Ukrayna'dan sınır ötesi saldırı: Kursk bölgesinde olağanüstü hâl

Ukrayna güçlerinin sınır ötesi saldırısının Salı gününden beri devam ettiği Rusya’nın Kursk bölgesinde, çatışmaların bölgedeki doğalgaz iletim merkezinin yakınlarında yoğunlaşması üzerine olağanüstü hâl ilan edildi. 

Bölge valiliğini vekaleten yürüten Aleksey Smirnov, olağanüstü hâl ilanının “düşman kuvvetlerin bölgeye gelmesinin sonuçlarını ortadan kaldırmak” için gerekli bir karar olduğunu söyledi. Smirnov ayrıca, sınır bölgelerinden binlerce kişinin tahliye edildiğini ve diğer kentlerdeki doktorların göreve çağırıldığını duyurdu. 

Saldırıların başlamasından bu yana 5 kişinin öldüğü, 6’sı çocuk olmak üzere 31 sivilin yaralandığı öğrenildi. Kiev’den ise henüz resmî bir açıklama gelmedi.

• Perspektif: Rusya’nın Şubat 2022’de başlattığı Ukrayna işgalinden bu yana Ukrayna askerlerinin Rus topraklarına girmesi, son derece nadir görülen bir durum. Kursk saldırısı Şubat 2022'den bu yana en yoğun saldırılardan biri olarak değerlendiriliyor.

^BBC

Kursk saldırısının başlamasıyla Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’yı "büyük bir provokasyona girişmekle" suçladı. Bu arada, Rusya Ulusal Muhafızları, Kursk Enerji Nükleer Santrali'nde güvenliği artırdı. Ukrayna kuvvetlerinin Kursk'ta 10 kilometre ilerlediği bildirildi; komşu Belgorod bölgesinde ise füze saldırısı uyarıları yapıldı.

Rus Genelkurmay Başkanı Valeri Gerasimov, televizyonda yayınlanan görüntülerde, 1.000 kadar Ukrayna askerinin Sudzha civarındaki bölgeyi ele geçirmek için girdiğini ve Rus güçlerinin 100 kişiyi öldürüp, 215 kişiyi yaraladığını anlattı. Ancak Telegram’daki bazı popüler savaş yanlısı kanallarda, cephedeki durumun Kremlin’in açıkladığı gibi olmadığı belirtildi.

• Alarma geçildi: Bölgede hava saldırısı alarmları çalarken yerel makamlar, halka hareketlerini kısıtlama çağrısı yaptı ve tüm kamu etkinlikleri iptal edildi. Öte yandan sınırın Ukrayna tarafında bulunan Sumi bölgesinin yöneticisi Volodimir Artiuk, Kursk bölgesine komşu yerlerde yaşayanlara tahliye emri verdi.

Sudzha neden önemli?  

Bölgede yer alan doğal gaz tesisi, Rusya’dan Ukrayna üzerinden AB’ye doğalgaz sevkiyatında önemli bir rol oynuyor. Kursk bölgesinde yoğun çatışmaların yaşandığı köy olan Sudzha, Rus gazının Ukrayna üzerinden Avrupa'ya ihracatı için son operasyonel aktarma noktası. Sadece 60 kilometre kuzeydoğusunda Rusya'nın Kursk Nükleer Enerji Santrali bulunuyor.

Ukraynalı milletvekili Oleksiy Honçarenko, Ukrayna ordusunun Sudzha’daki doğal gaz tesisinde kontrolün sağladığını belirtti. 

Honçarenko, saldırının Avrupalı ve Amerikalılara Rusya’ya saldırılabileceğini ve saldırılması gerektiğinin bir göstergesi olduğunu savunarak “Askerî açıdan inisiyatifi geri almak istiyoruz“ dedi;

“Dünyaya gerilimin tırmanmasından ve Putin’in tepkisinden korkmaması gerektiğini gösteriyoruz. İkinci Dünya Savaşı’ndan beri ilk kez Rusya’nın uluslararası alanda tanınan topraklarına girildi ve Putin nükleer silaha yönelmedi."

Putin'in tepkisi

Putin, Güvenlik Konseyi ile yaptığı toplantıdan önceki açıklamasında, Ukrayna güçlerini, sivil binalara ve yerleşimlere ayrım gözetmeden ateş açmakla suçladı.

Rus Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, “Ukrayna hükümeti, Batılı ülkeler ve onların derin devlet yapıları adına terörist bir örgüt gibi hareket ediyor" dedi.

• Öte yandan: Bir Beyaz Saray Sözcüsü, ABD’nin saldırıdan önceden haberi olmadığını ve Ukrayna ordusuyla temasa geçip “amaçları hakkında daha çok şey öğrenilmesinin planlandığını" söyledi.

Uzmanlar ne diyor?

Askerî uzmanlar, Ukrayna’nın sınırlı kaynakları ve hâlihazırda savunmakta zorlandığı uzun bir cephe hattı göz önüne alındığında, Kursk bölgesine yapılan saldırının stratejik mantığını sorguluyor. Emekli Avustralyalı general Mick Ryan, “Ukrayna’nın başka yerlerdeki savunma zorlukları düşünüldüğünde, bu operasyonun stratejik gerekçesi belirsiz görünüyor. Ancak bu hamle, Rusya’yı yeni bir cephede savunmaya zorlayarak başka bölgelerdeki baskıyı hafifletmeyi amaçlıyor olabilir” dedi.

Foreign Policy Research Institute’den Rob Lee, “Ukrayna’nın bu girişimi, çatışmanın genel seyrini önemli ölçüde değiştirmeyebilir, ancak Rus komuta kademesini ve lojistik hatlarını zorlamak açısından taktiksel bir değer taşıyor” açıklamasında bulundu. Lee ayrıca, bu saldırının Ukrayna’nın yeni edindiği F-16’ların sağladığı hava desteğiyle koordineli bir şekilde planlanmış olabileceğine dikkati çekti.