Yerel seçimlerde İstanbul: Hangi ilçeler bıçak sırtında?

Türkiye önümüzdeki Pazar günü sandık başına gidiyor. 31 Mart 2024 seçimlerinde rekabetin en yüksek olduğu şehirlerden biri İstanbul. Mevcut durumda İstanbul’da 39 ilçeden 24’ü AK Parti'nin, 14’ü CHP'nin, biriyse MHP'nin elinde bulunuyor. 1994 yılında Recep Tayyip Erdoğan'ın başkan seçildiği İstanbul, 2001 yılında AK Parti'nin kurulmasıyla uzun yıllar aynı çizgide kalmış; 2019'da ise CHP yönetimine geçmişti.

Birçok açıdan sembolik öneme sahip olan İstanbul, Türkiye'nin geneli için de oldukça kritik bir noktada. 16 milyonluk kentin nüfusu, bazı ülkelerden daha kalabalık. Diğer şehirlerden İstanbul'a yaşamaya gelen milyonlarca kişi olması nedeniyle uzmanlar, İstanbul'un Türkiye'nin genelini özetler nitelikte olduğunu savunuyor. 

İstanbul, Cumhurbaşkanı Erdoğan için de büyük önem taşıyor. Daha önceki açıklamalarında "İstanbul'u kazanan Türkiye'yi kazanır" diyen Erdoğan, Mayıs 2023'te Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmasının ardından yaptığı açıklamada da "Şimdi sıra İstanbul'da" demiş; aylar öncesinden İstanbul'u geri almak istediğinin altını çizmişti. 

Geçen seneki genel seçimlerde İstanbul'da muhalefete en yüksek oy Beşiktaş ve Kadıköy gibi gelir ve eğitim düzeyi yüksek ilçelerden gelirken, AK Parti'nin en çok oy aldığı yerler ise Sultanbeyli ve Esenler gibi gelir düzeyi görece daha düşük ilçeler oldu.

2019'da CHP'nin adayı Ekrem İmamoğlu'nun AK Parti'nin adayı Binali Yıldırım karşısında 13.729 oy ve %0,17 farkla galip gelmesinin ardından itirazlar gelmiş; seçim tekrarlanmıştı. İmamoğlu, seçimi bu sefer 860 bini aşan oy ve %9,2 farkla kazanmıştı.

İstanbul'da Büyükşehir için 22 parti aday çıkardı; 27 aday da seçime bağımsız olarak katılıyor. Buna göre, 49 aday iBB Başkanlığı için yarışacak. CHP'nin adayı, beş yıldır görevde olan Ekrem İmamoğlu. AK Parti'nin adayıysa eski Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum.

• Anketler ne diyor? Güncel anketlerde Konda, Yöneylem ve Metropoll, İmamoğlu'nu önde gösterirken Gezici, Optimar ve ORC'ye göre ise Murat Kurum önde gözüküyor. Anketlere göre İstanbul'da DEM Parti, İYİ Parti ve Yeniden Refah'ın alacağı oyun kazanacak adayı belirlemede rol oynayacağı söylenebilir. Zafer Partisi de bir sürpriz yaparak dengeleri değiştirebilir.

İlçeler: AK Parti ve MHP'nin oluşturduğu Cumhur İttifakı, İstanbul'daki 39 ilçenin tamamında seçime katılıyor. AK Parti 37, MHP ise 2 ilçeden aday çıkardı. CHP 39 ilçenin tamamından, DEM Parti ise 17 ilçeden aday çıkardı.

CHP'nin bu seçimlerde iddialı adaylar çıkardığı ilçeler arasında, yıllardır AK Parti'nin kalesi olarak görülen Üsküdar, Fatih, Eyüpsultan gibi belediyeler öne çıkıyor. İktidar kaynaklarıysa bu ilçelerde herhangi bir risk görmediklerini hatta CHP’den Esenyurt, Küçükçekmece, Kartal ve Sarıyer'i almayı hedeflediklerini belirtiyor.

Üsküdar'da 2019'da AK Parti'nin adayı Hilmi Türkmen, oyların %48,25'ini alarak zafer elde etmişti. CHP'nin adayı Ahmet Kılıç, oyların %45,48'ini alarak ikinci, Saadet Partisi'nin adayı Yılmaz Bayat ise oyların %4,57'sini alarak üçüncü olmuştu. 

• İlçede Mayıs 2023'teki genel seçimde AK Parti, oyların %35,86'sını, CHP %32,45'ini almıştı. Seçimin ikinci turundaysa Kemal Kılıçdaroğlu yarışı Erdoğan'ın önünde tamamlamıştı. 
• Önümüzdeki yerel seçimlerde AK Parti'nin adayı tekrar Hilmi Türkmen oldu. CHP, Sinem Dedetaş'ı aday gösterdi. Üsküdar için toplamda 20 aday yarışıyor.

Eyüpsultan'ın son yıllarda büyüyen ve CHP’nin yüksek oy aldığı Göktürk dışındaki merkezî mahallelerindeki oy dağılımı kritik görülüyor. İlçede Mayıs'taki Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda yine Kılıçdaroğlu'nun önde çıkması dikkat çekmişti. 20 adayın yarıştığı ilçede AK Parti'nin adayı mevcut başkan Deniz Köken, CHP'nin adayı ise Mithat Bülent Özmen. 

Fatih'te ise Cumhurbaşkanı Erdoğan %53,99 oy oranıyla Mayıs seçimlerinde Kılıçdaroğlu'na karşı zafer elde etmişti. AK Parti'nin kalelerinden biri olarak görülen ilçede 23 aday yerel seçimler için yarışacak. AK Parti'nin adayı Mehmet Ergün Turan, CHP'nin adayı ise Mahir Polat. 

Kritik ilçe Esenyurt

Esenyurt, yaklaşık 1 milyonluk nüfusuyla Türkiye'nin en kalabalık ilçesi. AK Parti için bu ilçenin CHP'den alınması kritik öneme sahip. Burada oluşacak siyasi tablo, sadece ilçe seçimleri için değil İBB Başkanlığı ve Belediye Meclisi seçimleri açısından da kilit konumda. 

• Perspektif: 2004'ten 2019'a kadar AK Parti tarafından yönetilen Esenyurt, yoğun Kürt nüfusu nedeniyle DEM Parti'nin kentte en güçlü olduğu ilçe. 2019'da DEM Parti'nin (o dönemdeki ismiyle HDP'nin) CHP adayı Kemal Deniz Bozkurt'a desteği kritik bir rol oynamıştı. Ayrıca CHP'nin Esenyurt'u kazanmasında İYİ Parti desteğinin de belli bir etkisi olduğu düşünülüyor. 
• DEM Parti'nin önümüzdeki seçimde CHP'nin adayı Ahmet Özer'i desteklemesi, CHP açısından oldukça önemli. İYİ Parti seçmeninin CHP ile DEM Parti arasındaki uzlaşmaya nasıl tepki vereceğiyse merak ediliyor. 23 aday Esenyurt için yarışıyor.

Küçükçekmece, AK Parti ve CHP arasında rekabetin yüksek olduğu ilçelerden biri. 2004'ten 2019'a kadar AK Parti tarafından yönetilen ilçe, 2019'da CHP'ye geçti. CHP'nin adayı Kemal Çebi, oyların %50,97'sini alırken AK Parti adayı Temel Karadeniz ise %45,22'sini almıştı.

• Önümüzdeki seçimde AK Parti'nin adayı Aziz Yeniay, CHP'nin adayıysa mevcut başkan Kemal Çebi. Toplam 17 adayın yarıştığı Küçükçekmece'de bir önceki seçimlerde CHP, HDP'nin desteğini almıştı. Bu seçimde ise DEM Parti, Berivan Demir'i aday gösterdi. İlçe için toplam 19 aday yarışacak. 

Sarıyer 2009'da AK Parti'den CHP'ye geçmiş, başkanlık koltuğuna Şükrü Genç oturmuştu. Önümüzdeki seçimde CHP'nin Mustafa Oktay Aksu’yu aday göstermesi üzerine Genç, seçime bağımsız aday olarak katılacağını duyurdu. Genç'in alacağı oy, CHP için sonucu belirleyecek bir etken olarak görülüyor. AK Parti'nin ilçedeki adayı ise Hüseyin Coşkun. İlçe için toplam 22 aday yarışacak.

Silivri, Cumhur İttifakı'nın bir parçası olan MHP'nin elindeki tek ilçe. 2019'daki yerel seçimlerde MHP'nin adayı Volkan Yılmaz, oyların %46,78'ini almış; ilçe CHP'den MHP'ye geçmişti. İlçenin MHP'den geri alınması CHP için kritik önem arz ediyor. Mevcut başkan Volkan Yılmaz, AK Parti'nin adayı olarak tekrar seçime katılıyor. CHP ise Bora Balcıoğlu'nu aday gösterdi. Toplamda 19 aday ilçe için yarışacak. 

Çatalca'da AK Parti'nin adayı Mesut Üner, oyların %51,75'ini almıştı. Böylece ilçe 2019'da CHP'den AK Parti'ye geçmişti. Mevcut başkan Mesut Üner, AK Parti'nin adayı olarak tekrar seçime katıldı. CHP'den ise Erhan Güzel aday gösterildi. İlçe için 20 aday yarışacak.