TİP ve YRP seçim beyannamelerinde 'gençlik'

TİP Seçim Bildirgesi'nde 'gençlik'

Türkiye İşçi Partisi “Ranta, Talana ve Yoksulluğa Karşı Halkçı, Kamucu, Sosyalist Belediyecilik” başlıklı 2024 Yerel Seçimleri’ne ilişkin bildirgesini yayımladı. 44 sayfa ve üç ana bölümden oluşan bildirgede toplam 51 “genç”, 13 “öğrenci” kelimesi yer alıyor. Bu bağlamda, TİP bildirgesinde yapısal sorunlara katılımcı ve kapsayıcı bir şekilde yaklaşıldığı görülüyor. TİP bildirgesi gençlik haklarını temel alan bir yaklaşıma sahipken sürdürülebilir ve katılımcı olması dikkat çekiyor.

Farklı gençlik gruplarının varlığının gözardı edilmediği bildirgede ulaşım, barınma gibi sorunlarda farklı gençlik grupları gözetiliyor. Kadınlara ve LGBTİ+’lara yönelik projelerinde kapsamlı ve bütünlüklü bir yaklaşım sergileyen bildirge, kadınlar ve LGBTİ+’lara yönelik katılım, istihdam, sosyal hizmet gibi konuları ayrıntılı ve kapsayıcı biçimde ele alıyor. Bildirgenin gençleri, toplumun dayattığı aileye bağlılıktan çıkarıyor olması dikkat çekiyor.

2024 yerel seçimlerinde ise TİP’in 10 büyükşehir belediye başkan adayı arasında genç aday bulunmuyor. Ayrıca, 146 belediye başkan adayından 19’u (%13), 2401 belediye meclis üyesi adayından 534’ü (%22,2), 394 il genel meclis üyesi adayından 150’si (%38,1) 18-29 yaş aralığında yer alıyor. Bu bağlamda, TİP’in büyükşehir belediye başkan adayları ve belediye başkan adayları içindeki genç temsiliyetinin oldukça düşük olduğu söylenebilir. 

TİP bildirgesinde genç istihdamına özel olarak odaklanmaksızın yerel istihdam politikalarına ve gençlikle kesişen grupların istihdamına yönelik beyanlar bulunuyor.

Gençliğe özelleştirilmiş politika mekanizmaları, gençliğin iklim ve diğer çevresel krizler karşısındaki özel kırılgan konumunu gözeterek hakkaniyetli bir çevresel adalet vizyonu ve misyonunu oluşturur. Ancak, TİP’in çevresel sürdürülebilirlik ve adalete ilişkin beyanlarında bu gibi politikaların yer almaması, gençlerin iklim ve diğer çevre krizleri karşısındaki spesifik kırılganlıklarını “halk” ve “yurttaş” hakları çerçevesinde eriterek gözardı etme potansiyeli taşıyor. 

Tüm bu değerlendirmeler sonucunda, TİP’in yerel seçim bildirgesinde ortaya koyduğu yerel yönetim vizyonu, vaatler ve değerlendirmeler bağlamında var olan yapısal sorunlara yönelik sürdürülebilir ve katılımcı bir yaklaşım sergiliyor. Bununla birlikte, bu katılımcı yaklaşım içinde çoklu krizler döneminde halihazırda siyasi ve toplumsal yaşama katılımda sorunlar yaşayan farklı gençlik gruplarına yönelik özelleşen, hak temelli ve kanıta dayalı sosyal politikaların geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu görülüyor.

YRP Seçim Bildirgesi'nde 'gençlik'

Yeniden Refah Partisi, ahlak odaklı yaklaşımı doğrultusunda gençlik haklarını, bu hakların evrensel ve hukuksal düzleminden koparan ve bu bağlamda kapsayıcılıktan uzak bir yerel gençlik politikası yaklaşımı geliştiren, yapısal sorunları çözüme ulaştırmada ilericilikten, etkilikten ve sürdürülebilirlikten uzak bir nitelikte beyannameye sahip. 

44 sayfadan oluşan beyannamede, toplam 83 kez “genç”, 11 kez ise “öğrenci” kelimesi yer alıyor. Bu doğrultuda Yeniden Refah, gençlik üzerine niceliksel olarak oldukça kapsamlı söylemlere ve beyanlara sahip olsa dahi detaylı bir inceleme sonucunda bu söylem ve beyanların gençlik hakları temelli bir yaklaşımdan oldukça uzak olduğu görülüyor.

Ahlak üzerinden kurulan hak anlayışı, hakları hukuksallığın görece nesnel düzleminden kopararak daha öznel değer sistemleri üzerinden kurguluyor. Ahlaki değerlerin bireyden bireye, komüniteden komüniteye farklılık gösterebileceği ve farklı şekilde yorumlanabileceği gerçeği gençlik haklarının, ahlak odaklı bir yaklaşımla ele alınması sonucunda ahlaki değer olarak egemen olan bir grubun kendi değer yargıları kapsamında yorumlanması ve uygulanmasına sebebiyet verme riski taşıyor. 

Özellikle altını çizmek gerekir ki hukuksallıktan ziyade ahlakçı bir tutumla ele alınan gençlerin siyasal, ekonomik ve sosyal katılım hakkını önceleyen yerel bir politika, yalnızca belirli normlara uyum gösteren gençlerin katılımını gerçekleştiren, farklılaşan norm ve değerlere sahip gençleri dışlayan bir politika niteliği taşıyabilir. Bu nedenle, Yeniden Refah’ın yerel gençlik politikalarına ahlak odaklı yaklaşımı, gençlik haklarının evrensel hukuksallığını gözardı etmesi sebebiyle gençlik hakları odaklı geliştirilmiş yerel gençlik politikası niteliği taşımıyor.

Beyannamede gençler, kadınlar ve genç kadınlar, yalnızca ailenin bir uzantısı olarak ele alınıyor. 

Yeniden Refah’ın beyannamesinde yer alan beyanlar, gençliğin yaşadığı çeşitli yapısal sorunları çözüme ulaştırmada ilericilikten, etkilikten ve sürdürülebilirlikten uzak bir niteliğe sahip. Yeniden Refah gençlik hakları, katılımcılık ve kapsayıcılık ilkelerinden uzak bir misyona sahip olmakla birlikte, gençliğin sorunlarını “nasıl” çözebileceğine dair yetersiz, belirsiz ve etkililikten uzak bir yaklaşıma sahip.