Tahir Elçi davasında beraat: Avukatlar ne diyor?

Eski Diyarbakır Barosu Başkanı Tahir Elçi’nin 2015'te Sur ilçesinde vurularak öldürülmesine ilişkin davanın karar duruşması Diyarbakır 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme, Elçi cinayeti davasında tutuksuz yargılanan sanık polisler Mesut Sevgi, Fuat Tan ve Sinan Tabur’un “taksirle ölüme neden olma” suçunu işlediklerinin sabit olmadığı gerekçesiyle beraatlarına karar verdi. Mahkeme Başkanı, dosyaya dair kararın tamamını okumadan salondan ayrıldı.

Kararın açıklanmasından önce Diyarbakır Barosu Başkanı Nahit Eren ve Tahir Elçi Vakfı Başkanı Mahsum Batı, mahkemeden adil bir karar çıkacağına inanmadıklarını söyleyerek protesto için alkışlarla salondan çıktı. Elçi’nin vurulduğu Dört Ayaklı Minare'ye doğru yürüyen avukatlar, "Mahkeme hiçbir talebimizi kabul etmedi, vereceği kararın bizim için hükmü yok" dedi.

Duruşmayı çok sayıda ilin baro başkanı, avukatlar, hak savunucuları, siyasetçiler ve uluslararası kurumların temsilcileri izledi. Yoğun katılımın olduğu duruşmanın yapıldığı Diyarbakır Adliyesi çevresinde çok sayıda polis ve zırhlı araç bekletildi.

Duruşmada neler yaşandı?

Duruşmada, savcının esas hakkındaki görüşüne karşı taleplerde bulunan Tahir Elçi'nin kardeşi Mehmet Elçi, “Onun vurulduğu anı çeken kamerada 13 saniyelik görüntü kayıp. Bu görüntüleri istemediler. Savcılar, birkaç tanığı tehdit ve şantajla Elçi’nin aleyhine ifade vermeye zorladı. Mahkeme heyeti olarak olayı çözmemek için elinizden geleni yaptınız. İlk duruşmada Türkan Elçi'yi duruşmadan çıkarmakla tehdit ettiniz. Beraat kararı istiyorsunuz, bu doğru bir karar değil” dedi.

Türkiye Barolar Birliği (TBB) Başkanı Erinç Sağkan ise savcının mütalaasına katılmadıklarını belirterek, “25 yıllık avukatım, ilk defa bir Cumhuriyet Savcısı'nın katılanlar lehine değil, sanıklar lehine tutum aldığını görüyorum. Bu dosyada sanık olacak kişiler tanık olarak dinlendi. Bunların şüpheli olarak ifadelerinin alınması için Elçi ailesinin avukatları yıllarca mücadele etti” dedi.

• Bir adım geriden: Tahir Elçi, 28 Kasım 2015'te Diyarbakır'ın Sur ilçesinde tarihî Dört Ayaklı Minare'nin önünde yaptığı basın açıklamasının ardından çıkan silahlı çatışmada başından vurularak öldürüldü. Gazi Caddesi'nde güvenlik güçleri ile iki PKK'lı arasında silahlı çatışma çıkmış; polis memurları Ahmet Çiftasan ve Cengiz Erdur hayatını kaybetmişti. Tahir Elçi ve bir grup gazeteci de çatışmanın ortasında kalmıştı. Elçi'nin ölümüne neden olan merminin çekirdeği bulunamadı.

• Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 25 Nisan’da mahkemeye sunulan mütalaada, ''Tahir Elçi’nin nereden geldiği tam olarak tespit edilemeyen bir kurşunla hayatını kaybettiği" belirtilmişti.
• Elçi'nin vurulduğu sırada olay yerinde olan üç polis memuru hakkında, “bilinçli taksirle ölüme sebebiyet vermek” suçlamasıyla 3 yıldan 9 yıla kadar hapis cezası istenmişti.
• Savcı ise esas hakkındaki mütalaasında hangi polis memurunun silahından çıkan kurşunun ölüme sebebiyet verdiğini tespit etmenin imkansız olmasını gerekçe göstererek üç polis memuru için beraat talebinde bulunmuştu.

Dönemin başbakanı ve Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, daha önce yaptığı bir açıklamada, “Tahir Elçi cinayeti siyasi bir cinayettir. Mahkeme heyeti çağırırsa ifade veririm” demişti. Mahkeme önce Davutoğlu'nun dinlenmesine karar vermiş, ancak 19 Eylül 2023'te aldığı ara kararla, dosyaya yenilik katmayacağı gerekçesiyle bu karardan vazgeçmişti.

CHP’li Tanrıkulu: Kabul edilemez

Aposto’ya konuşan CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, mahkemenin verdiği beraat kararının kabul edilemeyeceğini söyledi. Tanrıkulu, Elçi davasının son dönemin en önemli siyasi suikastlarından biri olduğunu belirtti:

“Tahir Elçi’yi kim katlettiyse bu kararı veren de onlar. Hukuksal süreç devam edecek ama maalesef hukuksal süreçlerden de çok fazla bir şey beklemek mümkün değil.”

Tanrıkulu, iktidar değişmediği sürece Türkiye’de hukukun tam olarak sağlanamayacağını savundu:

“Bu cinayetleri hazırlayan, sanıkları koruyan iktidar değişmediği sürece adalete ulaşmak mümkün olmayacak. Bu cinayete giden süreci kim hazırlamışsa, cinayeti kim gerçekleştirmişse yargı, süreci ona uygun yürüttü ve böyle bir karar çıktı. Rejim değişmeden adalete ulaşmak, gerçek failleri yargılamak mümkün değil.”

Tanrıkulu, duruşma salonundan zorla çıkarıldığına dair haberleri de yalanladı:

“Ben bugün mahkeme salonundan çıkarılmadım. Kim beni çıkarabilir? Mahkeme salonundan çıkarıldığımla ilgili haberler doğru değil.”

Avukat Batı: Kamera kayıtları örtbas edildi

Mahkemenin kararını Aposto’ya değerlendiren Tahir Elçi Vakfı Başkanı Avukat Mahsum Batı, “İlk duruşmada bizi ve Türkan Elçi’yi duruşma salonundan çıkarmakla tehdit ettiler. Dolayısıyla ilk duruşmadan mahkemenin ne yapmaya çalıştığı belliydi” dedi. 

Savcılığa delil olarak verdikleri kamera kayıtlarının örtbas edildiğini söyleyen Batı, “Belki failleri açığa çıkarırız diye her zaman umudumuzu koruduk. Bugün dönüp baktığımızda olayın ilk birkaç gününde tüm bunların ayarlandığını gördük. Bugünkü duruşmada da faillerin cezasızlık politikası çerçevesinde korunduğu ortaya çıktı” diye konuştu.

Duruşmada kararın açıklanmasından önce Batı ve diğer avukatlar, mahkemeyi protesto etmek amacıyla alkışlarla salondan çıktı. Batı, protestonun nedenini şu sözlerle açıkladı:

“Her üç fail de taksirle insan öldürmekten yargılanıyor. Dolayısıyla bizim dosyaya sunduğumuz tüm deliller de göz önüne alındığında suikastın plan dahilinde yapıldığını gösteriyor. Bu duruşmaya kadar bizim taleplerimiz dikkate alınmayınca biz de bugün duruşmada böyle bir tavır aldık.”

Bundan sonra ne olacak?

Tahir Elçi davasının uzun soluklu davalardan biri olduğunu belirten Batı, mücadeleye devam edeceklerini söyledi. Batı, “Bunun istinafı, Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi var. İstinaftan da bir şey çıkacağını düşünmüyorum çünkü bizim savcılığa verdiğimiz deliller bile karartılmışken istinaftan da bir şey çıkmaz” dedi.