İYİ Parti ve DEM Parti seçim beyannamelerinde 'gençlik'

GoFor

Türkiye’nin yerel yönetimlerini belirleyecek 31 Mart seçimlerine doğru giderken gençlerin oy potansiyeli gündemdeki yerini koruyor ve siyasi partiler gençleri yönelik kampanyaları devam ediyor. Bu kapsamda siyasi partiler hazırladıkları seçim beyannamelerinde kendileri için önemli bir oy grubunu oluşturan gençlere ne kadar yer ayırıyor? Yerel seçimlere çok az kala AK Parti ve CHP’nin ardından İYİ Parti ve DEM Parti’nin seçim bildirgelerini inceledik. DEM Parti’nin yerel seçimlerle ilgili bildirgelerinde dikkat çeken nokta oldukça ilerici, etkili, sürdürülebilir ve kapsamlı bir nitelikte olması.

İYİ Parti’nin seçim beyannamesinde 'gençlik'

İYİ Parti'nin detaylar yerine genel bir çerçeve çizdiği söylenebilecek olan bildirgesinde öne çıkan en önemli temel eksiklik gençlik temelli yaklaşım. Toplamda 14 kere “genç”, 6 kere “öğrenci” kelimesi geçen beyanname, niceliksel olarak oldukça yetersiz bir niteliğiyle dikkat çekiyor. 

Beyannameye dikkatli ve detaylı bir inceleme ışığında bakıldığında ise bu yetersizliğin aynı zamanda niteliksel olarak da gençlerin farklı temalarda karşılaştığı mevcut problemlerin çözüme ulaştırılmasında ilericilik, etkililik ve sürdürülebilirlikten oldukça uzak olduğu görülüyor.  

Gençlik politikalarının değerlendirilme ve tasarlanma süreçlerindeki en önemli unsurlardan birisi gençlik tanımı. Yapılan tanım içerisinde hangi gençlik gruplarının ne derecede dahil edildiği, “genç” derken hangi gruplara ve bu grupların hangi özelliklerine atıf yapıldığı, hangi grupların gençlik tanımının dışında bırakıldığını değerlendirmek, gençlik politikalarının kapsayıcılığı ve etki alanı açısından büyük bir önem taşıyor. 

İYİ Parti beyannamesinde gençlik tanımında “Gençlere yönelik sosyal hizmetlerimizi öğrenci olan/olmayan, ortaöğrenim/yüksek öğrenim, çalışan/çalışmayan gibi sosyal farklılıkları dikkate alarak sunacağız” ifadeleri yer alıyor. 

Şüphesiz ki gençler; farklı sorunları, ihtiyaçları ve talepleri bulunan birçok gruptan oluşuyor. İYİ Parti’nin kullandığı ifadelerde gençlerin sadece öğrenciliğe indirgenmemesi önemli bir nokta olsa da, gençlik gruplarının “öğrenci olan/olmayan, ortaöğrenim/yüksek öğrenim, çalışan/çalışmayan” gençlere indirgenmesi kapsayıcılıktan uzak bir tanıma işaret ediyor. 

Yapılan tanım, hâlihazırda toplumsal ve politik açıdan önemli talepleri bulunan genç kadınlar, genç LGBTİ+’lar, Kürt gençler, Roman gençler, engelli gençler, mülteci/göçmen gençler beyannamenin odağının dışında bırakıyor.

Özellikle beyannamede yer alan, “Kentlerimiz Yabancı Göçüne Karşı Korunacak” başlığı altında mülteci/göçmenlerin insan haklarını yok sayan, ayrımcı ve göçmen karşıtı söylemler kullanılıyor. Kapsayıcı bir gençlik tanımı, ancak yasal statüsüne bakılmaksızın başta mülteci/göçmen gençler olmak üzere, bütün gençlere İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde belirtilen hak ve özgürlüklerinin tanındığı ve bunun bütün yönetim mekanizmaları tarafından garanti altına alındığı bir politikayla mümkün.

Beyannamede gençler, yerel yönetimlerin sunduğu hizmetlerin yararlanıcısı/hizmet alanı olanı konumlandırılıyor. Gençlerin yalnızca hizmet alan yurttaşlar olarak konumlandırılması, yetişkin odaklı bakış açısını yeniden üretiyor. Gençler eşit yurttaşlar olarak yerel yönetimlerin imkanlarından faydalanmanın yanında karar alma mekanizmalarında ve kendilerine yönelik hizmetlerin planlama süreçlerine aktif katılmayı talep ediyor. Farklı gençlik gruplarının yerel yönetimlerin karar alma mekanizmalarına ve farklılaşan ihtiyaçlara ilişkin süreçlere dahil edilmesi gerekiyor. 

Gençlere ihtiyaç değil sorun odaklı yaklaşılıyor

Beyannamenin geneline bakıldığında gençlerle ilgili beyanlar, "kentsel yoksulluk ve yoksunluk", "madde kullanımı ile mücadele", "kültür ve sanat üretimi" başlıkları altında yer alıyor. Beyannamede gençlere dair en detaylı beyanların madde kullanımı alanında olması dikkat çekiyor. Bu bağlamda beyanname gençlere ihtiyaç odaklı değil, sorun odaklı yaklaşıyor. Bu da gençlerin tehlikeli ya da tehlikelere açık bir toplumsal grup olarak konumlandırılmasına neden oluyor.

Gençlerin ihtiyaç ve taleplerine değil gençlerle alakalı sorunlara odaklanan, gençleri "eşit yurttaşlar" yerine "korunmaya muhtaç bir grup" olarak konumlandıran bu yaklaşım, gençlerin özgürleşmesi ve kendini gerçekleştirmesi önünde engel oluşturuyor.

Gençlik hakları doğrudan ele alınmıyor

İYİ Parti’nin beyannamesinde gençlik haklarını doğrudan ele alan beyanlar bulunmuyor. Beyanname gençlerin eğitim, barınma, istihdam, ulaşım ve sosyo-kültürel gelişimi kapsayan nitelikte olsa da gençlik hakları ve gençlik politikası olarak adlandırılabilecek nitelikte değil. Bunun öncelikli nedeni yerel yönetimlerin amirane hizmetler veren üstenci bir konumda, gençlerin de bu hizmetlerden yararlanan ast bir konumda tanımlanması.

Gençlik odaklı yaklaşım, gençlerin eylemlilikleri doğrultusunda onların karşılaştığı mevcut ekonomik, sosyal ve politik sorunları dönüştürmek, ortadan kaldırmak ve en aza indirmekle mümkün. İYİ Parti’nin beyanlarındaki hizmet odaklı yaklaşım, gençlik hakları olarak nitelendiriliyor. 

Gençlik haklarının sağlanabilmesi için her gencin kendi hayatını ilgilendiren konularda yargılama ve karar verme potansiyeline ve hakkına sahip olması bunu gerçekleştirmek için de her türlü fırsata erişebilmesi gerekiyor. Bu bağlamda incelendiğinde, İYİ Parti’nin beyannamesinde gençlerin siyasal katılımından bahsedilmiyor. 

Gençlik hakları odaklı bir yerel gençlik politikası, tüm gençlerin haklarına sahip olabilmesi adına kapsayıcı ve katılımcı politikalar oluşturmakla mümkün. Gençliği yalnızca öğrenciliğe indirgemek, gençlik hakları ve yerel gençlik politikasının elzem kapsayıcılığını sınırlandırıyor ve etkili, ilerici ve sürdürülebilir politika gelişimini imkansız kılıyor. İYİ Parti’nin çoğunlukla öğrencileri hedefleyen beyanları, gençlik hakları ve yerel gençlik politikası olarak nitelendirilmek için oldukça dar bir çerçeveye sahip.

Beyanname gençlik katılımında yetersiz

2019 yılında yapılan yerel seçime ilişkin verilere göre, İYİ Parti’nin 13 büyükşehir belediye başkanı adayı içerisinde 18-30 yaş aralığında genç aday bulunmuyor. İYİ Parti'nin aday ve seçilmişleri arasında genç oranının yeterli olmadığı dikkat çekiyor.

Gençlik katılımı; demografik ve politik farklılıklara bakılmaksızın, gençlerin bulunduğu her alanda karar alma mekanizmalarına katılmasına işaret ediyor. Yetişkin odaklı siyaset, gençlerin siyasi katılımı önündeki en büyük engellerden birini oluşturuyor. Genç katılımının artırılması için gençlere özel katılım mekanizmaları oluşturulmalı. İYİ Parti’nin beyanlarının katılım açısından sorunlarla karşılaşan grupların katılımını sağlamak için yeterli görünmüyor.

Genç kadınlar ve LGBTİ+’lara yönelik beyan yok

İYİ Parti’nin yerel seçim beyannamesinde genç kadınlara ve genç LGBTİ+’lara yönelik herhangi bir beyan bulunmaması dikkat çekiyor. Genç kadınların ve LGBTİ+’ların temel haklar ve özgürlüklerin yanı sıra örgütlenme özgürlüğü, sağlık kurumlarına erişim, işsizlik, derinleşen yoksulluk, eğitime erişim, ulaşım gibi konulardaki sorunları ve talepleri düşünüldüğünde, bu görmeyişin ideolojik boyutu ve yaratacağı katmanlı problemler açığa çıkıyor. 

Beyannamede kadınlara yönelik siyasi ve ekonomik katılım, şiddetin önlenmesi, sosyal hizmetler ve aile kurumunun güçlendirilmesi konularında beyanlar bulunuyor. Kadınlar yerel yönetimlerden hizmet alan yurttaşlar olarak konumlandırılırken katılımcılık ve kapsayıcılıkla ilgili ihtiyaç ve talepler göz ardı ediliyor. 

Kadınlar beyannamede ailenin bir uzantısı olarak ele alınarak ekonomik, sosyal ve özel alanda dezavantajlı durumda olan kadınların yaşadığı sorunları görmezden geliniyor ve kadınların “fıtratını” özel alana içkin gören aileci bakış açısını yeniden üretiyor.

Genç istihdamının dinamikleri göz ardı ediliyor

Beyannamede işsizliğin yapısal sorunlarını ele alan iktisadi bir vizyona dair beyanlar bulunsa da genç işsizliğini odağa alan bir başlık bulunmuyor. İYİ Parti’nin genç istihdamı ile ilgili “Gençlerin eğitim, çalışma hayatına katılma, gelecek beklentisi gibi alanlarda yaşadıkları sorunların üstesinden gelebilmeleri için rehberlik ve danışmanlık hizmetleri vereceğiz” beyanı, genç işsizliğinin sosyal, ekonomik ve politik yapı dinamiklerini göz ardı ediyor. 

Beyannamede işsizlik yetişkin merkezli bir yaklaşımla ele alınıyor, gençlerin sırf genç olduğu için işgücü piyasasına dahil edilmemesi yok sayılıyor. Gençlerin istihdama dair ihtiyacı olan politikalar, gençlerin yapısal ve sistematik olarak dışsallaştırılmasının arka planındaki söylemlere dayanarak tasarlanan “rehberlik ve danışmanlık” hizmetlerinden ziyade, bu durumun sistematikliği ve yapısallığını odağına oturtan sosyal ve iktisadi politikalardan oluşuyor. İYİ Parti’nin rehberlik ve danışmanlık hizmetini önceleyen bu beyanı, genç istihdamının önündeki sistematik ve yapısal engelleri göz ardı ederek yeniden üretiyor.

Beyannamede genç istihdamı konusunda gençlerin giderek yoksullaştığı bu ekonomik düzlemde, istihdam olanaklarına olan erişimin kısıtlanması göz ardı ediliyor. Genç işsizliği kapsamında her gencin aynı sorunlarla karşılaştığı ve bu bağlamda aynı ihtiyaç ve taleplere sahip olduğunu varsayan homojen yaklaşım dikkat çekiyor. Gençliği tek bir potada eriten bu yaklaşım; genç kadınlar, genç LGBTİ+’lar, genç Kürtler, genç mülteciler gibi çeşitli gençlik gruplarının istihdama dair karşılaştığı farklı yapısal sorunları göz ardı ediyor.

Belediye mekanları yeniden tasarlanıyor

İYİ Parti’nin gençlere yönelik kültür sanat politikalarını içeren beyanlarda, gençlerin kültür sanat üretimlerinin desteklenmesi ve belediyelere ait mekanların gençler için yeniden tasarlanması ön plana çıkıyor. Bunun yanı sıra gençlerin, belediyeler bünyesindeki gençlik merkezleri başta olmak üzere çeşitli kültür sanat mekanlarının sadece ziyaretçisi ya da yararlanıcısı olarak konumlandırılmaması gerekiyor. 

Gençlerin kültür sanat faaliyetlerine katılımının sağlanması için bu alanların katılımcı ve kapsayıcı şekilde örgütlenmesi ve daha kapsamlı sosyal politikaların üretilip hayata geçirilmesi gerekiyor. Bu politikaların üretim süreçlerine gençlik örgütlerinin dahil edilmesi, yerellerde gençlerin talepleri ve ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulması önem taşıyor.

Barınma politikaları ilerici bir vizyona sahip ancak sürdürülebilir değil

İYİ Parti’nin beyannamesinde gençlere yönelik barınma sorunlarını ele alan beyanlar yalnızca basit bir arz-talep örtüşmezliği olarak ele alınmıyor. Bu açıdan ilerici bir vizyona sahip olan beyanlar, konut fiyatı düzenlemeleri, bu grupların barınma ihtiyacını karşılamak için finansal kaynak gelişimi ve yeniden dağıtım politikaları gibi stratejiler gibi barınma krizinin yapısal boyutunu çözmeyi hedefleyen politikaları içeriyor.

Öte yandan, beyanlar barınma krizinin gençlik özelinde olan yansımasını göz ardı eden ve bu spesifik durumu ilerici, etkili ve sürdürülebilir bir içimde çözebilmekten uzak bir nitelik taşıyor. Bunun en temel nedeni gençlere dair politikaların yalnızca öğrenciler üzerinden kurgulanması. 

Beyanlarda gençlerin barınmaya erişimini engelleyen sosyal ve yapısal engeller göz ardı ediliyor. Barınma krizinin ekonomik boyutunu ele almak elzem olsa da, gençlerin barınmaya erişiminin önündeki tek yapısal engel iktisadi değil. Gençlerin barınma krizini bütüncül olarak ele almayan bu tutum, bu sorunu İYİ Parti’nin etkili bir biçimde çözemeyeceğini gösteriyor.

İYİ Parti’nin gençlerin yaşadığı barınma krizini çözüme ulaştırmaya dair vizyonunun kapsayıcılık ve katılımcılık esaslarından uzak olması dikkat çekiyor. İYİ Parti, gençliği kapsayan ve gençlik katılımını esas alan bir beyanda bulunmayarak, gençliğin barınmaya olan erişimini sağlamada eksik ve problemli bir nitelik taşıyor.

Psikososyal destek yalnızca madde bağımlılığı konusunda ele alınıyor

İYİ Parti’nin beyanlarında gençlere yönelik sağlık ve psikososyal politikalar yalnızca “madde kullanımı ile mücadele” başlığı altında yoğunlaşıyor. Bu bağlamda gençlerin psikososyal durumunu etkileyen eğitim, çalışma hayatı ve geleceğe dair kaygı gibi toplumsal temelleri olan meseleler göz ardı ediliyor. 

Gençlerin sağlık ve psikososyal desteğe erişimini ihtiyaç değil, sorun odaklı ele alan, gençleri eşit ve özerk yurttaşlar olarak değil korunması gereken bireyler olarak konumlandıran yaklaşım, psikososyal destek alanında da devam ediyor. Toplumsal ve sistemsel eksiklikler nedeniyle sekteye uğrayan zihin sağlığı ve iyi olma hâli için, yalnızca bireylerin değil, sistemlerin ve politikaların dayanıklılığını artırmak gerekiyor. 

Çevresel sürdürülebilirlik ve adalette 'genç merkezli yaklaşım' eksik

İYİ Parti’nin beyanlarında iklim ve diğer çevresel krizlerin sosyo-ekonomik eşitsizlikler üzerine olan etkilerini en aza indirgemede yegane unsur olan yerel uyum stratejileri, ilerici bir vizyona sahip ancak gençlik merkezli yaklaşımdan uzak. Özellikle gençlik odaklı yerel uyum politikaları, gençlerin yaşadığı hak ihlallerini derinleştiren süreçleri çözüme ulaştırmada önemli bir yere sahip olup İYİ Parti’nin beyanları arasında yer almıyor.

İYİ Parti’nin çevresel sürdürülebilirlik ve adalet kapsamındaki potansiyel ilerici ve etkili vizyonu, potansiyelini gerçekleştirmiyor ve ilericilikten, etkililikten ve sürdürülebilirlikten uzak bir niteliğe bürünüyor. 

DEM Parti’nin seçim bildirgelerinde 'gençlik'

DEM Parti 31 Mart 2024’te yapılacak olan yerel seçimlerle ilgili “Yerel Demokrasi ile Özgür Kentlere” ve “Kadın İradesiyle Yerel Demokrasi” başlıklı iki bildirge yayımladı. İlki 108, ikincisi 36 sayfadan oluşan bu bildirgelerin ilkinde 92 “genç”, 10 “öğrenci” kelimesi yer alırken ikincisinde toplam 13 kez “genç” kelimesi kullanılıyor. Niceliksel anlamda genç odaklı bulunan bildirgeler, niteliksel anlamda da oldukça ilerici, etkili ve sürdürülebilir bir gençlik yaklaşımına sahip.

Gençlik hakları odaklı, katılımcı ve kapsayıcı bir misyona sahip olan DEM Parti, gençliğin sorunlarının “neden” var olduğuna ve bu sorunları “nasıl” çözebileceklerine dair oldukça nitelikli bir yaklaşıma sahip olduğunu gösterdi. DEM Parti’nin bildirgeleri, gençliğin içinde barındırdığı farklı kimliklerin ve gençliğin farklı ihtiyaç ve taleplerinin bilincine varan bir gençlik tanımı sunuyor. Genç kadın ve LGBTİ+’ları kapsayıcı bir gençlik yaklaşımına sahip olan bildirgeler, gençlerin yerel karar alma mekanizmalarına katılımını önceliyor. 

DEM Parti’nin vizyon ve misyon tutarlılığını daha da geliştirebilmesi için sağlık ve psikososyal hizmet stratejilerine ihtiyaç olarak yaklaşması ve gençlik odaklı bir iklim ve çevre stratejisine sahip olması gerekiyor. 

Gençliğin toplumsal kategori olduğunun bilincinde

DEM Parti’nin bildirgeleri, gençliğin yetişkin iktidarında kurulduğunu ve bunun gençlerin eşit yurttaşlar olarak konumlandırılmasını engellendiğini belirterek gençliğin bir biyolojik ya da yaşa dayalı kategori değil, belirli güç ilişkileri içinde kurulan bir toplumsal kategori olduğunun bilincinde. Bu bağlamda bildirgelerde eşit ve kapsayıcı bir gençlik tanımı yapılması yönünde ilk adımın atıldığı görülüyor. 

DEM Parti, gençleri hem geleceğin hem de bugünün paydaşı olarak konumlandırıyor. Bu önemli vurgunun yanında gençlere “toplumu inşa eden öncülük rolü”nün yüklendiği görülüyor. Gençlere rol yükleyen bu yaklaşım yerine farklı gençlik gruplarının farklı eğilim ve ihtiyaçlarının bilincinde olan ve gençlere rol biçmeyen bir yaklaşıma sahip olmak gerekiyor.

Bildirgelerde gençlik diğer siyasi partilerin aksine homojen bir grup olarak kabul edilmiyor, farklı gençlik gruplarına vurgu yapıldığı görülüyor. Özellikle genç kadınlar, genç göçmenler, genç engelliler, cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim, genç yoksulluğu ve işsizliğine yönelik vurgular, bu grupların kırılganlıklarının arttığı politik ve toplumsal iklimde önem taşıyor.

Sürdürülebilir bir yerel gençlik politikası 

DEM Parti’nin yerel seçim politikaları gençlik hakları kapsamında incelendiğinde kapsamlı, detaylı, etkili ve sürdürülebilir bir stratejiyle oldukça ilerici bir yaklaşıma sahip olduğu görülüyor. DEM Parti’nin etkili, nitelikli ve sürdürülebilir bir yerel gençlik politikası vizyonu sunduğu yerel seçim politikaları, yerel yönetimleri amirane hizmetler veren kurumlar olarak tanımlamıyor, gençleri de sadece hizmet alan bir grup olarak konumlandırmıyor. Gençleri yetkin bireyler olarak tanımlayan bildirgelerde “gençlerin kendi dinamizmini yansıtabileceği” bir yerel yönetim vizyonuna yapılan vurgu, gençlik hakları temelli yaklaşımın en temel özelliğine sahip olunduğunu gösteriyor.

DEM Parti’nin seçim bildirgelerinde gençlik hakları temelli bir yaklaşım sunduğu dikkat çekiyor. Her gencin örgütlenme, toplanma ve dernek kurma hakkına sahip bir görüşe hakım olduğu görülen bildirgede örgütlü ya da örgütsüz her gencin toplumun tüm siyasi, ekonomik ve sosyal alanlarına katılma hakkı olduğunu savunuluyor. Gençlerin eğitim, barınma, sağlık, ulaşım gibi tüm temel hak ve ihtiyaçlarının nitelikli ve parasız bir şekilde karşılanması gibi beyanlar, partinin gençlik politikası ve vizyonuna sahip olduğunu gösteriyor.

DEM Parti’nin beyannamesinde gençlerin kendilerini gerçekleştirebilmesi için temel gelirin karşılanması için gerekli bütçe imkanlarının oluşturulması, gençlerin kendilerini baskı altında hissetmeden ve kendilerini gerçekleştirebilecekleri koşulların oluşturulması, gençlerin anadili, inancı ve kültürüyle kendilerini gerçekleştirebilmelerinin önünün açılması gibi beyanları gençlik hakları temelli yaklaşıma vurgu yapıldığına dikkat çekiyor.

Gençler karar mekanizmalarına doğrudan katılacak

2019 yılında yapılan yerel seçime ilişkin seçim verilerine göre, DEM Parti’nin önceli Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) 13 büyükşehir belediye başkanı adayları içerisinde 18-30 yaş aralığında genç aday bulunmuyor. Bu veriler ışığında, 2019 yerel seçimlerinde HDP aday ve seçilmişleri arasındaki genç oranı yeterli olmaktan uzak gözüküyor. Gençlik katılımını sadece aday ve seçilmiş siyasetçiler üzerinden analiz etmenin yeterli olmayacağı göz önünde bulundurulsa DEM Parti’nin gençlik meclislerinin karar alma mekanizmalarına doğrudan dahil edileceği ve belediyenin diğer bileşenleriyle düzenli toplantılar düzenleneceği beyanları dikkat çekiyor. 

Genç katılımı yetişkin yetişkin siyasetçiler tarafından “gençlerimiz için” söylemiyle değil, gençler tarafından kurgulanıp koordine edilerek ve bu alanların izleme ve değerlendirme süreçleri için çeşitli mekanizmalar oluşturularak kurgulanmalı. Bunun yanı sıra gençlerin yerel yönetimlere aktif katılımı için her şeyden önce temsili demokrasi teamüllerinin garanti altına alınması önem taşıyor.

Genç kadınlar ve LGBTİ+’lar için bütüncül bir yaklaşım 

DEM Parti’nin yerel seçim bildirgeleri, genç kadınların ve LGBTİ+’ların temel hak ve özgürlükleri, sorunları ve taleplerinin yanı sıra toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve aileci devlet politikalara kapsamlı ve bütüncül bir yaklaşım gösteriyor. Özellikle ne eğitimde ne istihdamda bulunan genç kadınlara ve çalışma yaşamının yanı sıra toplumsal yaşamdan uzaklaştıran ve hayatın her alanında şiddete maruz kalan genç LGBTİ+’lara yönelik yaklaşımlar ve beyanlar dile getiriliyor.

Partinin bildirgelerde genç kadın ve LGBTİ+’ları yerel yönetimlerden yalnızca hizmet alan yurttaşlar olarak konumlandırmaması, bu grupları karar alma mekanizmalarına doğrudan dahil etmeye yönelik eşit ve kapsayıcı bir vizyon sunması öne çıkan noktalardan biri olarak dikkat çekiyor. Bildirgeler, devlet politikalarının, toplumsal kutuplaşma ve şiddetinin yansımasını hayatlarında hisseden genç kadınlar ve LGBTİ+’ların yaşadıkları sorunları dikkate alan, farklılaşan sorunlara farklılaşan çözümler üretebilen, politika üretme mekanizmalarına birinci elden dahil olmaları için alan açan bir yerel yönetim anlayışına sahip gözüküyor.

Genç işsizliğini etkili biçimde çözmeyi hedefliyor

DEM Parti’nin genç işsizliğine ayrı bir bölüm açarak genç istihdamını öncelediğini gösteren bildirgeleri, genç işsizliğini oldukça ilerici ve etkili bir biçimde çözmeyi hedeflediğini gösteriyor. Bildirgeler, genç işsizliğinin yapısal sorunlarını odağına alan bir genç istihdamı yaklaşımıyla ekonomik kalkınma politikaları geliştiriyor. DEM Parti’nin gençlerin temel gelirini güvence altına almayı amaçlaması, gençlerin iş bulması önündeki yoksulluk gibi yapısal ekonomik sorunların giderilmesi için yeniden dağıtımcı bütçelerin oluşturulması gibi beyanları, işsizlik konusunda gençleri sorumlu tutmadığını gösteriyor.

DEM Parti’nin “sorunun öznesi olan tüm kesimlerle kısa ve orta vadeli gençlik istihdam planları hazırlama” ve “stajyer ve çırakların kölelik koşullarında çalıştırılmasını önleyici tedbirlerin alınması” gibi beyanları, partinin genç istihdam politikalarını gençlik haklarına dayandıran bir yaklaşımı olduğunu gösteriyor ve bu sorunu ilerici, etkili ve sürdürülebilir olarak çözmeyi hedeflediğini kanıtlıyor.

Gençlerin kendilerini gerçekleştirme vizyonuna sahip

DEM Parti’nin seçim bildirgelerinde yer alan gençlere yönelik kültür sanat ve beceri geliştirme politikaları, gençlerin kendilerini gerçekleştirme ihtiyaçlarına yönelik kapsamlı ve bütüncül bir vizyon taşıyor. Ayrıca demokrasi, anadil, inanç, kültür, örgütlenme ve düşünce ve ifade özgürlüğünün de gençlerin kendilerini gerçekleştirme vizyonuna dahil edilmesi dikkat çekiyor. 

Bildirgede bahsi geçen siyaset forumları, etüt merkezleri, kütüphane, bilim merkezleri, Gençlik Kültür Merkezlerinin gençler ile, gençler tarafından, gençlerin ihtiyaçları çerçevesinde katılımcı ve kapsayıcı yöntemlerle dizayn edilmesi ve uygulanması, gençlerin kendilerini geliştirmeleri ve gerçekleştirmelerinin garantisi olabileceğini gösteriyor. 

Barınma krizinin sosyal yapısal nedenleri tanınıyor

DEM Parti’nin ayrı bir bölüm açarak incelediği barınma sorununa yönelik beyanları söz konusu sorunu önemsediğini gösteriyor. Bildirgeler, barınma sorununu basit bir arz-talep sorunu olarak görmeyerek barınma krizinin yapısal sebeplerini yerel yönetim vizyonunun odağında ele alıyor. Bu bağlamda DEM Parti’nin eşitlik ve kamu yararı ilkesine dayanan yeniden dağıtımcı bir yerel yönetim vizyonuna sahip olduğu dikkat çekiyor.

DEM Parti beyanlarıyla barınma krizinin ekonomik yapısal sebeplerinin yanında sosyal yapısal nedenlerini de tanıyor. Gençlerin yetişkin merkezli ve ahlakçı tahakküm altında ezilerek barınma haklarından alıkonulduğu göz önünde bulundurulduğunda DEM Parti’nin “gençleri tehlikeli gören, yetişkin merkezli, ahlakçı yaklaşımla mücadele edeceğine" dair beyanı, barınma krizinin sosyal yapısal sorununu tanıyan bir vizyona sahip olduğu ve bu vizyona uyumlu stratejiler geliştirmeyi öngördüğünü gösteriyor. 

DEM Parti’nin gençlerin yaşadığı barınma krizini çözüme ulaştırmadaki kapsayıcılığı ve katılımcılığı esas alan yaklaşımı önem taşıyor. DEM Parti tüm barınma projelerinde “planlamadan imalata kadar tüm süreçlere yurttaşları dahil etme” beyanıyla katılımcılığı ve kapsayıcılığı esas alan yerel yönetim vizyonuna sahip olduğunu gösteriyor. Bunun yanında hâlihazırda oldukça gençlik odaklı yaklaşıma sahipken, DEM Parti’nin bu beyanında katılımı gençlik özelinde ele almaması bir eksiklik olarak vurgulanabilir.

Psikososyal destek sadece madde bağımlılığı konusunda ele alınıyor

DEM Parti’nin seçim bildirgelerinde gençlere yönelik sağlık ve psikososyal desteğe erişim hakkında yalnızca “Gençliği Hedef Alan Madde Bağımlılığıyla Mücadele Edeceğiz” başlığı altında beyanlar bulunuyor. Bu açıdan bakıldığında yalnızca madde bağımlılığına odaklanan bir sağlık ve psikososyal desteğe erişim vizyonu, gençlerin bugün açısından karşı karşıya kaldığı ve iyi olma halini sekteye uğratan nedenlerle mücadele açısından yetersiz kalıyor. 

Sağlık ve psikososyal desteğe erişimin, geri kalan bütün gençlik politikaları gibi, sorun değil, ihtiyaç odaklı olması gerekiyor. Bireylere verilecek psikososyal destek kritik olsa da bu sorunlara daha katmanlı ve kompleks sosyal politikalarla karşılık verilmesi gerekiyor. 

Türkiye’de yerel yönetimlerin sağlık ve psikososyal destek merkezleri bulunuyor fakat bu merkezlerin nerelerde yoğunlaştığı, kaç kişiye ve hangi gruplara ulaştığı, verilen hizmetlerin kalitesi ve yeterliliği üzerine veri ve çalışmalar bulunmuyor. Yerel yönetimler sağlanan bu ve benzeri hizmetlerin kanıta dayalı yürütülmesi, farklı gençlik gruplarının farklılaşan sorunlarını gözetmesi, erişilebilir olması, verilen hizmetlerin izlenmesi için veri ve haritalandırma çalışmalarının yapılması gerekiyor.

İlerici ve adil bir sosyo-ekolojik bir yaklaşıma sahip

DEM Parti’nin yerel seçim bildirgeleri çevresel sürdürülebilirlik ve adalet konusunda ele alındığında oldukça ilerici ve adalet odaklı, sosyo-ekolojik bir yaklaşıma sahip olduğu görülüyor. Bunun yanında bildirgeler, gençliğin iklim ve diğer çevresel krizler karşısındaki özel konumunu vurgulamaması ve gençlik hakları temelli ekoloji politikaları geliştirmemesi sebebiyle önemli bir eksikliğe sahip olması dikkat çekiyor.

DEM Parti’nin seçim bildirgelerinin çevresel sürdürülebilirlik ve adalet konusunda en büyük eksiği gençlik odaklı yaklaşıma sahip olmaması. Bu gibi bir eksiklik, gençlerin iklim ve diğer çevre krizleri karşısındaki spesifik kırılganlıklarını “yurttaş” ve “insan” hakları çerçevesinde eriterek göz ardı etme potansiyeli taşıyor.

• CHP’nin seçim beyannamesinde 'gençlik'
• AK Parti’nin seçim beyannamesinde 'gençlik'