Tatil için yurt dışını tercih edenler 5 katına çıktı

Türkiye'de fiyatların hızla artması ve buna karşı döviz kurlarında geçen seneye nazaran kayda değer değişiklikler yaşanmaması tatilcilerin tatil seçeneklerini de etkiledi. Ekonomik koşullar, yurt içinde tatil fiyatlarını yükseltirken yurt dışı daha cazip bir hâl aldı. Ipsos tarafından 1-11 Ağustos 2024 tarihleri arasında yapılan saha araştırması, Türkiye ekonomisindeki mevcut durumun tüketicilerin tatil tercihlerini nasıl etkilediğine dair çarpıcı veriler ortaya koydu. 

Araştırmaya katılan ve bu sene yaz tatili yapan her 10 kişiden 7’si ya erken rezervasyondan ya da indirim kampanyalarından yararlandığını belirtiyor. Ekonomik koşullar ve bütçe kısıtlamaları tatilcilerin tercihlerini doğrudan etkilerken, erken rezervasyon ve indirim kampanyaları, yaz tatili planlamaları arasında öncelikli çözümler arasında yer alıyor.

Yurt dışında tatil oranı 5 katına çıktı

Geçen sene yaz tatili yaptığını belirtenlerin hemen hemen hepsi yaz tatillerini yurt içinde geçirirken, bu sene yaz tatiline çıkanların %14’ünün tatillerini yurt dışında geçirmeyi tercih ettikleri görülüyor. 2023 yılında bu oran %3'ler düzeyindeydi. Oranlardaki artış, otel ve seyahat fiyatları başta olmak üzere enflasyon baskısıyla fırlayan tatil giderlerinin etkisini gözler önüne seriyor. Öte yandan, bu yılki yaz tatili henüz plan aşamasındakilerin de %10 yurt dışına gitmeyi düşünüyor.

Otelde kalanların sayısı azaldı

Bu yıl yaz tatili yapanlar, otelde kalmak yerine aile/akraba ya da arkadaşlarının evlerinde kalmayı tercih etti. Geçen yıla kıyasla, 2024 yazında otelde kalanların oranı %29'dan %24'e, pansiyon tercihleri %12'den %11'e geriledi. Konaklama tercihlerinde en güçlü artışlar arkadaş evinde (%3'ten %7'ye) ve aile/akraba yanında (%31'den %34) görüldü.

Krediyle tatil gidenlerin oranı arttı

Tatilcilerin büyük bir çoğunluğu, 2023'te olduğu gibi bu yıl da tatillerini kendi gelirleriyle karşıladı. Ancak bankadan krediyle ya da aileden borç alarak yaz tatili bütçesini karşılayanların oranı bu yıl artış kaydetti. Tatilini krediyle finanse edenlerin oranı ikiye katlanırken (%8'den %19'a) ailesinden borç alanların oranı 4 katına ulaştı ve %4'ten %17'ye çıktı. 

Dijital platformlardaki seyahat siteleri, planlamalarda en çok takip edilen siteler olarak karşımıza çıkıyor. Tatil planlamalarında dijital platform kullanmayanların oranı ise %39'lar düzeyinde.

Tatil yapanların sayısı azaldı

Geçen sene yaz tatili yaptığını belirtenlerin oranı %28 iken, yaz tatilinin 2 ayını geride bıraktığımız günlerde toplumun sadece %20’si yaz tatili yapabildiğini söylüyor. Hiçbir şekilde yaz tatili yapamayacağını söyleyenlerin oranı ise %59. Henüz tatil yapmamış ama yapmayı planlayanların bir kısmının önümüzdeki haftalarda yaz tatil yapacağı düşüncesiyle tatil yapanların oranında artış söz konusu olabilir.

Tatilsiz geçen yazın gerekçesi: Ekonomi

Yaz tatili yapamama nedenlerine bakıldığında, bu sene ekonomik nedenlerin bir önceki seneye göre daha büyük bir etken olduğu görülüyor. Katılımcıların %87'si için ekonomik nedenler  tatile gidememe gerekçesi olarak gösterilirken bu oran geçen yıl %78 düzeyindeydi. Aynı soruda en çok verilen diğer cevap ise iş nedeniyle tatile çıkılmaması (%10) oldu ki bu yanıtı verenlerin oranı da geçen seneye göre 4 puan düşüş kaydetti.

'Tazelenmek zor ama bir o kadar da önemli'

Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Ipsos Türkiye CEO’su Sidar Gedik, tatili finanse etmek için kredi tercih edenlerin önümüzdeki yıl bütçelerinde yük oluşturmaya devam edeceğine değiniyor: 

"Bu yıl yaz tatili harcamaları, büyük oranda bireylerin mevcut gelirleri ile karşılanmış (%65). Ancak, bu seneki yaz tatilleri için bankadan kredi ya da aileden borç alarak tatil bütçesini karşılayanların oranı (%40), aynı kitle içerisinde geçen sene bu yöntemi tercih ettiğini belirtenlere göre daha yüksek (%15). Önümüzdeki yıl içinde tatil için borçlanılan tutarlar, bütçelerde bir süre daha yük oluşturmaya devam edeceğe benziyor."

Yaz tatili yapamama nedenlerinin başında ekonomik sebeplerin geldiğini tahmin etmenin zor olmadığını ifade eden Gedik, bu yılki yaz tatilini yapamama sebepleri içerisinde ekonomik nedenlerin çok daha büyük bir etken olduğuna işaret ediyor:

"Yaşamın getirdiği stres, yorgunluk ve bazen tükenmişlik, tatilin bizler için ne kadar hayati olduğunu daha da belirginleştiriyor. Gündeme Dair araştırmamızda 'Son günlerde kendinizi nasıl hissediyorsunuz?' diye sorduğumuzda, uzun süredir Türkiye’de öne çıkan üç temel duygu: yorgunluk, bıkkınlık ve endişe. Temmuz 2024 sonuçlarına göre her iki kişiden biri kendini yorgun hissediyor; endişe ve bıkkınlık ise %41 ile ikinci sırada. İçinde bulunduğumuz ekonomik kriz ve zorlu koşullarda hayatın rutininden çıkıp tazelenmek için bir mola vermek zor ama bir o kadar da önemli."