Türkiye'de öğretmen başına 20 öğrenci düşüyor

Tüm kademelerdeki yaklaşık 20 milyon öğrenci ve 1,2 milyon öğretmen için yaz tatilinin ardından yeni eğitim-öğretim dönemi, 74 bine yakın okul ve 750 bine yakın derslikte başladı. Yeni eğitim-öğretim döneminde verilecek eğitimin niteliği de önemli gündem konularından biri. Bunun için en önemli göstergelerden birisi de öğretmen başına düşen öğrenci sayısı. 

Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, öğretmen sayıları ile ilgili olarak şu açıklamada bulunmuştu: 

“Sokakta gördüğünüz 80 kişiden 1 tanesi, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından maaşı ödenen öğretmen statüsünde. Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 30'lu 40'lı rakamlardan şu an 13-14'lere düşmüş durumda. Dünyanın hiçbir tarafında bu kadar büyük bir öğretmen kitlesi, kamu tarafından fonlandırılmıyor.”

Peki, Türkiye'deki öğretmen başına düşen öğrenci sayısı diğer ülkeler kıyasla ne durumda? Türkiye'de öğrenci ve öğretmen sayısı yıllar içerisinde nasıl değişti?

Lüksemburg öğretmen başına en az öğrenci düşen ülke

OECD verilerine göre, Lüksemburg'da ilköğretim çağındaki 9 çocuğa bir öğretmen düşerken, ikinci sıradaki Yunanistan ve Litvanya'da bir öğretmene 10 çocuk düşüyor. Bu ülkeleri takip eden Letonya ve İzlanda'da öğretmen başına düşen öğrencisi sayısı 11. 

OECD verilerine göre, öğretmen-öğrenci oranının en yüksek olduğu ülkelerin başında Kenya geliyor. Öğretmen başına 35 öğrencinin düştüğü Kenya'yı sırasıyla Hindistan (33), Uganda (32), Filipinler (31) ve Nijerya (30) takip ediyor. 

Türkiye’de ise ilkokul çağındaki 20 öğrenciye bir öğretmen düşüyor.  

Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan "Cumhuriyetin 100. Yılında Geçmişten Günümüze Sayılarla Eğitim" adlı çalışmanın verileri de yıllar içinde değişen öğrenci, öğretmen ve derslik sayılarına ilişkin  önemli veriler sunuyor. 

Çalışmadaki verilere göre, 1923-2003 yılları arasında 343 bin 194 olan derslik sayısı, 2023 yılında 613 bin 785’e yükseldi. Son 20 yılda yapılan derslik sayısı, önceki 80 yılda yapılanlardan daha fazla. 

Türkiye’de 1923-1924 eğitim öğretim yılında 5 bin 133 olan okul sayısı, 50 yıl sonra 1972-1973 eğitim-öğretim yılında 43 bin 620’ye çıkarken, Cumhuriyetin 100. yılında ise yaklaşık 15 kat artarak 74 bin 549’a ulaştı.

100 yılda öğrenci sayısı 53 kat, öğretmen sayısı 93 kat arttı

1923-1924 eğitim öğretim yılında 361 bin 514 olan öğrenci sayısı, 50 yılın ardından 1972-1973 eğitim öğretim yılında 6 milyon 733 bin 890’a çıktı.  2023-2024 eğitim öğretim yılında ise yaklaşık 53 kat artarak 19 milyon 126 bin 106 oldu. 

1923-1924 eğitim öğretim yılında 12 bin 266 olan öğretmen sayısı, 50 yıl sonra 1972-1973 eğitim öğretim yılında 209 bin 49’a yükseldi. Bu sayı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100'üncü yılında ise yaklaşık 93 kat artarak 1 milyon 146 bin 177’ye çıktı. 

^{* Bu içerik Avrupa Birliğinin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Aposto’nun sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.}