Almanya'nın soruşturması Kuzey Akım boru hattı bilmecesini çözebilecek mi?

Rusya'dan Almanya'ya enerji ihracatını kolaylaştıracak boru hattını 2022 yılında kullanılamaz hâle getiren saldırının sorumlusu kim? Almanya'nın yürüttüğü soruşturmanın bulguları, ülkenin ve parçası olduğu NATO ittifakının Ukrayna'yla olan dostane ilişkilerini sorgulamasına veya NATO içinde bir çatlağa neden olabilir.

Ne olmuştu?

Kuzey Akım 1 ve 2 boru hatları, Almanya'nın Rusya'dan ithal ettiği doğalgazın taşıma masraflarını azaltıp ticaretin hacmini büyütmek amacıyla hayata geçirildi. Rus ordusunun 2022 Şubat'ında Ukrayna topraklarının işgaline başlamasıyla, Batı ile Rusya arasındaki ilişkiler Soğuk Savaş sonrası en gergin dönemlerinden birini yaşayamaya başladı.

Avrupa'nın en önemli enerji kaynağı olan Rusya, Ağustos ayında Kuzey Akım 1'i "bakıma aldığını" açıkladı ve Avrupa'nın halihazırda yaşadığı enerji krizine bağlı enflasyon daha da arttı.

2022 Eylül'ünde Kuzey Akım boru hatlarının ikisinde dört adet patlama meydan geldi, borularda bulunan doğalgaz Baltık Denizi'ne salındı ve borular kullanılmaz hâle geldi.

2022 Şubat'ından önce AB'ye giren doğalgazın %46'sını sağlayan Rusya, artık ithalatın yalnızca %16'sını oluşturuyor.

Karşılıklı suçlamalar: Rusya, ABD ve Ukrayna

Boru hatlarında meydana gelen patlamaların ardından olağan şüpheliler, parmakları olağan şüphelilere doğrulttu. Rusya, Ukrayna'yı ve ABD'yi suçladı; Ukrayna ve müttefikleri ise Rusya'yı sorumlu tuttu.

Patlamaların meydana geldiği bölgenin yakınındaki ülkelerden Danimarkalı ve İsveçli yetkililer, civardaki Rusya gemilerinin hareketlerine odaklanan soruşturmalar başlattı ancak bunlardan sonuç çıkmayınca soruşturmalar kapandı.

Almanya'nın soruşturmasında Ukrayna şüphesi

Son aylarda ise patlamalar hakkında ilginç bilgiler gün yüzüne çıktı. Almanya'nın yürüttüğü soruşturma, patlamanın meydana geldiği tarihte o bölgede bulunduğunu tespit ettiği bir kiralık teknede su altında patlama yaratabilecek maddelerin izlerine rastladı. Tekneyi kiralayanlar ise Ukraynalılardı.

CIA, patlamadan birkaç ay önce Alman yetkilileri tam da bu konuda uyarmış, Ukraynalılar'ın boru hatlarını patlatmak için bir tekne kiralayıp dalgıçlarla bomba yerleştirmeyi planladıklarını iletmişti.

Alman polisi, teknede bulunan Ukraynalı dalış eğitmeni Volodymyr Zhuravlov için bir tutuklama kararı çıkardı ancak Polonya'da yaşayan Zhuravlov, Polonyalı yetkililer harekete geçmeden Ukrayna'ya göçmüştü bile.

Ne anlama geliyor?

Polonya, diğer Baltık ülkeleriyle birlikte projeye karşı çıkanların başında geliyordu. ABD ise AB'nin Rusya'ya enerji bağlılığını artıracak bu projeye en başından beri ciddi olarak itiraz etmekteydi. Öyle ki Rusya'nın işgali başlamadan birkaç hafta önce konuşan ABD Başkanı Biden, "Rusya, Ukrayna'yı işgal ederse ortada bir Kuzey Akım 2 projesi kalmayacak" demişti. "Bunu nasıl yapacaksınız?" diye soran gazetecilere ise "Emin olun, yapabiliriz" cevabını vermişti.

Almanya, bu sözleri eleştirmiş, "ABD'nin, Almanya ve AB'nin içişlerine karışması" olarak nitelendirmişti.

Almanya'nın soruşturmasında gözlerin Ukrayna'ya çevrilmesi, NATO'daki karışıklığı daha da artıracağa benziyor. Wall Street Journal'a konuşan üst düzey bir Alman yetkili, konuyu şöyle özetledi:

"Ukrayna eğer Almanya'nın kritik enerji altyapısına böyle bir saldırıda bulunduysa normal şartlarda bu NATO'nun saldıran ülkeyle savaşa girmesi için gerekli koşulları tetikleyecek bir durum. Ancak durum şu ki Ukrayna halihazırda bir savaşta ve biz onlara ciddi bir para ve silah desteği sağlıyoruz."

Aynı haberde yer alan bilgiler, Ukrayna'nın sorumlu tutulduğu saldırıyı bizzat Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin onayladığını, ardından onayını geri çektiğini ancak komutasındaki bir üst düzey generalin yine de saldırı planını gerçekleştirdiği yönünde.

Rusya ise ne bir askerin ne de Ukrayna'nın bu konuda tek başına hareket etmiş olabileceğini, saldırının ABD onayıyla gerçekleştiğini öne sürüyor.

ABD, Rusya'nın Avrupa'ya enerji ihracatının azalmasıyla AB'nin en büyük enerji ihracatçısı oldu.