Yeni nesil çatışma: İletişim cihazlarını hedef alan saldırıların arkasında kimler var?

Lübnan'da Hizbullah üyelerinin kullandığı çağrı cihazları Salı günü ülke genelinde eşzamanlı olarak patladı. Patlamalarda ikisi çocuk en az 12 kişi hayatını kaybetti. Lübnan Sağlık Bakanlığı 3 bine yakın kişinin yaralandığını ve yaklaşık 200'ünün durumunun ağır olduğunu açıkladı. Hizbullah, patlamalarla ilgili İsrail'i suçlarken İsrail ise konuyla ilgili açıklama yapmadı.

Şirketten ilk açıklama: Tayvan merkezli çağrı cihazı üreticisi Gold Apollo, Çarşamba günü yaptığı açıklamada patlayan cihazları ürettiğini reddetti. Şirket, cihazların BAC ismindeki Macaristan merkezli bir firma tarafından imal edildiğini savundu.

• Şirketin kurucusu Hsu Ching-Kuang, "Biz sadece marka tescil yetkisi veriyoruz. Bu ürünlerin tasarımı veya üretimiyle hiçbir ilgimiz yok. Kendimi kurban gibi hissediyorum. 30 yıldır kendi işimi yapıyorum, neden birdenbire bu işin içine düştüm?” dedi.

İkinci saldırı: Reuters'ta yer alan haberde, ilk saldırının üzerinden 24 saat geçmeden bu sefer de Hizbullah tarafından kullanılan walkie-talkie tipi el telsizlerinin hedef alınarak patlatıldığı belirtildi. Görgü tanıkları, en az bir el telsizinin önceki saldırıda öldürülen bir kişinin cenazesinde patladığını bildirdi. Bir güvenlik kaynağı da el telsizlerinin Hizbullah tarafından çağrı cihazlarıyla aynı dönemde, 5 ay önce satın alındığını ifade etti.

Mossad iddiaları

Salı günkü saldırıların ardından çekilen çok sayıda fotoğrafta Gold Apollo marka hasarlı çağrı cihazları görüldü. 

New York Times'ın isimsiz kaynaklara dayandırdığı haberinde, İsrail'in cihazların içine patlayıcı yerleştirdiği ve her birine daha sonra uzaktan patlatmak için kullanılan bir anahtar eklediği bildirildi.

CNN'e konuşan Tayvanlı güvenlik kaynakları, iletişim kabiliyetleri nedeniyle çağrı cihazı üretiminin ülkede sıkı düzenlemelere tabi olduğunu ve patlayıcıların cihazlara Tayvan'da yerleştirilmiş olamayacağını açıkladı. Yetkililer ayrıca şirketin Avrupa'da üretim yaptırdığına yönelik iddiaları da araştırdıklarını sözlerine ekledi. 

Hizbullah'tan ‘misilleme yemini’

Hizbullah, hâlâ açıklama yapmayan İsrail'e karşı misilleme yapma sözü verdi. Ekim ayında Gazze'nin işgalinin ardından iki taraf sınır ötesi çatışmalara girmiş ve bu durum Ortadoğu'da ABD ve İran'ı da içine çekebilecek daha geniş çapta bir savaşa yönelik korkuları körüklemişti.

Ürdün Dışişleri Bakanı Ayman Safadi de İsrail'i birçok cephede tehlikeli bir tırmanış düzenleyerek Ortadoğu'yu bölgesel bir savaşın eşiğine getirmekle suçladı.

Hizbullah neden çağrı cihazı kullanıyor?

Hizbullah, İsrail'in siber saldırı tehdidine karşı düşük teknolojili bir iletişim aracı olan çağrı cihazları üzerinden haberleşiyor. Cep telefonlarının yaygınlaştığı dönem öncesi popüler olan bu cihazlar, temel olarak mesaj alma özelliğine sahip ve hücresel ağ da kullanıyor.

Bir Hizbullah yetkilisi, söz konusu çağrı cihazlarının örgütün daha önce kullanmadığı yeni bir marka olduğunu söyledi. Lübnanlı bir güvenlik yetkilisi ise, 5 ay kadar önce ülkeye yaklaşık 5 bin çağrı cihazı getirildiğini söyledi.

Cihazlar nasıl patladı?

Cihazların nasıl patladığına yönelik tartışma hâlâ devam ediyor.

Saldırının ilk saatlerinde bu olayın lityum pillerin aşırı ısıtılması ile meydana gelmiş olabileceğine ilişkin yorumlar yapıldı. Ancak Reuters’a konuşan uzmanlar, yaşanan patlamanın aşırı ısınma kaynaklı olamayacağını savundu. 

• Texas Üniversitesi’nden Prof. Ezekoye lityum pillerin ancak tam dolu hâlde patlayabileceğine işaret ederek herkesin şarjının o anda tam olması ihtimalinin çok düşük olduğuna değindi.

New York Times, ABD'li güvenlik yetkililerinin cihazlara Lübnan’a ihraç edilmeden önce patlayıcı yerleştirildiğini değerlendirdiklerini bildirdi. 

Reuters’a konuşan Lübnanlı bir güvenlik yetkilisi, İsrail istihbaratının cihazları üretim aşamasında değiştirdiğini iddia etti. Yetkili, “Mossad, cihazlara içinde kodla aktive edilen patlayıcı bulunan bir devre kartı ekledi. Bunu tarayıcı cihazlar kullanarak bile tespit etmek çok zor” dedi.

Al Jazeera'da yer alan haberde ise Hizbullah'ın yürüttüğü soruşturmada İsrail'in cihazlara 1-3 gram arası PETN (kuvvetli bir patlayıcı) yerleştirdiğinin değerlendirildiği ifade edildi.