Eski Köye Yeni Adet / Av. Cem Şanap & Stj. Av. Öykü Subaşı
Herkese selamlar!
“Eski Köye Yeni Adet” bülteninin 21. sayısına hoş geldiniz! Önceki sayımızda kadın haklarını ilgilendiren bazı güncel gelişmelere yer verdik. Bu sayımızda ise sosyal medya ile hukukun kesişimine göz atacağız.
Adaleti Artık İnternette mi Arıyoruz?
Sosyal medyanın hukukla etkileşimi

Dünyaca ünlü oyuncular Johnny Depp ve Amber Heard’ün kariyerinde en çok ses getiren noktalardan biri, kısa süre önce aralarında görülen karalama davasıydı. Kaçıranlar için özetlemek gerekirse 2016 yılında Amber Heard, Depp’e boşanma davası açarak fiziksel şiddet mağduru olduğunu duyurmuştu. Bu olay sonrası birçok hayranını kaybeden Johnny Depp’in çalıştığı önemli projelerden de elini çekmesi istendi.
Sosyal medyayı ikiye bölen duruşma görüntüleri, avukat açıklamaları ve tanık ifadeleri geçtiğimiz aylarda viral oldu. Öyle ki, dava sonrası Johnny Depp’in vekillerinden Camille Vasquez’in çalıştığı hukuk bürosunda partnerliğe terfi ettiği duyuruldu. Hem de mali yıl sonu beklenmeden! Elbette bu terfide, davanın sosyal medyada topladığı yoğun ilgi ve insanların Camille’e duyduğu hayranlık önemli bir etmendi.
Bu olayın diğer bir tarafındaki Amber Heard ise devamlı ölüm tehdidi aldığını belirtiyor. Birçok kişiye göre verilen karardan bağımsız olarak Depp, bu davanın “haklı” tarafıydı. Dolayısıyla duruşmadan kesitlerin kamuoyunda yarattığı olumlu etki sayesinde davayı kazanmamış dahi olsaydı Johnny Depp, büyük ihtimalle kısa süre içerisinde hayran kitlesini ve ününü geri kazanmayı başaracaktı.
Bu dava, sosyal medyanın hukuki süreçler ile etkileşimini göz önüne seren iyi örneklerden biri. Sosyal medya, iletişimi ve bilgiye erişimi kolaylaştırırken bir yandan da bireylerde yargının işleyişine dahil olma hissiyatı uyandırıyor. Kimisi bu hissiyatı, adaletsizlikleri sosyal medyada duyurarak kimisi ise Watch Don't F**k with Cats: Hunting an Internet Killer belgeselindeki gibi bir katilin bulunmasına yardım ederek yakalamaya çalışıyor. Kişilerin değer verdiği ve kendisine yakın hissettiği konulara dikkat çekmek için sosyal medyayı kullanması güzel bir şey olsa da sosyal medya, bazı ülkelerde adalete ulaşmak için kullanılan bir araca dönüşmüş durumda âdeta.
Sorun şu ki, özellikle yolsuzluk ve suç oranlarının yüksek olduğu devletlerde halkın kendi adaletini sağlamaya çalışması, yargı sistemine olan güven eksikliğinin bir belirtisi aslında.
Çoğu Zarar Azı Karar: Sosyal Medya
Bilgi çöplüğü

Çevrimiçi ortamlarda paylaştığımız her bilgi, internette gittikçe artan bilgi yığınına ekleniyor. Great Pacific Garbage Patch misali kontrolsüz artan bu bilgi yığınının, 50 yıl sonra hangi noktaya geleceğini hayal edebiliyor musunuz? Doğru ve yararlı olanlar kadar, gereksiz ve yanlış bilgiler de durmadan artmaya devam ediyor.
Sorgulamasını bilen için bir bilgi deryası olan internet ve sosyal medya platformları; basına yansımayan, gündemde kalmayan veya dünyanın diğer bir ucunda yaşanan gerçekleri bir tıkla erişilebilir kılıyor. Bu bilgi deryası içinden işimize yarayacak, objektif ve doğru bilgi parçalarını seçmek ise bize kalıyor.
Muhakkak, bir haksızlık yaşandığında bunu duyurmak ve kamuoyu yaratmak için iyi bir platform olabilir sosyal medya. Lakin aynı zamanda; dikkat dağınıklığı, siber zorbalık, gelişmeleri kaçırma korkusu (FOMO) ve aşırı bilgi yüklemesi gibi negatif etkilere yol açabiliyor.
Dijital çağ ile bilgiye erişim hızı ve maliyetinin düşmesi sayesinde tarihte ilk defa beyinlerimiz bu kadar bilgiyle karşı karşıya kaldı.
Sabah kalktığımız anda e-postalarımızı kontrolle başlayıp gece yatana kadar Instagram, Twitter hesaplarımızda dolanmakla geçen ekran süremizi, birçok gereksiz ve alakasız bilgiye maruz kalarak geçiriyoruz. Tanıdığımız -ve tanımadığımız- insanların gittiği mekânlar ve yediği yemekleri sosyal medyada görüyor, bu platformlar üzerinden video izleyip paylaşıyor, görüntülü konuşuyor, alışveriş yapıyoruz.
Peki, tükettiğimiz içerik miktarının fazlalığının ne gibi sıkıntılar yaratabileceğini biliyor musunuz?
Kısaca “çok fazla bilgi ya da veriye maruz kalma” anlamına gelen aşırı bilgi yüklemesi (information overload) terimi ilk defa, Siyaset Bilimi Profesörü Bertram Gross tarafından 1964’te türetildi. Sonrasında bu kelime, Amerikan yazar ve fütürist Alvin Toffler’ın 1970 yılında “Future Shock” adlı kitabında kullanılması ile popüler oldu. Bu tarihten önce de aslında uzun zamandır var olan aşırı bilgi yüklemesi konsepti, internetin ve sosyal medyanın hayatımıza girmesiyle ciddi bir problem hâline gelerek daha yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandı.
Son dönemde ortaya atılan infobesity kelimesi, aşırı bilgi yüklemesi ile aynı anlamda kullanılıyor. Türkçe tercümesi infobezite olan bu terim, “information” (bilgi) ve “obesity” (obezite) kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. Bu vasıtayla obezitede yemeğin, infobezitede ise bilginin aşırı şekilde tüketilmesi hâlinin benzerliğinden yola çıkarak obeziteye gönderme yapılıyor. İnfobezitede bu aşırı tüketim hâli, endişe, stres, üretkenliğin azalması, kafa karışıklığı ve karar vermede gecikmeye yol açabiliyor.
Günde Kaç E-posta Okuyorsunuz?
Sırtımızdaki yükü hafifleten hukuk teknolojileri

Aşırı bilgi yüklemesi ya da diğer adıyla infobezite, yalnızca sosyal medyadan kaynaklanan bir sorun değil. Okuduğumuz gazete ve izlediğimiz haberler bile bu duruma sebebiyet verebiliyor. Günde ortalama 8, haftada 40 saat çalıştığımızı varsayarsak aşırı bilgi yüklemesini önlemek için günlük karşılaştığımız bilgi miktarını azaltmaya iş hayatımızla başlamak doğru bir seçenek gibi görünüyor.
Bir avukatın her gün okuması gereken mahkeme kararları, dilekçeler, yeni yürürlüğe giren düzenlemeler ve e-postaların miktarını düşündüğümüzde belki de aşırı bilgi yüklemesi ile karşılaşması en olası mesleklerden biri avukatlık olabilir.
Hukuk teknolojisi girişimleri, teknolojinin hukuka entegrasyonunu sağlayarak bize bu noktada büyük kolaylık sağlıyor. Bu teknolojilerin bazıları, her gün karşımıza çıkan binlerce içerik arasından yalnızca konuyla alakalı olanları filtreleyip kategorize ederek önümüze getiriyor.
ABD’de çalışan avukatlar için hukukçular tarafından oluşturulan hukuki araştırma teknolojisi Casetext, bunun güzel bir örneği. Dava özetlerinin, kanun ve düzenlemelerin bulunduğu bir içtihat veri tabanına sahip olan Casetext, hukukçuların araştırma yaparken doğru bilgiye hızlı bir şekilde erişmesini sağlıyor.
Bu girişim, her gün okuduğumuz haber, mesaj ve e-posta miktarını azaltamasa da doğal dil işleme teknolojisi kullanarak hukuki araştırmalarımızın vakit kaybına dönüşmesini engelliyor.
Günde yaklaşık 500 e-posta okuduğunu ifade eden Gönenç Gürkaynak da belki infobeziteden bu gibi hukuk teknolojileri sayesinde kaçınıyordur, siz ne dersiniz?
Bu sayımızda sosyal medya ve hukuk ilişkisine ve sosyal medyanın yarattığı birtakım problemlere değindik. Bir sonraki sayımızda hangi konuyu ele alacağımızı öğrenmek için Instagram sayfamızı takip etmeyi ve yeni sayımızdan anında haberdar olmak için bültenimize abone olmayı unutmayın!

