Ortadoğu'da iklim yatırımları 3'e katlandı, ancak bölgeye değil

Dünya genelinde girişimlerin aldığı yatırımlarda iki yıldır kayda değer düşüşler görülüyor. Ortadoğu ise özellikle iklim teknolojileri alanında küresel eğilimden ayrılan bir grafik çiziyor. 

PricewaterhouseCoopers'ın (PwC) yakın zamanda hazırladığı 2023 Ortadoğu İklim Teknolojileri Raporu, bölgede iklim teknolojilerine aktarılan fonların 1 yıl içerisinde 3 katına çıktığını ortaya koydu. Rapora göre 2022 yılında 1,8 milyar dolar olan iklim teknolojileri yatırımları 2023’te 5 milyar doları aştı. 

İklim teknolojisine yatırım yapan ilk üç Ortadoğu ülkesi, 3,7 milyar dolar fon sağlayan Suudi Arabistan, 1 milyar dolar ile Birleşik Arap Emirlikleri ve 225 milyon dolar ile Katar olarak sıralandı.

Bölgedeki finansman açığı sürüyor

Öte yandan Ortadoğu'daki iklim teknolojisi girişimleri bu artıştan daha az faydalandı. Bölgedeki yatırımcıların çok büyük bir kısmı ABD, Çin, Avrupa’ya yatırım yaparken Ortadoğu merkezli iklim teknolojisi girişimlerine ayrılan fon, 2022'de yaklaşık 1 milyar dolardan 2023'te 152 milyon dolara düştü.

• Veriler, Ortadoğu merkezli yatırımcıların bu rakamın sadece 69 milyon dolarına katkıda bulunduğunu gösteriyor. Bu tutar, bölgedeki yatırımcıların, küresel olarak iklim teknolojisine harcadıkları miktarın %2'sinden daha azına denk geliyor. 

^{Kaynak: 2023 Ortadoğu İklim Teknolojileri Raporu}

Bu durum da Ortadoğu’da iklim teknolojileri girişimlerinin finansman sorunları yaşamasına yol açıyor. 2018'den bu yana, ana merkezleri Ortadoğu'da bulunan iklim teknolojisi girişimlerine sağlanan kaynak 1,85 milyar dolar düzeyinde. 

• Fonların %75'inden fazlası (1,4 milyar dolar) enerji ve mobilite çözümleri üzerinde çalışan şirketlere gitti.

Neden? Yatırımlar 3 katına çıkarken bölgedeki girişimcilerin aldığı finansal desteğin yarılanmasının nedenlerine de değinilen raporda, finansman kaynaklarının yerleşik enerji projelerine meyilli olması nedeniyle girişimlerin fon sağlamakta zorlandığı belirtildi.

Yatırımları artırmak için devlet desteği gerekiyor

PwC’nin analizinde, bölgesel girişimlerin ölçeklenmesi ve inovasyonların hızlandırması için hükümetlerin destek vermesi gerektiğinin altı çizildi. İklim teknolojisi çözümlerine talebi artıracak yasal düzenlemeler ve sektöre özgü fonların teşvik edilmesi bu süreçte atılabilecek öncelikli adımlar olarak olarak sıralandı.

^{Kaynak: 2023 Ortadoğu İklim Teknolojileri Raporu}

Raporda, geçen yıl Dubai'de düzenlenen COP28 İklim Zirvesi’nin, Ortadoğu'daki fırsatlara yönelik uluslararası ilgiyi artırdığına vurgu yapıldı. Artan ilginin fırsata çevrilmesiyle bölgedeki iklim teknolojisi girişimlerinin finansmana daha rahat erişebileceğine değinilen raporda, bölgenin temiz enerjiye geçişine yardımcı olmaya odaklanan Ortadoğu merkezli girişimlerin adından söz ettirmeye başladığı da hatırlatıldı.

Bir adım geriden: Bu yılın Haziran ayında, Hollywood yıldızı Leonardo DiCaprio tarafından desteklenen ABD girişim sermayesi şirketi Princeville Capital, önümüzdeki beş yıl içinde Ortadoğu ve Kuzey Afrika'daki iklim teknolojisi girişimlerine 50 milyon dolar yatırım yapmayı planladığını duyurmuştu.