Tasarımda kapsayıcı yaklaşımlar

Kapsayıcı bakış açısı üretimin (Yapı, video, metin, giysi, proje, hizmet, yaşam vd.) ihtiyaçlarını doğru bir şekilde ortaya koyma amacıyla edinmemiz gereken bir yaklaşım aslında. bugünün gerekleri çerçevesinde hareket ettiğimizde doğru tasarımı ortaya koymak için sosyal faydayı da düşünerek hareket etmemiz gerekir ve başarı / hedef bu şekilde vurulur…

Dünyanın dönüşümünü / evrimini düşünecek olursak, bir bakıma “kanla yazılmış” kuralların öğrettikleriyle bugünü şekillendiriyoruz desek çok da yanlış olmaz sanırım. Tasarım disiplinini sosyal alanları da içine alarak değerlendirdiğimiz için özellikle toplumsal fikirler ve davranışları da hesaba katmalıyız. Zaten istersek mimari tasarımdan söz edelim burada da sosyal yapıyı, toplumsal süreçleri hatta yönetim şekillerini hesaba katmalıyız.

Son dönemde gördük ki artan tüketim, göç, salgın, iklim sorunları vd. eşitlik odaklı sürdürülebilir politikalara yönelişi getirdi. Hatta sadece devlet bazlı değil bireyleri ve markaları da bu tarafa evriltti. Ve bununla birlikte gördük ki fayda artışı, yaratıcı düşünce ve yenilikçi yaklaşımlar daha rahat geliştirilmeye başlandı.

Kapsayıcılık dendiğinde bütünsel bir birlikteliği yaratırken değerlerin, empatinin ön planda olduğu bir tutumdan söz ediyoruz. Aslında sosyal kapsayıcılık olarak konuşulan bu terimi yalnızca kapsayıcı kelimesiyle genelleştirmenin davranışsal açıdan her alanda daha faydalı olacağını düşünüyorum ve bu sebeple yalnızca kapsayıcılık üstünden ilerlemeyi tercih ediyorum. Çünkü tasarlarken -her ne olursa olsun- kapsayıcı bir yaklaşımla düşünce şeklimizi hatta ideallerinizi geliştiririz. 

Örneğin gazeteciler metinlerini tasarlarken kapsayıcı bakış açısı geliştirdiklerinde okuyucunun davranışını da etkileyecektir ve bu, doğrusu sosyal yapının basamaklarına etki edecektir.

Kapsayıcı bir üretim ortaya çıkarmak ve bu çerçevede tasarlamak günümüz şartlarında etik değerleri de hesaba katmak anlamına gelir. 

Disiplinlerarası yaklaşımla kapsayıcı bir çerçeve çizerken bilimin birçok farklı kolundan destek alırız,

Empati kurmak istek ve ihtiyaç döngüsünün basamağıdır, hedefe dokunabilmek için karşı tarafın duygularını ve ihtiyaçlarını dikkate almalıyız,

Çok yönlü bakış açısı yaratıcı yaklaşım için en keyifli hareket alanına sahip noktalardan biridir. Düşünürken aydınlatır, dünyadaki renklerin ne kadar çok olduğunu gösterir 🌈

Fonksiyonel bir tasarım ortaya koymanın da yollarından biri budur elbette. İşe yarar bir şeyler üretmek için hedef kitlenin (kendi hayatımız için de geçerli bu) konforunu hesaba katmalıyız. Tabii ki estetikle birlikte.😀

Hoşça kal!

Ece Zeren Aydınoğlu