Sağlığın Geleceğine Hazırlık: Yapay Zekânın Rolü

Yazar: Polat Göktaş, Fütüristler Derneği Üyesi, Fütürist, University College Dublin'de Açıklanabilir Veri Bilimi Uzmanı, Marie Curie Araştırmacı Bilim İnsanı, Akademisyen

https://www.linkedin.com/in/polat-goktas-ph-d-29b24b58/

Yapay Zekâ (YZ), yaşamımızın her alanına, sağlık hizmetlerimiz dahil olmak üzere, nüfuz etmiş durumda. YZ'nin mevcut durumunu, potansiyelini ve gelecekteki eğilimlerini anlamakla birlikte, sağlık uygulamalarının sonuçlarını etik ve dengeli bir şekilde iyileştirmeyi hedefleyen bir YZ yaklaşımını benimseyebiliriz. 

YZ'nin Mevcut Durumu: Abartının Ardındaki Gerçekler

Son dönemlerde yapılan çalışmalar, YZ'nin sağlık sektöründeki rolünün önemini göstermektedir. Ancak her çığır açan teknolojide olduğu gibi, abartıyı gerçeklikten ayırmak önemlidir. YZ'nin değeri, ona sağladığımız verinin kalitesine ve kullanım amacına bağlıdır. Marie Curie Alumni Association’ın bülteninde YZ'nin bir araç olduğunu, bağımsız bir çözüm olmadığını vurgulamaktadır. YZ'nin mevcut durumu; hastalıkları tahmin etme, tedaviyi geliştirme ve kişiselleştirilmiş sağlık planlamalarını destekleme yeteneğine dayanıyor. Ancak, bu yeteneklerin sonuçlarını ve etkilerini anlamak hayati önem teşkil etmektedir.

Etiksel YZ: Potansiyel ve Sorumluluk Arasındaki Denge

YZ'nin sağlık alanındaki potansiyeli aslında teorik değil, pratik bir gerçekliktir. Örneğin, Alerji ve İmmünoloji uygulamalarında net bir şekilde gözlenmektedir. Goktas, P., Karakaya, G., Kalyoncu, A. F., & Damadoglu, E. (2023) bu alanda ChatGPT (OpenAI – Üretken Ön-Eğitimli Dönüştürücü) gibi YZ sohbet botlarının önemli gelişmeler kaydettiğini vurgulamaktadır. Belirtilen YZ sohbet botları; randevu planlama, ilaç hatırlatma ve semptom takibi gibi görevleri daha etkili bir şekilde yerine getirebilme potansiyellerine sahiptir.

Ancak bu potansiyel, büyük bir sorumluluğu da beraberinde getirmektedir. Lee, P., Bubeck, S., & Petro, J. (2023) göre, GPT-4 (Üretken Ön-Eğitimli Dönüştürücü-4) gibi model temelli YZ sohbet botları, sağlıkta umut vaat ederken, potansiyel risklerden kaçınmak için dikkatle kullanılmalıdır. Asıl mesele, YZ'nin geliştirilmesi ve kullanımının adil ve şeffaf olması gerektiği noktasıdır. Üretken YZ'nin amacı, insan sağlık uygulayıcılarının bilgisini tamamlamak, onların yerini almamaktır.

YZ'nin Gelecekteki Yönü: Sağlıkta Rolünün Genişlemesi

Önümüzdeki dönemlerde, YZ'nin sağlık hizmetlerindeki rolü artacak, bu da etik değerlendirmelerin önemini arttıracaktır. Kitamura, F. C. (2023) ChatGPT gibi YZ sohbet botlarının tıbbi yazının geleceğini şu anda bile şekillendirdiğini belirtmektedir, ancak hâlâ insan muhakemesinin gerekli olduğunu vurgulamaktadır.

YZ'nin rolünün sürekli olarak değerlendirilmesi ve hastalarla veri kullanımı hakkında açık bir diyalog yürütülmesi gerekmektedir. Dahası, sağlıkta YZ'nin rolünün geliştirilmesi, yeteneklerinden faydalanılması ve sınırlılıklarının ele alınılması arasında bir denge kurulması da gerekmektedir.

Sağlıkta YZ'nin gelecekteki yönelimini belirlerken, anahtar sadece teknolojiyi kullanmak değil, onu nasıl en iyi kullanabileceğimizde yatmaktadır!

Kaynaklar:

Goktas, P., & Simon Carbajo, R. (2023). Special Issue - Beyond the hype: AI in healthcare - Ethical balance and insights. Marie Curie Alumni Association, 35th Newsletter. Retrieved from https://www.mariecuriealumni.eu/newsletters/35th-mcaa-newsletter/special-issue-beyond-hype-ai-healthcare-ethical-balance-and

Goktas, P., Karakaya, G., Kalyoncu, A. F., & Damadoglu, E. (2023). Artificial intelligence chatbots in allergy and immunology practice: Where have we been and where are we going? The Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice. DOI: 10.1016/j.jaip.2023.05.042. Retrieved from https://www.jaci-inpractice.org/article/S2213-2198(23)00641-4/fulltext

Lee, P., Bubeck, S., & Petro, J. (2023). Benefits, limits, and risks of GPT-4 as an AI chatbot for medicine. New England Journal of Medicine. DOI: 10.1056/NEJMsr2214184. Retrieved from https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMsr2214184

Kitamura, F. C. (2023). ChatGPT is shaping the future of medical writing but still requires human judgment. Radiology. DOI: 10.1148/radiol.230171. Retrieved from https://pubs.rsna.org/doi/10.1148/radiol.230171

Sevgili Okuyucularımız,

Fütürist Bülten hakkındaki görüş ve yorumlarınızı [email protected]'a e-posta atarak bizlere iletebilirsiniz.