşündüm, ama şimdi bir trend olduğunu fark ediyorum” diyor. 

Dijital pazarlama ajansı Fractl’ın ortağı Kelsey Libert ise bunun işverenler için "mantıklı" olduğunu söylüyor. Libert, şirketinin ortaklık pozisyonları için ilanları hep açık tuttuğunu, çünkü bu pozisyonlarda çalışanları yenileme maliyetinin diğer rollere göre daha yüksek olduğunu söylüyor ve “Aksi takdirde yeterince başvuru toplamak için Linkedin reklamlarına çok ciddi miktarda para harcamak zorunda kalırsınız” diyor. 

• Ayrıca: Libert, Nisan-Haziran arasında üniversite son sınıf öğrencileri iş aramaya başladığında, sırf açık pozisyon olmadığı için bu yetenekleri kaçırmak istemediklerini de söylüyor. 

Hayalet ilanların arkasındaki bir neden de şirketlerdeki koordinasyon eksikliği olabilir. Özellikle e-ticaret alanında çalışan büyük şirketlerde sürekli değişen bütçeler, planlar ve işe alım sürecine katılan ekiplerin çeşitliliği gibi nedenlerle iş ilanlarını güncel tutmak zorlaşabiliyor. Örneğin Ocak ayında 1.750 kişiyi işten çıkardığını açıklayan Wayfair, işe alım kararlarında bir değişiklik olması durumunda adaylara karşı şeffaf davrandığını, ama bu büyüklükte bir şirkette iş ilanlarını kaldırmanın zaman aldığını söylüyor. Ayrıca şirketler “yavaşlama sinyali” vermemek için de ilanları açık tutuyor olabilir.

• Peki çölde bir serabın peşinden koşmaya benzeyen iş arama sürecinde adaylar, “hayalet ilanlar”ın getirdiği zaman kaybı ve hayal kırıklıklarından kendilerini nasıl koruyabilir?

İş bulma sitesi Indeed’in iletişimden sorumlu başkan yardımcısı Scott Dobroski, iş ilanlarının ayrıntılarına bakmanızı öneriyor. İş tanımında bu pozisyonun hangi görevlerden sorumlu olacağı net ve ayrıntılı şekilde yazıldıysa bu, o şirketin işe alımla ilgili ciddi olduğunun bir göstergesi olabilir. İlanın ne zaman yayınlandığını da kontrol etmekte fayda var. 

• Ayrıca: Indeed, yayınlanan iş ilanlarının 2023 başından bu yana %11 oranında düştüğünü vurguluyor. Aktif olmayan ilanları kaldıran şirket, “Pek çok şirketin işe alımla ilgili daha temkinli olmaya başladığını görüyoruz” diyor.