Oy ve Ötesi: Seçim güvenliği önlemleri

Oy ve Ötesi Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ertim Orkun ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Hande Turan, düzenledikleri basın toplantısında 14 Mayıs seçimlerine ilişkin çalışmalarına dair güncel gelişmeleri aktardı. 

Cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimlerine sayılı günler kala Oy ve Ötesi; sandık tutanaklarını hızla sayısal veriye dönüştürebilecek ve ilk kez kullanılacak olan OCR teknolojisini, depremzedelerin kayıtlı oldukları şehirlerde oy kullanabilmesi için başlattıkları "Askıda Bilet" kampanyasını ve seçim güvenliği için aldıkları tedbirlerden bahsetti. 

Tutanaktan dijital veriye: Toplantıda, seçim günü ıslak imzalı sandık tutanaklarını hızla dijital ve sayısal veriye dönüştürülebilmek için OCR (Optik Karakter Tanıma) teknolojisi kullanılacağı paylaşıldı. 

Dernek Başkanı Ertim Orkun, OCR teknolojisini uygulamalı olarak tanıtırken, “Bu sene ilk kez kullanacağımız OCR teknolojisi ile fotoğrafı çekilen sandık tutanaklarının verileri otomatik olarak sayısal hâle getirilecek. Sandıklarda görev alan gönüllülerimiz gün sonunda hazırlanacak tutanakları fotoğraflayarak sisteme yükleyecekler. Bu veriler eş zamanlı olarak dijital veriye çevrilecek” dedi. 

Detaylar: Orkun, OCR’ın tutanak okuma yüzdesinin şu an %80 civarı olduğunu, fakat hedeflerinin üç hafta içinde %90’a gelmesi olduğunu ekledi. OCR’ın okuyamadığı geriye kalan %10’luğu oluşturan tutanaklar için ise kendi içlerinde 1000-1500 kişilik ekipler kurduklarını ve bu ekibin anlık olarak okunmayan ve teyide muhtaç olan tutanakları gözle görerek dijital hâle getireceklerini vurguladı. 

Hedef ne? Orkun, “Böylece sahadan gelen sandık verilerini çok hızlı bir şekilde doğrulama imkanına sahip olacağız. Hedefimiz her sandıktan tutanak görüntüsü elde edebilmek ve YSK sonuçlarına referans veri oluşturabilmek. Bu sayede siyasi partilerle hızlıca veri paylaşımı yapabileceğiz ve onlar da olası uyuşmazlıklar için zaman kaybetmeden YSK’ya itirazda bulunabilecekler. Bu yöntemle seçim sürecinin şeffaflığına büyük katkı sağlamış olacağız” dedi. 

• OCR teknolojisinin kullanılabileceği sistemle ilgili detaylar, seçim yasakları ve belirli güvenlik endişeleri sebebiyle seçim günü açıklanacak. Bununla birlikte, seçmenler bu sistemi yalnızca kayıt olduktan sonra kullanabilecek. 

Gönüllü sayısı: Oy ve Ötesi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Hande Turan, derneğin 81 ilde var olduğunu ve şu ana kadar seçim günü görev alacak 38 bin gönüllü başvurusu aldıklarını belirtti. Hedeflerinin üç hafta içinde 100 bin gönüllüye ulaşmak olduğunu ifade eden Turan, "2014 seçimlerinden bugüne kadar her seçimde var olduk. İlk defa çok farklı bir rüzgar yakaladık, bu rüzgara demokrasi rüzgarı diyoruz. Bu rüzgarın devam etmesini ve 14 Mayıs'ta taçlanmasını ve demokrasi şöleni yaşamayı umuyoruz" dedi.

• En çok ihtiyaç: Oy ve Ötesi’nin en çok gönüllüye ihtiyacı olan illerin; Kırklareli, Kars, Erzurum, Gümüşhane ve Ardahan olduğu belirtildi. 
• Bununla birlikte: Orkun, önceki seçimlerde yaşananları örnek göstererek, gönüllü başvuruların seçime bir hafta kala yoğunlaştığının altını çizdi. 

Çağrı merkezi: Turan, ayrıca 14 Mayıs günü bir danışma hattı kurduklarını ve seçime dair yaşanacak her türlü soruna ve soruya danışma hattı üzerinden tecrübeli gönüllüler ve hukukçular tarafında yanıt verileceğini ekledi. 

Depremzedeler için “AskıdaBilet”: Adres kaydı deprem bölgesinde bulunan ve başka şehirde olan seçmenlerin, oy verme haklarını kullanabilmeleri için oluşturulmuş olan AskıdaBilet Platformu tanıtıldı. www.askidabilet.com platformu sayesinde, seçmen kaydını belgeleyen depremzedelere oy kullanacakları şehre ulaşımlarını sağlamak üzere bedelsiz olarak bilet sağlanabilecek. Bilet bedelleri de bu uygulamaya bağış yapacak vatandaşlar tarafından sağlanacak. Böylece farklı deprem bölgesinde kaydı bulunan; ancak farklı bir şehirde yaşayan depremzedeler için ücretsiz ulaşım sağlanacak.

Deprem bölgesinde seçim güvenliği: Orkun, deprem bölgelerinde sandıkların kurulacağı okul binalarının çoğunun yıkılmış ve hasarlı olduğunu ve buna çözüm olarak YSK tarafından yeni sandık alanlarını belirlendiğinin altını çizdi. 

• Oy ve Ötesi ise, deprem illerinde önceki seçimlerde kayıtlı seçmen sayıların istatistiki olarak takip ederken, bu verileri değerlendirerek olası anomalileri tespit edebilen bir matematiksel modelleme üzerinde çalışıyor. Bununla birlikte, bölgede yaşayan seçmenlerin oy verecekleri sandıklarda gözlemcilik yapmaları için de farkındalığı artıracak çalışmalar yapıyor. 

“Dezavantajlı bölgeler”: Geçtiğimiz gün 100’e aşkın kişinin gözaltına alındığı “dezavantajlı bölgeler” olarak adlandırılan illerde ne gibi çalışmalarda bulunulduğu ile ilgili soruya, Dernek Başkanı Orkun, bölgelere ziyaretler yapıldığını ve oradaki STK’larla görüşüp daha çok gönüllü oluşturmaya çalıştıklarını aktardı. 

Ya internet yoksa? İnternete erişimin olmadığı kesimlerde veya olası bir bant daraltılması yaşanması hâlinde ORC sisteminin çalışıp çalışamayacağı ile ilgili soruya, Orkun, sistemin internet olmadan da çalıştığı cevabını verdi. Sandık tutanaklarının fotoğrafını çekip internetin olduğu zaman sisteme girilebileceğini söylerken, Orkun, sistemin çalışabilmesi için er ya da geç internete ihtiyaç olacağını belirtti. 

• Bant daralma konusunda ise, "Kolay kolay denk gelmeyeceğimizi düşünüyoruz, o konuda endişemiz yok” yorumunu yaptı. 

Ya sistem çökerse? Orkun, sistemin bir siber saldırı veya başka bir sebep sonucu çökmesi hâlinde hazırlıklı olduklarını, 6-7 tane alternatif website hazırladıklarını belirtti. 

Oy verme ve sayım süreci: Seçmen, YSK'nın bildirdiği okul ve sandıkta oyunu kullanıyor. Ardından oy verme işleminin tamamlanmasından sonra sandıklar açılarak oy sayımı gerçekleşiyor ve bu sayımın sonuçları not ediliyor. Bu sırada her partiden bir gözlemci bulunuyor ve sayımın sonucunun işlendiği kağıda tüm temsilciler imza atıyor. Bu kağıdın bir dökümü, bölgede herkesin görebileceği bir alana 1 hafta süreyle asılıyor. Oylar toplanan torbalarla İlçe Seçim Kurulları'na veya belirtilen adreslere gönderiliyor ardından SECSİS'e yükleniyor.