Rapor: Birleşik Arap Emirlikleri fintech ekosistemine bakış

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), global çapta bir inovasyon ve teknoloji merkezi olarak dikkat çekiyor ve özellikle fintech sektörü, ülkenin ekonomik büyümesinde stratejik bir rol oynuyor. Dubai ve Abu Dabi gibi şehirler, fintech ekosistemini destekleyen yenilikçi çözümleri ve düzenleyici kolaylıklarıyla bölgenin finansal merkezleri arasında giderek daha fazla ön plana çıkıyor. 

Neden? Fintech firmalarının BAE'de konumlanmasının başlıca nedenleri arasında, ülkenin fintech sektörüne yaptığı yatırımlar ve hükümetin destekleyici girişimleri bulunuyor.

Güvenilir mevzuat, avantajlı vergi sistemi

COVID-19 pandemisi sonrası müşteri ödeme alışkanlıklarındaki değişim, yeni pazar trendlerinin ortaya çıkmasına yol açmıştı. Şimdi ise Vizyon 2030 planı kapsamında fintech lideri olmayı hedefleyen BAE, hem anakarada hem de serbest bölgelerde çeşitli teşvikler sunuyor. Ayrıca fintech sektörüne yönelik mevzuat, sektörde güven ve istikrar oluştururken, ülkenin yenilikçi göçmenlere yönelik cazip göç politikaları ve avantajlı vergilendirme sistemi, BAE'yi fintech firmaları için çekici bir destinasyon hâline getiriyor.

Dubai'de de 80'den fazla fintech girişimi bulunuyor. Dubai Economy ve VISA'nın yaptığı bir araştırmaya göre, BAE'deki elektronik ticaretin büyümesi ve müşterilerin çevrimiçi ödeme seçeneklerine talebinin artmasıyla fintech ekosisteminin genişlemesi bekleniyor. Son araştırmalara göre, BAE'de fintech firmalarının en büyük kısmı ödeme hizmetleri alanında faaliyet gösteriyor. Bu firmalardan öne çıkanlar ise şu şekilde:

• Emirates NBD: BAE’nin en büyük bankalarından biri olan Emirates NBD, dijital cüzdanlar, mobil ödeme çözümleri ve çevrimiçi bankacılık hizmetleri sunuyor.
• Payfort: Amazon tarafından satın alınan Payfort, çevrimiçi ödeme çözümlerinde bölgenin liderlerinden biri ve e-ticaret firmaları için güvenli ödeme altyapıları sağlıyor.
• Network International: Ortadoğu ve Afrika’nın en büyük ödeme çözümleri sağlayıcılarından biri olan Network International, dijital ödeme sistemlerinde geniş bir paya sahip.
• Beam Wallet: Mobil ödeme çözümleri sunan Beam Wallet, kullanıcıların mobil cihazlarıyla ödeme yapmalarını sağlayan bir platform.
• PayBy: Mobil ödeme çözümleri sunan fintech firması PayBy, Dubai’de geniş bir müşteri kitlesine hizmet veriyor.
• Mashreq Bank: Dijital bankacılık hizmetleri ve fintech çözümleri sunan Mashreq Bank, Dubai’deki en köklü finansal kuruluşlardan biri.
• NOW Money: Düşük gelirli işçiler için dijital bankacılık ve uluslararası para transferi hizmetleri sunan bir fintech girişimi olan NOW Money, finansal kapsayıcılığı destekliyor.

BAE, finansal hizmetlerin dijitalleşmesi yolunda yapay zeka ve robot işleme otomasyonu gibi yeni teknolojilerden yararlanarak ödeme işlemlerini daha hızlı ve akıcı hâle getiriyor. Özellikle açık bankacılık, blockchain ve dijital varlıklar, finansal yönetimi daha verimli kılmak için kritik önem taşıyor.

Bölgenin finans merkezleri: DIFC ve ADGM

BAE fintech ekosisteminin başarısında önemli rol oynayan bir diğer faktör ise düzenleyici çerçeve. Dubai Uluslararası Finans Merkezi (DIFC) ve Abu Dabi Global Market (ADGM), fintech firmalarının kolayca iş yapmalarına olanak tanıyan esnek düzenlemeler sunuyor. Dubai Uluslararası Finans Merkezi (DIFC), Körfez ülkeleri, Afrika ve Güney Asya’daki finansal hizmet ekosisteminin en büyük merkezi olarak kabul ediliyor. 

• 2022 yılında 4.377 aktif kayıtlı şirketiyle, dünyanın en büyük 20 bankasından 17’si ve sistemik öneme sahip 30 küresel bankadan 25’ine ev sahipliği yapıyor. Aynı zamanda halihazırda 800'den fazla fintech, regtech ve insurtech firmasını bünyesinde bulunduruyor. Bu bağlamda fintech yatırımlarının  2030’a kadar 949 milyar ABD dolarına ulaşması bekleniyor.

DIFC, finans endüstrisinin gelişimine katalizör olma misyonunu sürdürerek fintech firmalarına çeşitli teşvikler sunup firmaları destekliyor ve bölgedeki fintech ekosisteminin gelişimini hızlandıryor. DIFC'nin fintech firmalarına sağladığı başlıca teşvikler ise şu şekilde:

1. Regülasyon kolaylıkları (Sandbox): DIFC, fintech firmalarının yenilikçi çözümlerini gerçek piyasa koşullarında test edebilecekleri bir "regülasyon sandbox" ortamı sağlar. Böylece bu, firmaların risklerini asgariye indirerek yeni teknolojilerini geliştirmelerine olanak tanıyor.
2. Vergi avantajları: DIFC, %100 yabancı mülkiyet hakkı ve kurumlar vergisinden muafiyet gibi cazip vergi avantajları sunuyor.
3. Altyapı ve ofis alanları: DIFC, fintech firmalarına modern altyapıya sahip ofis alanları sağlar. DIFC Innovation Hub gibi inovasyon merkezleri, fintech girişimlerine uygun maliyetli ofis seçenekleri sunarak firmaların gelişimini hızlandırıyor.
4. Mentorluk ve ağ kurma fırsatları: DIFC, FinTech Hive gibi programlar aracılığıyla fintech girişimlerine mentorluk, işbirliği ve ağ kurma fırsatları sunar. Bu programlar, girişimlerin sektördeki diğer oyuncularla bağlantı kurmasını ve iş geliştirme süreçlerini hızlandırmalarını sağlıyor.
5. Yasal ve düzenleyici destek: DIFC, fintech firmalarına şeffaf ve iş dostu bir yasal ortam sunuyor. Dubai Finansal Hizmetler Otoritesi (DFSA) tarafından sağlanan düzenlemeler, fintech firmalarının uyum süreçlerini kolaylaştırıyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin stratejik planları, ülkeyi Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesinin önde gelen fintech merkezlerinden biri hâline getirmeyi ve küresel fintech endüstrisinde rekabetçi bir konuma yerleştirmeyi hedefliyor. Bu girişimler, BAE’nin ekonomik çeşitlendirme stratejisinin kilit unsurlarından biri olarak değerlendirilmekte olup aynı zamanda, BAE’nin yeşil finans vizyonu, bölgesel ve küresel sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sağlarken, ekonomik büyümeyi çevre dostu bir yaklaşımla sağlamayı da amaçlıyor.