Okunabilirlik araştırmalarında yeni gelişmeler

^{© fastcompany.com}

Tipografi bilimi kapsamında değerlendirilebilecek olan okunabilirlik (readability) araştırmaları son zamanda hız kazandı. Gerek üniversitelerde gerekse tipografi dünyasından farklı uzmanlık alanlarına sahip kişilerin bir araya gelerek oluşturduğu ekiplerin yaptığı araştırmalarda dikkat çekici sonuçlar ortaya çıkmaya başladı. 

Rosetta Yazıevi tarafından kurulan Design Regression, okunabilirlik öznelinde yaptığı yayınlar ile öne çıkıyor. Yayımladıkları son yazıda Mary Dyson ve David Březina, bellek yargılarının Sans Forgetica gibi daha az okunur bir yazıyüzüyle dizilmiş ögelerde tasarımcıların tipografik temsile yönelik artan duyarlılığını etkileyip etkilemediğini araştırdı. Araştırmanın sonucunda tasarımcıların bellek yargılarının, tasarımcı olmayanlara kıyasla ögelerin okunabilirliğinden daha fazla etkilendiği bulundu. 

Çevrimiçi okuma için en iyi yazıyüzü hangileridir? 

Maalesef bunun tek ve kesin bir cevabı yok. Nielsen Norman Group’ta yayımlanan, Adobe’den Shaun Wallace ve ekibinin 352 katılımcıyla yaptığı araştırma sonucunda, okunurluğu en iyi ile en kötü yazıyüzleri arasındaki çevrimiçi okuma hızlarında %35 fark bulundu. İnsanlar yaşlandıkça her 20 yılda %11 daha yavaş okuyor.

Brown Üniversitesi’nde bilgisayar bilimleri alanında doktora yapan Shaun Wallace, sadece yazıyüzü seçimini manipüle ederek okuma etkinliğinde ne gibi kazanımlar elde edilebileceğini öğrenmek için bir araştırma yaptı. Wallace ve ekibi, 18 ila 71 yaşları arasındaki 352 katılımcıya doğal bir okuma ortamını taklit etmek için kendi kişisel cihazlarında metin okuma görevi verdi. Avenir Next, Arial, Avant Garde, Calibri, Franklin Gothic, EB Garamond, Helvetica Neue, Lato, Montserrat, Noto Sans, Open Sans, Oswald, Poynter Gothic Text, Roboto, Times, Utopia’nın da aralarında bulunduğu altı yazıyüzü popülerliklerine göre test edildi. Çıkan sonuçlar, bireysel tercihlerin, herhangi bir genel etkiden daha önemli olduğunu, çoğunluğa hükmeden bir yazıyüzü olmadığını, çevrimiçi okuma hızının büyük ölçüde yazıyüzüne ve yaşa bağlı olduğunu ortaya koydu.