Türkiye'de her 4 gençten 1'i 'ev genci'

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2023 yılı Gençlik İstatistikleri'ne göre 2023 yıl sonu itibarıyla Türkiye nüfusunun %15,1’ini 12 milyon 872 bin 39 kişi ile 15-24 yaş arası genç nüfus oluşturdu. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına dayanarak yapılan projeksiyona göre 15-24 yaş arası genç nüfus, 1950 yılında toplam nüfusun %20,8'ini oluştururken 2030 yılında %14'e, 2040 yılında %13,4'e, 2060 yılında %11,8'e ve 2080 yılında %11,1'e düşeceği öngörüldü.

Gençlerde işgücüne katılma oranı %45,6 olurken, işsizlik oranı %17,4 olarak kaydedildi. Ne eğitimde ne istihdamda olan (NEET) 15-24 yaş arası genç nüfus oranı ise %26 olarak açıklandı.

• Bir adım geriden: OECD 2022 verilerine göre Türkiye’deki 15-29 yaş arası NEET gençlerin oranı %27,9. TUİK 2022 verilerine göre bu oran 15-24 yaş arasında %24,2 idi. KONDA Barometresi 2023 verilerine göre ise NEET genç oranı %23 olarak hesaplanmıştı.

TÜİK’in açıkladığı İşgücü İstatistikleri 2023 verilerine göre, ne eğitimde ne de istihdamda olan bu genç nüfusun eğitim düzeyine bakıldığında birinci sırada %79,7 ile okuryazar olmayanlar gelirken, ikinci sırada %27,5 ile üniversite mezunları, üçüncü sırada %25,4 ile meslek veya teknik lise mezunları yer aldı. Son sıralara ise %24,5 ile lise mezunları ve %17,1 ile lise altı eğitimliler yerleşti.

• Böylece Türkiye’de artan üniversite ve bölüm sayısı ile doğru orantılı olmayan işgücüne katılım oranı, üniversite mezunu işsiz sayısının giderek arttığını rakamlarla da göstermiş oldu.

Genç kadınlarda oran daha yüksek

Genç işsizliğine cinsiyete göre bakıldığında ise kadınların erkeklere oranla işgücüne daha az katıldığı görülüyor. Genç kadınlarda ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı 2023 yılında %29,8 oldu. Yani neredeyse her üç genç kadından biri ne eğitimde ne istihdamda bulundu. 

Konda Barometresi 2023'e göre de NEET gençlerin %67’sinin kadın %33’ünün erkek olduğu görüldü. YÖK verilerine göre yükseköğretimdeki kadın oranı %50,8 olmasına rağmen bu bulgu, kadınların iş hayatında daha az yer aldığını gösteriyor.

^{Kaynak: KONDA Gençlerin Politik Tercihleri Araştırması 2024}

Verilere göre 15-24 yaş arası kadınların işgücüne katılım oranı %32,4 olarak açıklandı. Kadınlar özelinde ne eğitimde ne istihdamda olan genç nüfusun bitirdiği eğitim düzeyine bakıldığında birinci sırada %90,6 ile okuryazar olmayanlar gelirken, ikinci sırada %36,2 ile mesleki veya teknik lise mezunları, üçüncü sıradaysa %33,3 ile yükseköğretim mezunları geldi. Yani üniversite mezunu her üç kadından biri ne eğitimde ne istihdamda yer aldı.

Türkiye NEET rakamlarında OECD ülkeleri arasında ilk sırada

OECD’nin NEET göstergelerinde verilerin en güncel yılı 2022. Buna göre OECD ortalaması 12,65 iken Türkiye, genç ve dinamik nüfus potansiyeline rağmen 15-29 yaş aralığındaki NEET gençlerin %27,9'luk oranıyla OECD ülkeleri arasında başı çekiyor. Türkiye'nin arkasından ikinci sırada yer alan Meksika'da ne istihdamda ne de işgücünde olan gençlerin oranı %22,9 iken en düşük olduğu Hollanda'da %4,5. 

^{2022'de OECD ülkeleri arasında 15-29 yaş arası gençlerde NEET oranları}

15-29 yaş arası kadınlarda da Türkiye OECD ülkeleri arasında birinci sırada. Burada ne eğitimde ne de istihdamda olan kadınların oran Türkiye'de %39 iken OECD ortalaması %14,6 ve en düşük olduğu Hollanda'da ise %4,73.

^{2022'de OECD ülkeleri arasında 15-29 yaş arası kadınlarda NEET oranları}

^{* Bu içerik Avrupa Birliğinin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Aposto’nun sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.}