Ortadoğu'da gerilim tırmandı: Muhtemel savaş hazırlıkları başladı

30 Temmuz'da Lübnanlı militan grup Hizbullah'ın üst düzey komutanlarından Fuad Şükür'ün, 31 Temmuz'da ise Hamas lideri İsmail Haniye'nin öldürülmesinin ardından Ortadoğu'da gerilim tırmandı. İran, Haniye'nin ölümünden sorumlu tuttuğu İsrail'e karşı misilleme sözü verdi.

Bunun üzerine İsrail'in Lübnan Hizbullahı ve İran'dan ortak saldırı senaryosuna hazırlandığı, ABD ile yoğun görüşme trafiğinde olduğu belirtildi. Görüşmelerde, daha kapsamlı ve ölümcül olacağı değerlendirilen misillemeyi önlemek için önce Tel Aviv'in saldırması dahil tüm seçenekler değerlendirildi.

• Axios'un iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı General Michael Erik Kurilla'nın olası İran saldırısını görüşmek üzere bölgeye geldiği belirtildi.
• Pentagon, Cuma günkü açıklamasında, karşı saldırılara tedbir olarak Ortadoğu'ya ek savaş jeti ve gemileri gönderileceğini duyurdu.

İran'dan hangi açıklamalar yapıldı?

• İran Devlet Televizyonu, Cuma günü "Önümüzdeki saatlerde dünya çok önemli gelişmelere sahne olacak" şeklinde dikkat çekici bir ifade kullandı.
• İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bakıri, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ile yaptığı görüşmede, İsrail'in Haniye'yi Tahran'da suikastla hedef alarak İran'a karşı kırmızı çizgiyi aştığını ve ülkesinin Tel Aviv'e "kesin yanıt vereceğini" söyledi. 
• İran dinî lideri Ali Hamaney ise sosyal medyadan geçen sene paylaştığı "Siyonist rejim bitti" ifadesinin yer aldığı bir gönderiyi profiline sabitledi. 

Savaş senaryoları değerlendiriliyor

Yediot Ahronot gazetesinin haberine göre, İsrail'de güvenlik ve siyaset teşkilatı yoğun görüşme trafiğine geçti. Görüşmeler sonunda, saldırının kaçınılmaz olduğu, gelecek karşılığın zamanlamasının ve kapsamının belirsizliğini koruduğu belirtildi. 

Tel Aviv'in bu saldırıya nasıl karşılık vereceğine ilişkin yoğun görüşmeler devam ederken, İsrail'in önce davranıp önleyici bir saldırıyla harekete geçmesinin de masaya yatırıldığı aktarıldı. İsrail'de bakanlıklardan "topraklarında binlerce noktanın vurulacağı 5 cephede savaşa evrilebilecek tüm senaryolara hazırlıklı olmaları" istendiği, sadece bakanlara değil, kritik devlet kurumlarının başındaki isimlere de telekomünikasyon şebekesinin çökmesi durumunda iletişimde kalabilmeleri için uydu telefonları dağıtıldığı kaydedildi.

• CNN'in analizinde, İran'ın karşı saldırısının birkaç gün içinde olabileceği ileri sürüldü. 
• Washington Post'un haberinde, İsrailli sivillerin olası saldırılara karşı yerel savunma birlikleri kurduğu aktarıldı. 
• Wall Street Journal'ın analizinde, bu seferki muhtemel misillemenin kontrol altında tutulmasının çok daha zor olacağı değerlendirmesi yapıldı.

Netanyahu-Biden gerilimi

Independent'ta yer alan habere göre, ismini gizli tutmak isteyen üst düzey bir ABD yetkilisi, biri yaklaşık 10 gün önce, diğeriyse geçen hafta yapılan iki Biden-Netanyahu görüşmesinde, havanın gergin olduğunu açıkladı. İran ve Hizbullah'ın misillemesine karşı ABD'nin İsrail'in yanında olacağını vurgulayan yetkili, Tel Aviv'in "ateşe benzin dökecek" yeni hamlelerini ise desteklemeyeceklerini savundu:

"Zaman ilerledikçe İsrail'e desteğimizi sürdürmek bizim için zorlaşıyor."

New York Times'ın Perşembe günkü Biden-Netanyahu görüşmesine ilişkin haberinde, Netanyahu'nun Haniye suikastının ateşkes ve rehine anlaşmasına engel olmak bir kenara, bilakis Hamas'ın üstünde baskı oluşturarak işleri kolaylaştıracağını savunduğu belirtildi. Ancak habere göre Biden, savaşın bölgeye yayılması riskine işaret etti.

Biden-Netanyahu ilişkisinin gerildiği haberleri gündemdeyken, İsrail Başbakanlığı Cumartesi günkü açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Başbakan, Amerikan siyasetine karışmıyor ve kim seçilirse onunla çalışacaktır. Ancak o da Amerikalıların İsrail siyasetine karışmamasını bekliyor."

'Bölgeyi terk et' çağrıları

• Diğer yandan: İsrail'deki Amerikan Büyükelçiliği de bölgedeki vatandaşlarını uyardı. Vatandaşların olası bir hava saldırısı durumunda kendilerini koruyacak bir sığınak bulmaları ve İsrail'in kuzeyine seyahat etmemeleri istendi.