Putin Vietnam'da: Hanoi'nin ‘bambu diplomasisi’ sürecek mi?

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, stratejik ortaklığı derinleştirme kapsamında iki gün sürecek Vietnam ziyaretine başladı. Rus lider, Doğu Asya turunun ikinci durağında Perşembe günü Vietnam'ın başkenti Hanoi'yi ziyaret etti. Putin, Vietnam Başkanlık Sarayı önünde Rus ve Vietnam bayraklarını sallayan okul çocukları tarafından karşılandı. Vietnam'ın yeni Devlet Başkanı To Lam ile el sıkıştıktan sonra ikili görüşmeler başladı.

Putin, görüşme öncesi basına verdiği demeçte "Vietnam ile kapsamlı stratejik ortaklığın güçlendirilmesi önceliklerimiz arasında bulunuyor" diyerek iki ülke arasında dostluk anlaşmasının 30 yıl önce imzalandığını belirtti. 

To Lam, "Rusya'yı Vietnam'ın dış siyasetinin önceliklerinden biri olarak görüyoruz" diyerek stratejik ortaklığın derinleşmesi konusunda konuşulacağını söyledi.

• Bir adım geriden: Putin, Vietnam ziyareti öncesinde Vietnam Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin resmî yayın organı için yazdığı makalede, Rusya-Ukrayna krizindeki dengeli tutumu için Vietnam'a teşekkür etmişti.
• Perspektif: Batılı ülkelerin çok sayıda yaptırım uyguladığı Rusya, 2022'den bu yana Asya ülkeleriyle ilişkilerini yoğun bir şekilde geliştirmeye çalışıyor. Putin'in Kuzey Kore'nin ardından Vietnam'ı ziyaret etmesi, Rusya'nın bölgede hâlâ sahip olduğu diplomatik desteğin bir göstergesi olarak yorumlandı.
• ABD'nin tepkisi: ABD'nin geçen hafta Moskova'ya daha fazla yaptırım uygulaması, Batılı ülkelerin G7 zirvesinde Kiev için 50 milyar dolarlık bir krediyi kabul etmesi ve geçen hafta sonu İsviçre'de yapılan Ukrayna Barış Zirvesi'nden birkaç gün sonra gelen Vietnam ziyareti tepki çekti. Reuters'ın aktardığına göre, ABD bu ziyareti, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini "teşvik etmesine bir zemin hazırladığı" için eleştirdi.

Rusya-Vietnam ilişkisi

• Hanoi ve Moskova yönetimleri, 1950'den bu yana diplomatik ilişkilere sahip ve bu yıl Vietnam ile Rusya arasında "dostluk ilişkileri" kuran anlaşmanın 30. yılı kutlanacak.
• Bu uzun soluklu ilişkinin ve etkisinin kanıtları, Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin'in bir heykelinin bulunduğu başkentte ve birçok şehirde hâlâ görülebiliyor. Ayrıca Vietnam'daki üst düzey parti liderlerinin çoğu, Sovyet üniversitelerinde eğitim gördü.
• Rusya, Vietnam için bir ticaret ortağı olarak Çin, Asya, ABD ve Avrupa'nın çok gerisinde kaldı. Ancak Vietnam hâlâ ağırlıklı olarak Rus yapımı askerî teçhizatlara sahip. Güney Çin Denizi'ndeki petrol aramaları için Rus petrol şirketleriyle ortaklık da önemli durumda.
• Öte yandan: Ukrayna'nın işgalinin ardından diplomatik ikilemlerle karşı karşıya kalan Vietnam, BM'de Rusya'nın eylemlerini kınayan birçok kararda çekimser kalmayı tercih etti.
• Hanoi, Ukrayna ile iyi ilişkilerini sürdürdü ve hatta Kiev'e bir miktar yardım da gönderdi. Vietnam ile Ukrayna arasında Sovyet döneminden kalma ortak bir miras da söz konusu. Binlerce Vietnamlı, Ukrayna'da çalıştı ve eğitim gördü. Vietnam Komünist Parti yönetimi, bunu “bambu diplomasisi” olarak adlandırdı. Bu, taraf tutmaya zorlanmadan yürütülen bir denge siyaseti.