Günaydın, Tünaydın, İyi Akşamlar! Günün hangi saatinde bizi okuyorsan, "Gonglar Kimin İçin Çalıyor?"un yeni sayısına hoş geldin!
Küresel piyasalarda bu hafta tüm dikkatler ABD'deydi. Haftanın ilk yarısında nispeten zayıf veri akışı bulunurken, haftanın devamında ABD'nin ekim ayı enflasyon verileri ile hareketlilik arttı. Öte yandan ABD kongre ara seçimleri de piyasaların seyri açısından dikkatle takip edilen bir diğer gündem maddesi oldu.
Küresel Piyasalarda Enflasyon Rallisi
Olumlu gelen enflasyon verileri, faiz artış hızının yavaşlayacağı beklentilerini artırdı.

Yazı: İdil Su Kesken, Arda Üçüncü
ABD'de enflasyon ekim ayında soğuma sinyalleri verdi ve 9 ayın en düşük seviyesine geriledi. Manşet yıllık enflasyon %7,7 ile %7,9'luk beklentinin altında kaldı. Çekirdek enflasyon göstergeleri de eylül ayına göre geriledi. Verilerin ardından Fed swapları aralık toplantısı için 50 baz puanlık faiz artışına işaret etti.
Veride yaşanan beklenti altı artış, Fed üyeleri tarafından da olumlu karşılandı. Veri sonrası konuşan Fed üyeleri bir sonraki faiz kararına kadar açıklanacak veriler olmasına dikkat çekse de genel olarak aralık ayında faiz artışı temposunun düşebileceğini vurguladılar. Öte yandan Goldman Sachs CEO'su David Solomon, açıklanan ekim ayı enflasyon rakamlarının Fed'in para politikasını sıkılaştırmasının etki göstermeye başladığına yönelik pozitif bir işaret olduğunu söyledi. Sermaye piyasalarının önümüzdeki aylarda toparlanmasını beklediğini ifade eden Solomon, 2023 yılında şirketlerin karlarında büyümenin daha yavaş olmasının sürpriz olmadığını da ifade etti.
ABD enflasyon verisi sonrası Fed üyelerinin faiz artış temposunda yavaşlama sinyali vermesi sebebiyle riskli varlıklarda enflasyon rallisi yaşandığı söylenebilir. Veri öncesi oldukça volatil hareketler sergileyen ABD endekslerinde, veri sonrası sert yükselişler gözlemlendi. Dow Jones endeksi %3,7, S&P 500 endeksi %5,54 ve NASDAQ endeksi %7,35 yükselişle günü tamamladı. Benzer şekilde Avrupa ve Asya endekslerinde ABD enflasyon verileri sonrası olumlu bir görünüm izlendi.
Öte yandan ABD Kongre ara seçimlerinden çıkacak sonuçlar da dikkatle takip edilen başka bir gündem maddesi oldu. Seçimde Kongre'nin iki kanadı olan Temsilciler Meclisi ve Senato'da çoğunluğun hangi partide olacağı henüz netleşmedi. AP'nin açıkladığı resmî olmayan sonuçlara göre Senato'da Cumhuriyetçiler 19 sandalye kazanırken Demokratlar 12 sandalyenin sahibi oldu.
ABD medyası, ara seçim sonuçlarını Demokratlar için “iyi”, Cumhuriyetçi Parti ve eski ABD Başkanı Donald Trump için “kötü” olarak niteledi. Cumhuriyetçilerin Kongre’nin Temsilciler Meclisi kanadını kontrol etmesine hâlâ kesin gözüyle bakılırken, Senato’da Demokratların umulmadık şekilde direnmesi değişik yorumlara neden oldu. Peki seçimlerin piyasalara olası etkileri neler olabilir?
ABD Ara Seçimleri ve Olası Etkileri
Amerika'da ara seçimler devam ederken, gözler hangi tarafın üstünlük sağlayacağına çevrildi.

Yazı: İdil Su Kesken, Arda Üçüncü
ABD’de Başkan Joe Biden ve yönetiminin gelecek dönem politikaları ve belki de bir sonraki başkanlık seçimlerinin akıbeti için kritik önem taşıyan ABD Kongresi ara dönem seçimleri gerçekleştiriliyor. Anketler, ABD Temsilciler Meclisi’nde Demokratların çoğunluğu kaybedeceğine, Senato’da da Cumhuriyetçilerin en azından 50-50 denkliği yakalayabileceğine işaret ediyor.
Yükselen enflasyon, ufuktaki resesyon, suç oranlarındaki artış ve göç konuları Cumhuriyetçi adaylara ivme kazandıran faktörler arasında gösteriliyor. Analistlere göre Cumhuriyetçilerin seçimden galibiyetle ayrılması Biden’ın yeni ekonomik ve finansal şoklar karşısında hareket alanını daraltabilir. Ayrıca Biden yönetiminin Ukrayna’ya koşulsuz desteklerinin karşısına da daha güçlü Kongre muhalefeti çıkabilir. Hem Temsilciler Meclisi hem de Senato’da Cumhuriyetçi çoğunluk, iflastan kaçınmak için ABD borçlanma tavanını artırma görüşmelerinin geçmişe göre daha çetin geçmesine de yol açabilir.
Öte yandan önümüzdeki seçimler ilklere de sahne oluyor. Twitter’ı satın alan Elon Musk takipçilerine yaptığı açıklamada açık bir şekilde Cumhuriyetçilere oy verme çağrısı yaptı. ABD’de iş insanları ve girişimciler özellikle bağışlarla siyasi tercihlerini belirtse de ilk kez bir sosyal medya girişimcisi oy tercihleri konusunda bu kadar net bir telkinde bulundu.

Kaynak: unsplash.com
Morgan Stanley stratejistleri "ABD Ara Seçimleri" isimli bir rapor kaleme aldı. Rapora göre yatırımcıların dikkat etmesi gereken 3 kritik gelişmeye dikkat çeken uzmanlar şu başlıklara değindi;
Demokratlar için sürpriz sonuç volatilite yaratabilir.
- Genelde beklentiye paralel çıkan sonuçlar piyasaları çok etkilemez. Anketler, Cumhuriyetçilerin Kongre'nin en az bir kanadında çoğunluğu kazanabileceğine işaret ediyor. Demokratların Kongre'de çoğunluğu kazanması, beklentileri bozabilir. Bu da Demokratların bazı genişleyici mali politikalarda önüne çıkan yasal zorlukları kolayca aşacağı anlamına gelebilir.
- Demokratların seçimlerde tahminlerden daha iyi sonuçla çıkması, Kongre'de daha fazla mali genişleme ihtimalini arttırır. Kısa vadede bu durum tahvil getirilerinde yükseliş ve dolarda güçlenme anlamına gelebilir.
Cumhuriyetçilerin zaferi yeni riskler doğurabilir.
- Cumhuriyetçilerin her iki kanatta da zafer kazanması kamu politikalarına ilişkin yeni riskler getirebilir. 2010'daki ara seçimlerin ardından ekonomideki zayıflığa rağmen yeni mali politikaların devreye alındığı "Bütçe Kontrol Yasası" sonrası büyüme daha da zayıflamış ve ekonomik toparlanma yavaşlamıştı.
- Şu anda da Cumhuriyetçilerin zafer kazanmasıyla benzer bir yol izlenebilir ve Bütçe Kontrol Yasası büyümeye duyarlı hisseler ile yüksek getirili kurumsal tahvillerde baskıya neden olabilir.
Yatırımcılar erken sonuçlara dikkat etmeli.
- 2020'de olduğu gibi posta yoluyla verilen oyların erken sonuçları kimin kazandığına dair iyi bir işaret olmayabilir. Erken gelen sonuçlar Cumhuriyetçilerin lehine görünse de 2020'de olduğu gibi sonuçlar netleştikçe bu görünüm tersine dönebilir. Bu nedenle Kongre'de çoğunluğu kimin elde ettiğini saptamak günler sürebilir.
ABD'li Şirketlerde İşten Çıkarma Dalgası
Teknoloji devlerinden peşi sıra işten çıkarma haberleri geliyor.

Yazı: İdil Su Kesken, Arda Üçüncü
Son açıklanan ABD verilerine göre, ABD'de tarım dışı istihdam ekimde 261 binle tahminlerin oldukça üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı yüzde 3,7'ye yükseldi. Özel sektör istihdamı ise ikinci ayda da ivmelenmeyi sürdürdü. Açıklanan veriler, Fed'in ekonomiyi soğutma çabalarına rağmen işgücü talebinin dirençli kaldığına işaret etse de pratikte durum sanıldığı gibi değil. ABD'li dev şirketler, geniş çaplı işten çıkarma planlarını açıkladı.
Elon Musk, 44 milyar dolarlık satın almanın ardından maliyetleri düşürmek amacıyla Twitter çalışanlarının yarısını işten çıkarma planı yaptığını açıkladı. Bloomberg'in haberine göre, Twitter çalışanları Cuma günü büyük çaplı işten çıkarmalarla ilgili e-mail bildirimleri almaya başladı. Musk, "İçerik denetimiyle ilgili hiçbir şey değişmemesine ve aktivistleri yatıştırmak için elimizden gelen her şeyi yapmamıza rağmen, aktivist grupların reklamcılara baskı yapması nedeniyle Twitter'ın gelirinde büyük bir düşüş oldu." ifadesini kullandı. Elon Musk'ın Twitter'ı satın almasının ardından yarattığı büyük işten çıkarma dalgası, Amazon, Meta ve Lyft gibi şirketlerin de katılımıyla ABD teknoloji sektöründe ses getiren yeni bir gelişme olarak öne çıktı.
Kaynak: unsplash.com
ABD'li e-ticaret devi Amazon da ekonomik görünüm nedeniyle kurumsal iş gücündeki pozisyonlar için işe alımlara ara verme kararı aldı. Amazon'un İnsan Deneyimi ve Teknolojiden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galetti, şirket çalışanlarına gönderdiği yazıda, ekonomideki belirsizlik ve son birkaç yılda istihdam edilen kişi sayısı doğrultusunda kurumsal işe alımlara ara verilmesinin kararlaştırıldığını bildirdi. Galetti, söz konusu uygulamanın gelecek birkaç ay boyunca devam etmesinin öngörüldüğünü, ekonomi ve iş dünyasındaki gelişmeleri izlemeye devam edeceklerini belirtti.
Kaynak: unsplash.com
Mobil araç çağırma uygulaması Lyft ise çalışanlarının yüzde 13'ünü işten çıkaracağını açıkladı. Lyft'in kurucu ortakları Logan Green ve John Zimmer, çalışanlara gönderilen yazıda, tüm çabalara rağmen ekibin yüzde 13'ünün işten çıkarılması yönünde "zor" bir karar aldıklarını bildirdi. Green ve Zimmer, "Ekonomide ortaya çıkan çeşitli zorluklar var. Gelecek yıl içinde olası bir resesyonla karşı karşıyayız ve araç paylaşımı sigortası maliyetleri artıyor." değerlendirmesinde bulundu. ABD basınında yer alan haberlerde, şirket yöneticilerinin aldığı kararın yaklaşık 683 çalışanı etkileyeceği belirtildi.

Kaynak: unsplash.com
Son olarak, Meta Platforms işgücünün yaklaşık yüzde 13’ünün işten çıkarılacağını teyit etti. Böylece şirket 11 bin çalışanıyla yollarını ayıracak. Meta CEO’su Mark Zuckerberg ayrıca, yeni işe alımları 2023'ün birinci çeyreğine kadar durduracaklarını da açıkladı. Açıklamada, gelecek aylarda daha fazla maliyet azaltıcı tedbirlerin açıklanabileceği belirtildi. Verdiği karar nedeniyle çalışanlarından özür dileyen Zuckerberg, işten çıkarma kararına neden olarak şirket gelirlerindeki düşüşü gösterdi.
İyi hafta sonları!

