Kasım'dan beri ilk temas: Uyarılarla dolu Biden ve Şi görüşmesi

ABD Başkanı Joe Biden ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping Kasım'dan bu yana ilk defa doğrudan görüştü. İki liderin telefonda yaptığı görüşmede, geçen yıl Kasım ayındaki görüşmede ele alınan konuların takibinin yapıldığı belirtildi. 

• İki lider, ordular arasında işbirliği, Tayvan Boğazı, TikTok'un satışı, uyuşturucuyla mücadele, yapay zeka konuları ve iklim değişikliği gibi birçok başlığı değerlendirdi. Liderlerin iki ülke arasındaki rekabetin nasıl yönetileceğini ve çatışmadan kaçınarak iletişim kanallarının nasıl açık tutulacağını görüştüğü de belirtildi.

Tayvan Boğazı: Biden, Şi'ye Tayvan Boğazı'nda barış ve istikrarın önemini hatırlatırken Güney Çin Denizi'nde de serbest seyrüseferin ve hukukun üstünlüğü ilkelerinin korunması gerektiğinin altını çizdi.

Çin-Tayvan: Görüşmede, Tayvan sorununun Çin-ABD ilişkilerinin aşılmaması gereken ilk kırmızı çizgisi olduğunun altını çizen Şi, "Tayvan'ın bağımsızlığına yönelik ayrılıkçı faaliyetlerin dışarıdan cesaretlendirilmesi ve desteklenmesi karşısında elimiz bağlı bekleyemeyiz" açıklamasında bulundu.

Seçimlere müdahale uyarısı: Beyaz Saray’ın açıklamasına göre, Biden, Şi'yi Kasım'daki başkanlık seçimlerine müdahaleye karşı uyardı. Bu konu daha önceki görüşmede de dile getirilmiş, ancak Pekin yönetimi ABD'nin iç işlerine müdahaleyle ilgisi olmadığını savunmuştu.

Ticari ilişkiler: Çin lideri, ABD'nin Çin'in ticaret ve teknoloji alanındaki gelişimini baskılamak için önlemler aldığına, her geçen gün daha fazla Çinli şirketi, yaptırım listesine dahil ettiğine dikkati çekti.

"Eğer ABD, karşılıklı faydaya dayalı işbirliğini hedefliyor, Çin'in kalkınmasından payını almak istiyorsa Çin'in kapısı daima açık olacaktır. Fakat Çin'in teknolojik gelişimini baskılamak ve meşru kalkınma hakkından yoksun bırakmak istiyorsa Çin bunu oturup izlemeyecektir."

• Bir adım geriden: Biden yönetimi, ulusal güvenlik gerekçesiyle bazı teknolojilerin Çinli şirketlere satışına yönelik yasaklar getirmiş; Temsilciler Meclisi ise ByteDance'in TikTok'u 6 ay içerisinde satmaması hâlinde uygulamayı ABD'de yasaklayacak tasarıya onay vermişti. Çin ise Washington’ı ekonomi ve ticaret konularını silah olarak kullanmakla suçlamıştı.

Sonuç: İki lider, diplomatik, ekonomik, malî, ticari, ordular arasındaki iletişim, iklim değişikliği alanlarındaki diyalog ve işbirliğinin sürdürülmesi, halklar arasındaki temaslarla uluslararası ve bölgesel konulardaki iletişimin artırılması için adımlar atılmasında mutabık kaldı.