Türkiye, işsizlik ve iş aramayanlarda 10 Avrupa ülkesi arasında birinci

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) İşgücü İstatistikleri, III. Çeyrek: Temmuz-Eylül 2024 verileri açıklandı. Verilerde işgücüne dahil olmayan nüfusun içindeki değişimler dikkati çekti.

Türkiye’de 15 yaş ve üzeri olan nüfus son verilere göre 65 milyon 979 bin kişi olurken, 35 milyon 840 bin kişi işgücü, istihdam edilen 32 milyon 734 bin kişi ve işsiz de 3 milyon 106 bin kişi bulunuyor.

• İşgücüne katılım oranı bu tabloda %54,3 olurken, istihdam %49,6, işsizlik oranı da %8,7 oldu. 15-24 yaş arasındaki işsizlik oranı ise %16,8 seviyesinde ölçüldü.

Verilerde iş bulma ümidi olmayanlar, daha önce iş aradığı halde bulamayan veya kendi vasıflarına uygun bir iş bulabileceğine inanmadığı için iş aramayan ancak işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişiler olarak dikkati çekti. 

2021 yılında bu yana çeyreklik veriler hâlinde de yayımlanan işgücü istatistiklerinde iş bulma ümidini kaybedenlerdeki artış göze çarpıyor. 

İş bulma ümidini kaybedenlerin artışı, sadece kendi içinde değil işgücüne dahil olmayan toplam kişilerin içinde de daha fazla yer edindi. 

TÜİK’in 3. çeyrek istatistiklerinin ardından geniş tanımlı işsizlik oranına dikkat çeken DİSK-AR, 3. çeyrekte 10 milyon 654 bin kişinin geniş tanımlı işsiz olduğuna dikkat çekerken, çalışabilir 65,9 milyon kişinin sadece 22,7 milyonun kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda olduğu bilgisini paylaştı.

TÜİK’in resmî istihdam oranı 2024 2. çeyrekte %49,6 olarak açıklanırken, DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden hareketle hesaplanan Kayıtlı Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) oranı %34,5 olarak gerçekleşti. Kadınlarda resmî istihdam oranı %32,4 iken KATİ oranı %19,6 ve erkeklerde resmî istihdam oranı %67,2 olarak açıklanmışken KATİ oranı %49,6 olarak hesaplandı.

DİSK-AR tarafından yapılan KATİ hesaplamasıyla çalışma çağındaki (15+ yaş) 65,9 milyon kişinin sadece 22,7 milyonunun kayıtlı ve tam zamanlı istihdam (KATİ) kapsamında çalıştığı ortaya çıktı. Çalışma çağındaki 33,3 milyon kadının sadece 6,5 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istidamda (KATİ), çalışma çağındaki 32,6 milyon erkeğin ise 16,2 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda yer aldı. 

TÜİK tarafından yayımlanan işsizlik oranı önemli bir gösterge olsa da piyasadaki sorunları yansıtma kapasitesi bakımından yeterli olmadığı düşünülüyor.

Bunun en önemli sebebiyle işsizlik oranının hesaplanmasında kullanılan yöntem. TÜİK, aylık olarak yayımladığı istatistiklerde işsizliği değerlendirirken son dört hafta içinde aktif iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve referans olarak alınan haftayı takip eden iki hafta içinde işe başlayabilecek durumda olanları ele alıyor. Anket yöntemiyle toplanan verilerde söz konusu durumda olup, herhangi bir işte çalışmayanlar işsiz kategorisine alınıyor.

Bununla birlikte TÜİK’in işgücüne ilişkin istatistiklerinde eleştirildiği bir diğer nokta da istihdam oranı. Referans dönemi içinde yevmiyeli, ücretli, maaşlı, freelance, ücretsiz aile işçisi (aile fertlerinin iş yerlerinde ücret almadan çalışan aile bireyi) veya işveren olarak en az bir saat iktisadi faaliyette bulunanlar istihdamda kabul ediliyor. Dolayısıyla TÜİK’in açıkladığı verilerde referans haftasında iş aramayan işsiz bireyler, işsiz olarak sayılmazken; çıraklar, stajyer öğrenciler hatta birtakım ücretsiz çalışanlar dahi istihdam oranının içinde yer alıyor.

• Peki Türkiye'de ve Avrupa ülkelerinde işsiz sayısı kaç? Bunun yanı sıra Türkiye, işsiz olmasına rağmen iş aramayan kişiler konusunda diğer Avrupa ülkelerine kıyasla ne durumda?

Türkiye; İtalya, Almanya, İspanya, Fransa, İsveç, Romanya, Polonya, İsviçre ve ve Hollanda'nın aralarında olduğu diğer Avrupa ülkelerine göre işsiz sayısında birinci sırada.

Türkiye'de 3 milyon 106 bin işsiz bulunurken, onu takip eden İspanya'da 2 milyon 847 bin, Fransa'da da 2 milyon 307 bin, İtalya'da 1 milyon 789 bin, Almanya'da 1 milyon 503 bin işsiz bulunuyor. 5'inci sırada olan Almanya'yı sırasıyla 512 bin işsiz ile Polonya, 474 bin işsiz ile İsveç, 447 bin işsiz ile Romanya, 374 bin ile Hollanda ve 214 bin işsiz ile İsviçre takip ediyor.

İşsiz olmalarına rağmen iş aramayanlar konusunda da Türkiye birinci sırada bulunuyor. Türkiye'de 4 milyon 92 bin kişi işsiz olmasına rağmen iş aramazken, bu sayısı İtalya'da 2 milyon 49 bin, Almanya'da 877 bin, İspanya'da 703 bin, Fransa'da 661 bin oldu. Fransa'yı sırasıyla, 253 bin kişi ile İsveç, 209 bin ile Romanya, 188 bin ile Polonya, 185 bin ile İsviçre takip etti. Sonuncu sırada ise 173 bin ile Hollanda yer aldı.

^{* Bu içerik Avrupa Birliğinin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Aposto’nun sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.}