Küresel Piyasalarda Bu Hafta Nasıl Geçti?

Küresel piyasalarda Rusya - Ukrayna savaşı, enflasyon ve faiz üçgeni, gündemi meşgul etmeye devam ediyor. Geçtiğimiz haftadan bu yana tüm merkez bankalarından para politikaları ile ilgili aylık açıklamaları yakından takip ediyoruz. Kısaca özetleyecek olursak;

• ABD Merkez Bankası, 15-16 Mart toplantısında beklentiler dahiline 25 baz puan faiz artırdı. Böylece FED, 2018’den bu yana ilk kez faiz artışı kararı vermiş oldu. Powell, faiz kararları sonrası yaptığı açıklamada, gerektiği takdirde faiz artırımını agresifleştirebileceğinin sinyallerini verdi. Powell’ın konuşmasının ardından diğer merkez bankası üyelerinden de faiz artırımının hızlanmasına yönelik destek açıklamaları geldi.
• Avrupa Merkez Bankası, geçtiğimiz aylarda bu konudan ayrışıyor ve enflasyonun geçici olduğu konusundaki söylemlerine sıkı sıkıya bağlanıyordu. Güncelde Avrupa Merkez Bankasından gelen açıklamalar yumuşasa da piyasalar, ECB’nin mevcut görüşünü yetersiz buluyor. Bir diğer taraftan, bankadan Aralık döneminde 25 baz puan artış bekleyen bir kesim de mevcut. ECB'nin bu sene 2 faiz artışı yapacağına yönelik beklentiler ise 1 faiz artışına gerilerken, Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel, artan enerji fiyatlarının enflasyonu besleyeceğini belirterek, ECB'nin para politikasını normalleştirmeye odaklanması gerektiğini söyledi.
• İngiltere Merkez Bankası, faiz oranını 25 baz puan artırarak, %0,50'den %0,75'e yükseltti.
• Norveç Merkez Bankası, politika faizini beklentiler dahilinde 25 baz puan artışla %0.75’e yükseltti. Böylece banka Eylül ayından bu yana 3. kez faiz artırımı yapmış oldu.
• Japonya Merkez Bankası ve İsviçre Merkez Bankası ise bu ay para politikası duruşunu değiştirmedi.

Rusya-Ukrayna Savaşına yönelik yeni yaptırım açıklamaları ve olası bir fosil enerji krizi de bu hafta oldukça konuşuldu. Beyaz Saray, 400’den fazla Rus elit, Duma üyesi ile savunma şirketine Ukrayna savaşı bağlamında yeni yaptırımlar getirildiğini duyurdu. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ülkelerine yönelik "varoluşsal bir tehdit" görmeleri durumunda Rusya Devlet Başkanı Putin’in nükleer silahlara başvurabileceğini söyledi. ABD Başkanı Joe Biden ise Rusya’nın Ukrayna'da kimyasal silah kullanması durumunda karşılık vereceklerini ve bu karşılığın da kimyasal silahın kullanım şekline bağlı olacaklarını dile getirerek Rusya’ya yanıt verdi. G7 ülkelerinin liderleri, Rusya'ya yönelik ekonomik ve mali yaptırımlarında kararlı olduklarını söyledi. Ayrıca Rusya'nın nükleer tesisleri tehlikeye atan her türlü faaliyetten kaçınması, kimyasal, biyolojik ve nükleer silahların veya ilgili malzemelerin kullanılmaması gerektiği uyarısında bulunuldu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise yaptırım uygulayan ülkelere özellikle elinin güçlü olduğu fosil yakıt ihracatı alanından misilleme yapıyor diyebiliriz. Putin, ABD ve Avrupa Birliği'ne mal tedarikinde ödemeyi Dolar veya Euro ile almanın artık anlamsız olduğunu belirterek, “dost olmayan ülkelere” doğal gaz satışının ödemelerinde Rus rublesine geçmeyi planladıklarını söyledi. Avrupa olası bir karşı hamle durumunda yeniden enerji krizine sebebiyet vermemek için bu hafta Avrupa Birliği üye ülkelerindeki yer altı doğalgaz depolarının gelecek kış aylarına kadar doldurulmasını zorunlu kılacak yasal düzenlemeyi hazırladı.

Güncel konjonktürde, özellikle emtialarda yaşanan volatilite, piyasada likiditenin de azalmasına neden oluyor. Altın, haziran ayından beri en büyük haftalık düşüşünü yaşaması sonrası yatırımcıların ABD’nin parasal sıkılaşması politikasını karşısında Rusya-Ukrayna savaşını değerlendirmesiyle hafta başına yükselişle girmişti. Haftanın son işlem günü ise yükselişin hız kazandığını söylemek mümkün. Haftaya benzer şekilde yükselişle başlayan Brent petrolde ise haftanın son işlem gününe doğru bir geri çekilme yaşandığı gözlemleniyor.

Bu haftanın en çok yükselen emtiası pamuktu. Pamukta 11 yılın zirvesi gözlemlendi. Çin'de artmaya başlayan Kovid-19 vakaları ile ABD Merkez Bankası'nın (Fed) politika faizinde artışa gitmesi de emtia fiyatlarını etkileyen en önemli faktörler arasında yer aldı. ABD'de pamuk üretiminin yoğun olduğu Batı Teksas'ta hava sıcaklığının mevsim normalleri üzerinde olacağına ilişkin tahminlerden dolayı pamuk üretimine yönelik endişeler de pamuk fiyatlarında hızlı yükselişe yol açtı. Tarım emtia fiyatları hafta bazında %1'in üzerinde arttı.  

Geçtiğimiz gün, China Eastern Airlines’a ait Boeing 737 tip uçak Çin’de düştü. Olay sonrası uçakta bulunan 132 yolcudan henüz haber alınamadı. China Eastern Airlines’a ait hisseler Hong-Kong’da %8’e yakın, Boeing hissesi ise, NYSE’de %7 düştü. 

Havacılık Sektöründe Neler Oluyor? Sonun Başlangıcında Mıyız? 

Havacılık sektörü, 2020 Mart ayından bu yana karantinalar ve seyahat kısıtlamaları ile Covid-19 pandemisinden en çok etkilenen sektörlerin başında geliyor.  2021 üçüncü çeyrekte, karantinaların gevşetilmesi ile bireylerin yaz döneminde seyahat alışkanlıklarına geri dönmesi, sektör için pozitif olarak algılanırken, 2022’ye girerken Morgan Stanley, havacılık sektöründe normalleşmenin 2022’nin ikinci çeyreğinde yeniden başlaması ve yılın ikinci yarısında güçlü bir 2023’e zemin hazırlamak için hızlanması beklentisiyle havayolu hisselerinin ikinci çeyrekte yükselişe geçebileceğini belirtmişti. Birinci çeyrek, gelir raporlarının açıklanmasına az bir süre kala ABD havacılık endüstrisinde sene başından bu yana ortalama %6’ya yakın geri çekilme gözleniyor. Pandemi devam ederken, Rusya – Ukrayna savaşının başlaması ile sahaya uçuşların durdurulması ve sürecin belirsizliği de sektör için başlıca riskler arasında yer alıyor. Rusya'nın büyüklüğü ve küresel havacılık endüstrisine yakın entegrasyonunun şirket bilançolarına etkisi birinci çeyrek sonuçlarında takip edilecek. 

Sektör Gelişmelerden Nasıl Etkilendi? 

Yabancı havayolları, bilet fiyatlarını artan petrol fiyatlarından dolayı hava navlun maliyetinin de yükselmesiyle yeni seviyelere güncelliyor. Şirketler, Rusya üzerinden hava sahasını atlamak için gereken daha uzun rotalar kullanarak jet yakıtı maliyetlerini de artırıyor.  Rus hava sahasından kaçınmak için gereken uçuş rotaları göz önüne alındığında, en büyük etki, Avrupa ile Japonya, Güney Kore ve Çin gibi Kuzey Asya destinasyonları arasındaki uçuşlarda görülüyor, ancak etkilenen diğer rotalar arasında Güneydoğu Asya, Avrupa ile ABD ve Hindistan arasındaki uçuşlar yer alıyor. Rus havayolları, filolarında ağırlıklı olarak Airbus ve Boeing uçaklarını kullanıyor. Avrupa Birliği, kiralama şirketlerine Rusya'daki mevcut kiralama sözleşmelerini sona erdirmeleri için 28 Mart'a kadar süre verdi. Rus havayollarının Boeing ile sipariş verdiği 62 uçağın teslimatlarının yasaklanacağı bildirildi. Noel tatili döneminde, artan enflasyon oranları ve hava koşulları nedeniyle iptal olan uçuşlar sonrası beklenen verim alınamadı. Tüm bu etkenler dışında, ilkbahar yaz döneminde, Avrupa ve ABD’deki okulların yarı dönem tatilleri ve tatil sezonunun yeniden başlamasının endüstri üzerindeki etkisi takip edilecek. 

Geçtiğimiz hafta, ABD’de FED'in 2018’den bu yana ilk kez faiz oranını artırması sonrasında teknoloji ve büyüme hisselerinde yaşanan güçlü bir toparlanma, piyasanın yılın en iyi haftasını kaydetmesine yardımcı oldu. 14 Mart Haftası’nda S&P 500 haftada yaklaşık %6,2, NASDAQ 100 endeksi %8,2, Dow ise %5,5 yükseldi. Bu hafta bağlamında ise, ABD endekslerinde dar bir bantta hareket gözleniyor. Hafta genelinde, NASDAQ endeksi %0,45 yükselişle pozitif ayrışıyor. Hisse senedi piyasalarında oynaklık ön plana çıkarken, yeni anlaşmalar ve gelir raporu açıklayan şirketlerin de bu hafta bağlamında ön plana çıktığı belirtilebilir. Peki bu hisseler hangileriydi?

Nike Inc. (NYSE: NKE)

• Nike, 21 Mart Pazartesi günü, gelir raporunu paylaştı. Analistler şirketin 10,62 milyar $ gelir üzerinden hisse başına 0,72 $ kar bildirmesi beklentisindeyken, şirket hisse başına 0,87$ gelir ile toplam gelirinin 10,87 milyar $ olduğunu açıklayarak beklentileri aştı. Gelir raporu sonrası işlemlerde hisse senedi fiyatı %5,81 yükseldi.

Nvidia Corporation (NASDAQ: NVDA)

• Şirket, bu hafta GTC 2022 Konferansı ile ön plana çıktı. Nvidia ayrıca Omniverse içinde büyük ölçekli bir bilgi işlem sistemi olan Nvidia OVX'i de tanıttı. OVX sistemi, yüksek performanslı GPU ile hızlandırılmış bilgi işlem, grafik ve yapay zekayı yüksek hızlı depolama erişimi ve düşük gecikmeli ağ iletişimi ile birleştirmeyi sağlıyor. Mevcut gelişmeler rekabetin arttığı yarı iletken sektöründe şirketi ön plana çıkarabilir.

Adobe Systems Incorporated (NASDAQ:ADBE)

• Adobe uzun süredir profesyonellere yönelik dijital tasarım yazılımlarında piyasanın hakimiydi. Ancak amatör kullanıcılar için grafik, video ve diğer online içerik üretimini kolaylaştıracak araçlar da sunan şirket, giderek artan bir rekabetle karşı karşıya. Adobe hisseleri bu yıl %20 civarında düşerek, NASDAQ 100 endeksinin yaşadığı kayıpları neredeyse ikiye katladı. Geçtiğimiz zaman dilimi içerisinde gördüğü zirveleriyle kıyaslamak gerekirse, hisse senedi fiyatının oldukça iskontolu işlem gördüğü söylenebilir.
• Şirket salı günü gelir raporunu açıkladı.  Piyasa beklentisi, 4,24 milyar $ gelirle birlikte hisse başına 3,34 $ kâr açıklaması yönündeydi. Şirket, 4,26 milyar $ gelir ile beklentileri aştı. Adobe, bir yandan yaratıcı yazılım alanındaki çekirdek faaliyetlerini güçlendirirken, bir yandan da kurumsal ürün portföyünü geliştirerek büyüme hızını artırmayı hedefliyor. 

Covid-19 pandemisi, enflasyon, enerji krizi derken Dünya milenyum çağının ortasında bir savaşa şahit oluyor. Merkez bankaları, ekonomik beklentilerini savaşın gidişatına, Rusya'ya karşı yaptırımların etkisine ve olası ilave tedbirlere bağlı olacak şekilde revize ediyor. Tüm Dünya ülkelerinden Rusya'ya yönelik sert yaptırım rüzgarı devam ederken, bu soğuk savaşın akıbeti belirsizliğini koruyor. 24 Şubat'ta başlayan işgalin birinci ayında yaşananlarla ilgili hafızalarımızı tazeleyelim. 

Yeni yazımızda görüşmek dileğiyle,