Viyana'daki Akıllı Şehirler ve Enerji Dönüşüm Zirvesi'nden notlar

Geçen hafta Viyana İş Ajansı tarafından düzenlenen, İklim ve Enerji Fonu ve İklim Laboratuvarı tarafından desteklenen “Akıllı Şehirler” zirvesinde bu yıl gündem “Kentlerde Enerji Dönüşümü”ydü. 

The Economist’in verilerine göre Viyana, dünyadaki en yaşanabilir şehir. Viyana’yı zirveye taşıyan ise kültür ve eğlence dışında şehir sisteminin güvenilir altyapılar üzerine inşa edilmesinden kaynaklanıyor. Bu altyapıların en önemlisi, şehirdeki enerji transferlerinin döngüsel ekonomiye uygun olarak ve "akıllı şehir" bakış açısıyla tasarlanmış olması.

^{© Vienna Business Agency, Katrin FAHRNER}

Neler yapılıyor?

Açılış konuşmalarında örnek olarak anlatılan bazı projeler oldukça ilgi çekici. Bunların hepsi karbon ayak izini azaltmak ve artan nüfusun karşısında şehirdeki konfor seviyesini korumak için kurgulanmış:

• Hidrojenli otobüs uygulaması: Tamamen elektrikli bir ulaşım sistemindense hidrojenli otobüsleri de dahil ettikleri bir toplu taşıma ağı tasarlamışlar. Çok yoğun talep ve kısa mesafeli ulaşım ihtiyacına en uygun çözümün hidrojen teknolojisi olacağını öngörüyorlar.

• WienBox: Viyana genelinde dağıtılmış güvenli dolaplar ağı “Wienbox”, kullanıcıların eşyalarını güvenli bir şekilde saklamalarını, göndermelerini, almalarını ve iade etmelerini sağlıyor. Bu sayede seyahat mesafeleri azalıyor, temassız işlemler artıyor ve lojistik sürdürülebilir hâle geliyor.

• Energy Dog: Simmering Enerji Santrali'nde ilk kez kullanılan bu robot köpekler, enerji santralinde çeşitli görevlerde destek sağlamak için tasarlanmış. Özellikle zor ve tehlikeli alanlarda insan müdahalesine gerek kalmadan inceleme ve veri toplama gibi görevleri yerine getiriyorlar. Bu yenilikçi teknoloji, çalışma ortamının güvenliğini artırırken verimliliği de yükseltiyor.

• Jeotermik ısıtma: Avusturya şehir hizmetleri şirketi Wien Energie, şehrin 20 MW kapasiteli ilk jeotermal ısıtma sistemi projesini başlatmış. Yani Viyana’nın yollarını jeotermal su ile ısıtmayı planlıyorlar. Bu tesis, yer altından elde edilen ısıyı kullanarak kentin enerji verimliliğini artırmayı ve karbon emisyonlarını azaltmayı hedefliyor.

^{© Vienna Business Agency, Katrin FAHRNER}

Devlet politikası

Viyana hükümeti, henüz şehrin ihtiyacı olan teknolojiler tam olarak geliştirilemediği için araştırma ve geliştirme projelerine çok yüksek fon ayırdıklarını söylüyor. Etki odaklı olduklarını ve devletin yaklaşımlarını tamamen değiştirmek ve hatta yasaları da komple güncellemek istediklerini söylüyorlar. Tüm dünyanın yakın zamanda yeşil enerji kullanmak zorunda kalacağı bir dönemde kendilerinin bu alana uzun süredir yatırım yaptıklarının altını çiziyorlar.

Bu alanda çalışan global girişimlere sundukları fonlar var. İklimi Akdeniz insanı için zorlayıcı olsa da yeşil enerji girişimcileri için Viyana çok çekici gözüküyor.

Yuvarlak masalarda neler konuşuldu?

• Döngüsel Ekonomi Forumu’ndan Karin Huber-Heim, enerjinin ve ısıtmanın bir hizmet olarak sağlanması genel yaklaşımında en büyük zorluğun enerji kaybı olduğunu,
• BioBase’den Thomas Timmel, döngüselliği pratikte uygulamanın ne kadar zor olduğunu ve lojistik problemlerin şu an aşılamadığını,
• Bu alanda 30 yıldır bilimsel çalışmalar yapan Andreas Windsperger, karbonu saklayıp ekonomiye geri vermemizin mi yoksa farklı yöntemlerin mi daha iyi olacağı üzerine düşünmemiz gerektiğini,
• Wien Enerji ekibinin deneyimli atık arıtma uzmanı Alexander Kirchner, malzeme ve enerji döngülerinin çok benzer olduğunu, eskiden atık arıtma ve enerji yönetimi konuları iki ayrı başlıkta ele alınırken artık bunları bir yapbozun parçaları olarak düşünmek zorunda olduğumuzu vurguladı.

^{Spittelau Çöp Yakma Tesisi}

Pasta gibi bir bina

İklim Laboratuvarı’nın hemen girişinde ilgi çekici bir yapı var: Spittelau Çöp Yakma Tesisi.

Ünlü sanatçı Friedensreich Hundertwasser tarafından tasarlanan bu bina aslında 1960’larda inşa edilmiş. Binada yer alan karakteristik çıkıntılar, canlı bitkiler ve baca topu bir hayli merak uyandırıyor. Bu tesis Viyana’da yaşayan yaklaşık 50.000 kişiye elektrik, ısı ve sıcak su sağlıyor.

Wien Enerji’den Alexander Kirchner, atıktan enerji üretmek anlamında en uygulanabilir teknolojinin bu binada olduğunu ve binanın bu kadar ilgi çekici şekilde tasarlanmasının stratejik bir karar olduğunu birebir görüşmemizde aktardı. Bina; kültür, sanat ve teknoloji el ele verdiğinde değişimin topluma nüfuz edeceğinin örneklerinden biri.

Viyana’nın dertleri

Her yıl 2.000 kişinin Viyana’ya göç etmesi şehrin en büyük problemlerinden. Bu konuya sürdürülebilir bir çözüm bulmak adına çalışıyorlar. İnsan hemen kendini düşünüyor. 

Peki ya İstanbul? TÜİK verilerine göre İstanbul’a geçen yıl 252.000 kişi göç etmiş. Yüreklere biraz su serpelim: Viyana 414.6 km² yüz ölçümü ile Avusturya’nın en küçük eyaleti iken İstanbul’un yüz ölçümü 5.461 km².

Schengen vizem bittiği için Viyana’dan erken ayrıldım. Bir sonraki sefer Atık Fabrikası’nı Wien Enerji ekibi ile gezme sözünü ise şimdiden aldım.

Her anlamda enerjiniz daim ve verimli olsun.