Tatil seçkisi

Mekan keşifleri kadar yeni yazar ve kitap keşifleri de beni heyecanlandırıyor. Özellikle son zamanlarda farklı ülkelerin edebiyatlarına yönelip, dilin kullanımı, coğrafyanın etkisi ve farklı kültürler arasındaki ilişkileri sorgulamaktan fazlasıyla keyif alıyorum. Bu nedenle bu tatildeki kitaplarımı da daha önce hiç okumadığım yazarlardan seçmeye özen gösterdim. Şansıma çeviri konusunda da bir hayli başarılı kitaplar seçmişim, akıcı ve dil derinliğine sahip okumalar yapabildim. Bu üç kitabın diğer bir ortak noktası ile ödül adaylıkları olması. Ulusal Kitap Ödülleri finalistlerinden Lüzumsuz Kadın ve Hafıza Polisi, Avrupa Birliği Ödülü alan Gökten Düşen Şeyler, ilk ikili bu adaylığı fazlasıyla hak etmiş diyebilirim.

Gökten Düşen Şeyler

Kapağı ilgimi çektiği için elime aldığım, sonrasında da Avrupa Birliği Edebiyat Ödülü almış olmasıyla daha da merak ettiğim “Gökten Düşen Şeyler” ile başlayalım. Daha önce fin edebiyatı ile ilgili hiç okuma yapmadığım için kafamda bir sürü soru işareti ile başladım. Fin senarist ve yazar, Selja Ahava’nın diğer kitapları da prestijli ödüllere sahip. Benim için, bu kitabı en güzel tanımlayan kelime “farklı” oldu. Akıcı anlatımı, değişen bakış açıları, yaşam çizgimizi değiştirecek olayları, düşünmediğimiz olasılıkları ve hayatı ele alış biçimini çok sevdim. Konu bakımından yer yer kopukluklar yaşasam da hızlıca, tatlı bir tebessüm ile bitti. Okuması son derece kolaydı diyebilirim, özellikle ilk bölüm beni çok etkiledi. Satır aralarındaki psikolojik çözümlemeler kitap bittikten sonra kafanızda bir düşünce bulutu yaratıyor. Ve hala kendime beğenip beğenmediğimi sorup, cevaplayamıyorum.

“Zamanla geçmeyen şeyler var. Solmaz, yumuşamaz veya anıya dönüşmezler. Her zaman sert ve büyüktürler, bir insanın karnında ve göğsünde bir heykel gibi dururlar ve orada gürlerler. Unutulmuş olabilirler ama onları hatırlayınca şu ana taşınırlar ve her zaman sanki tam şimdi meydana geliyormuşçasına büyüktürler.”

Hafıza Polisi

Tartışmasız bu yaz okuduğum en güzel kitap diyebilirim. Konusu, kurgusu ve diliyle beni kendine hayran bıraktı. Arka kapakta Kenzaburo Oe’nin yorumunu görünce düşünmeden almıştım bu kitabı. Japonya’nın son zamanlarda öne çıkan yazarlarından biri olan Yoko Ogawa ile harika bir tanışma oldu, devamının geleceğine eminim. Özgün bir distopya yaratmış Ogawa, düzenli olarak birçok kavram ve nesnenin hem fiziken hem de insanların hafızasından kaybolduğu bir adada geçiyor. Hatırlamak, unutmak ve anılar üzerine düşündürücü bir süreç yaşattı bana. İnsanları, objeleri, yaşananları nasıl aklımızda tutarız? Hangi duyu organımız bir şeyleri hatırlarken bize en çok yardım edendir? Tüm bu sorular aklımdan geçerken “yok olmak” kavramının altını doldurmaya çalıştım tıpkı kitabın sonunda bir ses olarak kalan baş kahraman gibi… Yine politik baskılara “hafıza polis”leri ile değinen yazar aslında birçok toplumsal eleştiriyi de satırların arkasına yerleştirmiş. Hızlıca bitmesine üzüldüğüm, altı çizili satırlarla dolu bir okuma oldu!

“Ne kadar anını alırlarsa alsınlar, kalbin yok olmayacak.”

Lüzumsuz Kadın

Edebiyatta farklı coğrafya denildiği an aklıma ilk Orta Doğu geliyor, coğrafyanın edebiyat üzerindeki etkisini en çok açığa çıkaran bölge bence. Ressam-yazar Rabih Alameddine, “Lüzumsuz Kadın” ile bir edebiyat şöleni yaşatıyor. Pessoa’dan Javier Marias’a en sevdiğim yazarlardan örnek ve referanslarla, tam anlamıyla tadı damağınızda kalacak bir edebiyat rüzgarı estirmiş. Biraz ağır, dönemin tüm toplumsal yapısını, kültürel normlarını ve siyasi çalkantılarını merkezinde barındırıyor ve kasvetli havayı size de geçiriyor. Savaş döneminin tozlu ve tedirgin havası üstünüze sinerken yazarın samimi ve dobra dili ile içten bir bağ kurabiliyorsunuz. Beyrut’ta genç yaşta dul bir kadın olup, kitaplara gönülden bağlı olmanın sonuçları yer yer bir aile dramının keskin köşelerinde kendini gösteriyor.

“Çoğumuz bizi biz yapan şeyin, verdiğimiz kararlar olduğuna inanırız. Olaylarla, etrafımızdaki, insanların yaptığı seçimlerle şekillendiğimizi düşünürüz. Aldığımız kararların ya da bu bağlamda seçeneklerin eksikliğinin de bizi şekillendirdiğini göz önünde bulundurmayız.”