Mecliste Bu Hafta #14

TBMM

Yasama yılının on beşinci haftası geride kalırken Mecliste yine çarpıcı bir gündem vardı. 13 milyon kişiyi ilgilendiren bir kanun teklifi mecliste görüşülüp kanunlaşırken toplamda 6 adet araştırma önergesi gündeme geldi ve bir uluslararası anlaşmanın uygunluğuna dair kanun teklifinin görüşmelerine başlandı.

392 Sıra Sayılı Kanun Teklifi 

Seçimler günbegün yaklaşırken Mecliste de her hafta milyonlarca  insanı birinci elden etkileyecek düzenlemeler hız kesmeden kanunlaşmaya devam ediyor. 

2023 Asgari ücret meblağının belirlenmesinden ve Cumhurbaşkanı’nın EYT açıklamasından sonra toplumun tüm kesiminden gözler emekli maaşlarına ilişkin düzenlemelere çevrilmişti. Emekli maaşlarını düzenleme yetkisi de TBMM’de olduğundan konunun kilit noktası Cumhur İttifakından gelecek olan bir teklifin Genel Kurulda gündeme gelip kabul edilmesiydi. Beklenen bu olay 11 Ocak tarihli birleşimde gerçekleşti ve emekli ücretlerini, işverenlere asgari ücret desteğini ve memur maaş zamlarını düzenleyen bu kanun teklif uzun süren görüşmelerin ardından 11 Ocak’ı 12 Ocak’a bağlayan gece 02:00 sularında oybirliğiyle kanunlaştı. 

CHP, HDP ve İYİ Parti gruplarının ilgili maddeye olan önergeleri Genel Kurulda reddedildi ve Cumhur İttifakının teklifinde yer alan 5500 TL’lik değer en düşük emekli maaşı olarak kanunlaştı. 

Teklifin dikkat çeken maddeleri ise şu şekilde;

Madde 2 : Bu maddeyle yapılan düzenlemeye göre 3500 TL olan en düşük emekli maaşı 5500 TL’ye çıkartılıyor. 

CHP, İYİ Parti ve HDP Grupları hem muhalefet şerhlerinde hem de teklif görüşülürken verdikleri önergelerde bu değerin vatandaşın alım gücünü ve refahının düşüreceğini ve en düşük emekli maaşının asgari ücret kadar olması gerektiğini belirttiler ancak teklifteki değer kabul edildi.   

Madde 3 : Bu maddeyle yapılan düzenlemeye göre işçi ve esnaf emeklilerinin maaşlarına yapılacak zam %30 olarak belirlendi. 

CHP, İYİ Parti ve HDP Grupları teklif görüşülürken verdikleri önergelerde bu değerin yetersiz olacağını ve yapılacak zamların %50 oranında olması gerektiğini ifade etti ancak teklifteki değer kabul edildi. 

Madde 4 : Bu maddeyle yapılan düzenlemeye göre işverenlere mevcut istihdamı korumak için yapılan asgari ücret desteği 100 TL’den 400 TL’ye çıkartılıyor ve bu destek İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanıyor. 

CHP, İYİ Parti ve HDP Grupları ise  Genel Kurulda bu işveren desteğinin  İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmasının doğru olmadığını birçok kez dile getirdi. 

Madde 7 : Bu maddeyle kamu görevlerinin aylık ücretlerindeki % 16,48 artış oranının, % 13,52 puan eklenmek suretiyle %30 olarak uygulanması düzenleniyor. Teklifteki bu maddeyle en düşük memur maaşı ise 11.400 TL oluyor. 

CHP, İYİ Parti ve HDP Grupları ise bu artışın yetersiz olduğunu birçok kez ifade ettiler ve Genel Kuruldaki görüşmelerde daha yüksek zam oranları teklif ettiler.

Madde 1 ve 6 : Bu maddelerle Covid 19 salgını sebebiyle Türkiye’de oynanmayan UEFA Şampiyonlar Ligi Finalinin 2023 yılında oynanacak olması sebebiyle  bu organizasyonla ilgili 2021 yılında düzenlenmiş çeşitli vergi istisnalarının 2023 yılı için de geçerli olması düzenlenmiş. 

Teklifin görüşmelerinde birçok kez sinirler gerilmiş olsa da tüm gruplar teklife evet oyu verdi. Teklifin kabul edilmesinden sonra grup başkan vekillerinin yaptıkları kısa konuşmalara bir bakalım;

CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel – Bürokrasiden aldığımız rakamlarla bu kanun teklifi 298 milyar liraya karşılık geliyor. Bir etki analizi de biz sunalım: Örneğin, hepimizin ortaklaştığı en düşük emekli maaşını 8.500 liraya, asgari ücrete getirmek gibi, emeklilere yüzde 30 değil tamamen bunu telafi edecek zamların verildiği, bütün önergelerin kabul edildiği durumda bize bir 400 milyar lira daha para lazımdı. O 400 milyar parayı bulamadığınız için Komisyon katılamıyor, önergeler reddediliyor.

Peki, o 400 milyar lira para nereye bulunuyor? O 400 milyar lira para “Kredi Garanti Fonu” olarak ifade edilen bu yüksek enflasyonist ortamda, çok düşük faizlere 250 milyar lirayla varsıllara servet transferine bunu sene bulundu. Hepimizin cebinden, yoksullardan alıp kur korumalı mevduatla “Sen döviz alma, TL’de tut, farkı bu garibanlar öder.” diyenlere de 200 milyar lira bulundu.O 200 milyar ve 250 milyar KKM ve KGF'deki paralar buradaki bütün önergelerin kabul edilmesine ve yüzü asıkların, boynu büküklerin yüzünün gülmesine, hiç olmazsa alım güçlerinin korunmasına yetebilirdi. Siyaset, en basit tanımıyla tercih belirlemedir. Tercihler varsıllar için belirlendi.

İYİ Parti İzmir Milletvekili Dursun Müsavat Dervişoğlu –  Emeklinin hâli ve durumuyla alakalı olarak gerek Komisyon aşamasında gerek Genel Kurulda yapmış olduğumuz konuşmalarda hangi mağduriyetlerle karşı karşıya bulunduklarını ifade etmiştik ve bu mağduriyetin giderilmesi için en düşük emekli maaşının asgari ücret seviyesinde değerlendirilmeye muhtaç olduğunu da dile getirmiştik. Konuyla ilgili önergelerimiz hem Komisyonda hem de burada reddedildi.

Şimdi, Türkiye’de açlık sınırı 8.130 lira, yoksulluk sınırı da 26.500 lira. Yapılan bu yetersiz düzenlemeyle, emeklilerimizin yüzde 75’ini açlık sınırının altında, neredeyse tamamını da yoksulluk sınırı altında yaşamaya mahkûm ediyoruz; bu Meclisin yaptığı iş bu.  Her şeye rağmen en düşük emekli maaşı 5.500 liraya getirilmiş olması münasebetiyle bir iyileştirme durumu söz konusudur. “Yetmez ama evet” demek mecburiyetinde bizi bırakan da esasen budur. Bu kanun teklifine bütün yetersizliklerini nazarıitibar alarak “evet” diyeceğimizi ifade ediyoruz.

MHP Sakarya Milletvekili Muhammed Levent Bülbül – Vefakâr milletimizin her şeyin en iyisine layık olduğunu bilmekteyiz. Müteaddit defalar söylediğimiz gibi milletimizin satın alma gücünü ayakta tutmak temel vazifemizdir. Bu çerçevede Hükûmetimizin almış olduğu karar, Cumhurbaşkanımızın ifade ettiği hususlar son derece önemlidir. Bu çerçevede yıl içerisinde ihtiyaç duyulduğu takdirde vatandaşımızın olumsuz koşullardan etkilenmesini önlemek noktasında gereken düzeltmelerin yapılacağı açık bir şekilde Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından ifade edilmiştir ve bu açıklamalar milletimiz nezdinde makes bulmuş, olumlu karşılanmış ve takdir edilmiştir.

HDP İstanbul Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç – Kamu emekçilerinin ve emeklilerin alım gücü yarı yarıya erimişken, temel gıda ürünlerine, kiralara fahiş zamlar gelmişken emekliye ve memura yüzde 30 zam vermek büyük bir adaletsizliktir; bunu defalarca dile getirdik. Emekçiyi, emekliyi hayat pahalılığına ezdirmektir, enflasyona ezdirmektir; bunu ifade ettik. Açlık sınırı 8.500 Türk lirası iken en düşük emekli maaşının 5.500 lira olması büyük bir adaletsizliktir; bunu defalarca ifade ettik.

Bütün bu eleştirilerimize rağmen alım gücünü kısmen iyileştiren bu yasa teklifine “evet” oyu vereceğiz ancak seçimlerden sonra oluşacak yeni Meclisin ve yeni iktidarın enflasyondan ezilmiş olan kamu emekçilerinin ve emeklilerinin ihtiyaçlarını karşılayacak düzenlemeleri mutlaka, acilen yapmasının çok gerekli olduğunu düşünüyoruz.

AK Parti Tokat Milletvekili Özlem Zengin – Uzun bir çalışma mesaisiyle 9 maddelik bir kanun düzenlemesi yaptık. Bu düzenleme de Türkiye'de milyonlarca insanın beklediği bir konuya dair düzenlemeydi. Memur ve memur emeklilerini de kapsayan bir düzenlemeyle onlara yüzde 30’luk bir zam verilmiş oldu, hep beraber bunu yapmış olduk. En düşük emekli maaşı 3.500 liradan 5.500 liraya ulaştı ve yüzde 60 oranında bir artış gerçekleşti ve işveren sigorta primi de 400 TL olarak yeniden düzenlenmiş oldu.

Ve günü kapatırken de yeni günde bir müjdeyle kapatmak istiyorum. Biliyorsunuz, 500 bin çalışan, Türkiye’de “sözleşmeli personel” olarak adlandırdığımız insanlarımız kadroya geçmeyi bekliyorlardı. Bugün de teklifimizi Meclise vereceğiz.

Araştırma Önergeleri

1- Kuraklığın tarımsal etkilerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesine yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi.

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta tarafından verilen önerge 11 Ocak’ta TBMM Gündemine geldi.

2- Demokratik siyasetin önündeki engellerin kaldırılmasına  yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi.

HDP  Siirt Milletvekili Meral Danış Beştaş ve İstanbul Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç  tarafından verilen önerge 11 Ocak’ta TBMM Gündemine geldi.

3- Yasama ve yürütme üyelerinin görevleriyle bağdaşmayan suçlar karşısında adil ve tarafsız mahkemeler önünde hesap vermesi, TBMM'nin itibarının korunması, şeffaf ve hesap veren siyaset için siyasi ahlaksızlıkla etkin mücadelede çözüm yollarının tespiti, kalıcı etik ilke ve kurullarının oluşturulmasına yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi.

CHP İstanbul Milletvekili Engin Altay, CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel ve CHP Sakarya Milletvekili Engin Özkoç tarafından verilen önerge 11 Ocak’ta TBMM Gündemine geldi.

4- Esnaflarımızın yüksek kira, stopaj, zamlı elektrik ve doğal gaz faturaları gibi artan maliyetler nedeniyle yaşadığı sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesine yönelik  verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi.

İYİ Parti Samsun Milletvekili Bedri Yaşar tarafından verilen önerge 12 Ocak’ta TBMM Gündemine geldi.

5- İnsanca yaşayacak ekonomik bir program için alınacak tedbirlerin belirlenmesine  yönelik  verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi.

HDP Mersin Milletvekili Rıdvan Turan tarafından verilen önerge 12 Ocak’ta TBMM Gündemine geldi.

6- Türkiye Tarım Kredi Kooperatiflerinde yönetimin kararlarından dolayı ortakların uğradıkları zararların araştırılmasına yönelik verilen önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi.

CHP Edirne Milletvekili Okan Gaytancıoğlu tarafından verilen önerge 12 Ocak’ta TBMM Gündemine geldi. 

Kapanış

Seçime gidilen bu yasama yılında her hafta binlerce belki milyonlarca vatandaşı ilk elden etkileyecek olan teklifler arka arkaya kanunlaşıyor. Bu süreçte yoğun gündemi yakından takip edebilmek için bir sonraki yazımızı kaçırmayın!