KUŞBAKIŞI
BİLANÇOLAR
GÜNÜN HİKAYESİ
LİDERLİK MODELİ
İŞTEN ÇIKARMALAR
M&A | YATIRIM
AYRILMADAN ÖNCE

🛍️ Aidiyet ekonomisi, Musk’ın Skydance yatırımı

Elon Musk’ın, Skydance’e 1 milyar dolara yakın yatırım yaptığı bildirildi. Turkcell, İstanbul Finans Merkezi'ndeki iki taşınmazı 16,5 milyar lira bedelle satın aldı. Meta ve IBM, yılın üçüncü çeyreğine ilişkin mali sonuçlarını paylaştı.
🛍️ Aidiyet ekonomisi, Musk’ın Skydance yatırımı

26 Ekim Pazartesi gününden herkese merhaba. 

Bir zamanlar sadece satın alınan ürünleri taşımak için kullanılan bez çantalar, son dönemlerde tüketiciler için bir statü sembolüne, markalar için ise maliyetsiz bir reklam aracına dönüştü. Yakın zamanda çok sayıda işletme, asıl faaliyet alanının dışına çıkarak bez çantalardan tişörtlere, şapkalardan kupalara kadar uzanan ürün koleksiyonları oluşturdu. 

Pareto’nun bu sayısında, son yıllarda şekil değiştiren “merch” ekonomisini odağımıza aldık. Günün Hikayesi’nde neden giderek daha fazla sayıda mahalle kahvecisi, butik fırın ve bağımsız kitabevinin bez çanta satmaya başladığını anlattık. 

  • Bugün bültende ayrıca, Sinem Çelik’in Angst okurları için geleceğe hazırlıklı liderlik modelini mercek altına aldığı yazıyı da okuyabilirsiniz. 

Bu sayıda şunlar da var: 
💸 Musk’tan Skydance’e 1 milyar dolar yatırım
🏢 Turkcell’den 16,5 milyar liralık gayrimenkul alımı
🍕 Little Ceasars Türkiye’nin Dinçerler Group’a devri
🛩️ American Airlines’ın gelirinde %19,3 artış
👋 eBay’de işten çıkarma
🚙 Rivian’ın Third Dimension’ı satın alması

  • O sırada Aposto'da: Aposto'nun yaz gündemi elinizde tutup, sayfalarını çevirebileceğiniz bir dünyaya taşındı. Aposto Gazete'nin Yaz 2026 sayısı, İstanbul'un gece ekonomisine odaklanan Soli ekiyle birlikte yayında.

İyi okumalar.
Doğa 

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

KUŞBAKIŞI
  • SPK, 3 aracı kurumun faaliyetlerini durdurdu: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Alnus Yatırım Menkul Değerler, Bulls Yatırım Menkul Değerler ve Pusula Yatırım Menkul Değerler'in sermaye piyasası faaliyetlerini geçici olarak durdurma kararı aldı.

  • Sabancı’da 237,9 milyon dolarlık hisse alımı: Sabancı ailesi üyeleri ve şirketin üst düzey yöneticileri, Sabancı Holding'in 7 milyar liralık pay geri alım programı kapsamında 237,9 milyon liralık hisse aldı. 

    • Önemli ayrıntı: Dilek Sabancı ve Serra Sabancı'nın işlemleri, 99'ar milyon liraya ulaşırken Yönetim Kurulu Başkanı Hayri Çulhacı, CEO Kıvanç Zaimler ve Finans Direktörü (CFO) Mustafa Aydın da pay alımı yaptı.

  • Turkcell'den gayrimenkul alımı: Turkcell, İstanbul Finans Merkezi'ndeki iki ayrı taşınmazı 16,5 milyar lira bedelle satın aldı. 

    • Önemli ayrıntı: Taşınmazlardan biri Turkcell tarafından 6,98 milyar liraya, diğeri ise bağlı ortaklığı Turkcell Teknoloji Araştırma ve Geliştirme AŞ tarafından 9,53 milyar liraya satın alınacak. 

  • Little Caesars Türkiye’de devir: Mehmet Dinçerler’in yönettiği yiyecek-içecek grubu Dinçerler Group, ABD merkezli pizza zinciri Little Caesars’ın Türkiye operasyonlarını devralmak üzere markanın Detroit’teki merkezinde münhasır temsilcilik anlaşması imzaladı. 

    • Ayrıntılar: Rekabet Kurulu, Türkiye’deki işletmenin ve ilgili varlıkların Mehmet Dinçerler’in kontrolündeki Bake and Blend Gıda Ticaret AŞ tarafından devralınmasına 27 Ağustos’ta izin verdi. Türkiye faaliyetlerini 1996’dan beri yürüten Çelebi Grubu, alt bayilik ağını da kapsayan devir sürecinin 1 Kasım 2026 itibarıyla tamamlanmasının planlandığını bildirdi. 

  • Carrefour kâr tahminini düşürdü: Carrefour, Fransa'daki protestoların mağaza operasyonları ve tüketici harcamaları üzerindeki etkisi nedeniyle yıllık kâr beklentisini düşürdü. 

    • Önemli ayrıntı: Açıklamanın ardından şirket hisseleri, %15'e yakın değer kaybederek 2017'den bu yana görülen en sert gün içi düşüşünü yaşadı.

  • Musk’tan Skydance’e 1 milyar dolar yatırım: Elon Musk’ın, Paramount Skydance’in Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara satın almasının ardından kurulan medya şirketi Skydance’e yaklaşık 1 milyar dolar yatırım yaptığı bildirildi. 

    • Ayrıntılar: Semafor’un haberine göre Musk’ın yatırımı, yönetim kurulu üyesi Laurene Powell Jobs’ın da aralarında bulunduğu diğer yatırımcıların sermaye katkılarıyla aynı dönemde yapıldı. Paramount+ ve HBO Max’in yanı sıra CBS, CNN ve MTV gibi kanalları da aynı çatı altında buluşturan Skydance, üç yıl içinde maliyetlerini 6 milyar dolar azaltmayı hedefliyor. 

    • Bir adım geriden: Skydance CEO’su David Ellison’ın babası Larry Ellison, 2022’de Musk’ın Twitter’ı satın almasına 1 milyar dolarlık yatırımla destek olmuştu. 

  • Amazon ve 3M’den veri merkezi anlaşması: Amazon, veri merkezlerinde kullanılan optik bağlantı ve altyapı ürünleri için ABD merkezli 3M ile yaptığı yedi yıllık işbirliği anlaşmasının kapsamını genişletti. 

    • Ayrıntılar: Anlaşma kapsamında Amazon, 3,16 milyon adet 3M hissesi satın alma hakkı elde edecek. Fakat bu hakların büyük bölümünün kullanılabilmesi, Amazon’un 3M’den 6 milyar dolarlık ürün satın alması koşuluna bağlı olacak. 

  • AstraZeneca-Oracle işbirliği: İlaç şirketi AstraZeneca, klinik araştırmalara uygun hastaları belirlemek ve olası güvenlik sorunlarını takip etmek için Oracle ile yapay zeka odaklı bir işbirliği yaptı.

    • Ayrıntılar: Ortaklık, AstraZeneca’nın ilaç geliştirme alanındaki uzmanlığıyla Oracle’ın yapay zeka ve sağlık verisi teknolojilerini birleştirecek. İşbirliğinden doğan ilk proje, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli sağlık şirketi M42’nin katılımıyla Abu Dabi’de hipertansiyon araştırmalarını destekleyecek. Çalışmaların kanser, kalp ve damar hastalıkları, solunum yolu hastalıkları ve nadir hastalıklar gibi alanları da kapsaması planlanıyor.

  • Disney, Character.AI çalışanlarının çoğunluğunu işe alacak: Disney, ABD’de iflas koruma başvurusunda bulunmasının ardından bazı varlıklarını 20 milyon dolara satın aldığı yapay zeka destekli sohbet robotu platformu Character.AI’ın en az 60 çalışanına iş teklifi sundu. 

    • Ayrıntılar: Mahkeme belgelerine göre teklif alan çalışanların büyük bir çoğunluğu, Disney’e geçmeyi kabul etti. Disney’in bu çalışanlara yıllık 60 milyon dolara yakın ücret ödeyeceği bildirildi. Şirket, Character.AI’ın eski CEO’su Karandeep Anand’ı da teknoloji yöneticisi olarak bünyesine kattı.

  • Sam Altman’a açılan cinsel istismar davası reddedildi: ABD’de bir federal mahkeme, OpenAI CEO’su Sam Altman’ın kız kardeşi Annie Altman’ın kendisine karşı açtığı cinsel istismar iddialarına ilişkin davayı reddetti. 

    • Ayrıntılar: Yargıç, Annie Altman’ın uyarılara rağmen bağımsız tıbbi muayeneye katılmamasını karara gerekçe gösterdi. 2025’in Ocak ayında açılan dava, 1997-2006 yılları arasındaki döneme ilişkin iddiaları kapsıyordu. Sam Altman, davada öne sürülen tüm iddiaları reddetmişti. 

    • Önemli ayrıntı: Karar, istismarın yaşanıp yaşanmadığına ilişkin bir değerlendirmeye değil, dava sürecindeki yükümlülüklerin yerine getirilmemesine dayanıyor.

BİLANÇOLAR
  • TAV’ın net kârı %32 arttı: TAV Havalimanları, yılın üçüncü çeyreğinde net kârının yıllık bazda %32 artarak 165,4 milyon avroya ulaştığını ve piyasa beklentilerini aştığını açıkladı. 

    • Bununla birlikte: Temmuz-Eylül ayları arasındaki dönemde şirketin geliri de %5 artarak 594 milyon avroya yükseldi. Fakat gelir, 615 milyon avroluk piyasa beklentilerinin altında kaldı. Bunun yanında ilk dokuz ayda hizmet verilen yolcu sayısı %3 artarak 89,4 milyona ulaştı. TAV, yıl sonu toplam yolcu beklentisini 116-123 milyondan 112-118 milyona indirirken 1,88-1,98 milyar avroluk gelir beklentisini korudu.

  • American Airlines’ın geliri %19,3 arttı: American Airlines, yılın üçüncü çeyreğinde gelirinin yıllık bazda %19,3 artarak 16,34 milyar dolara çıktığını açıkladı. 

    • Öte yandan: Aynı dönemde şirketin yakıt giderleri, %67,5 artarak 4,64 milyar dolara yükseldi. Bunun da etkisiyle şirket, üçüncü çeyreği 269 milyon dolar net zararla kapattı ve yıl geneli için hisse başına 1-1,60 dolar zarar öngördü.

  • Meta ve IBM’de güçlü bilanço: ABD merkezli teknoloji devleri Meta ve IBM, yılın üçüncü çeyreğine ilişkin mali sonuçlarını paylaştı. 

    • Ayrıntılar: Temmuz-Eylül ayları arasındaki dönemde Meta’nın geliri yıllık bazda %26 artarak 64,6 milyar dolara, net kârı ise %264 artarak 9,9 milyar dolara yükseldi. Meta, her iki kalemde de piyasa beklentilerini aştı. Aynı dönemde IBM’in geliri %5’lik bir artışla 17,1 milyar dolara çıkaken net kârı, %26 artarak 2,19 milyar dolara ulaştı. Şirket, yılın tamamı için %4-5 gelir büyümesi beklentisini korudu.

  • Tesla’nın kârında %43 düşüş: ABD merkezli elektrikli otomobil üreticisi Tesla, yılın üçüncü çeyreğinde net kârının yıllık bazda %43 düşerek 787 milyon dolara gerilediğini açıkladı. 

    • Ayrıntılar: Şirket geliri, 28 milyar dolarda sabit kalarak geçen yılın aynı dönemiyle paralel seyretti. Otomotiv biriminden elde edilen gelir ise %3 azalarak 20,6 milyar dolara indi. Buna rağmen hem gelir hem de kâr, piyasa beklentilerini aştı.

  • Netflix’in gelirinde %12 artış: Dijital yayın platformu Netflix, yılın üçüncü çeyreğinde gelirinin yıllık bazda %12 artarak 12,9 milyar dolara çıktığını açıkladı. 

    • Bununla birlikte: Şirketin net kârı da %44’lük bir artışla 3,66 milyar dolara ulaştı.

GÜNÜN HİKAYESİ

Aidiyet ekonomisi: Favori markalarınız neden bez çanta satıyor?

Aidiyet ekonomisi: Favori markalarınız neden bez çanta satıyor?

Bir zamanlar sadece satın alınan ürünleri taşımak için kullanılan bez çantalar, bugün tüketiciler için bir statü sembolüne, markalar için ise maliyetsiz bir reklam aracına dönüşüyor. Üstelik artık yalnızca dünyaca ünlü moda markaları değil; mahalle kahvecileri, butik fırınlar ve bağımsız kitabevleri de bez çanta satıyor.

Giderek daha fazla işletme, asıl faaliyet alanının dışına çıkarak bez çantalardan tişörtlere, şapkalardan kupalara kadar uzanan ürün koleksiyonları oluştururken bir dönemler ücretsiz dağıtılan bu promosyon ürünleri, tüketicilerin para ödemeye gönüllü olduğu yeni bir pazar yaratıyor.

Yakın plan: Bu tüketici ilgisinin boyutunu anlayabilmek için ABD merkezli market zinciri Trader Joe’s'un kısa bir süre önce satışa sunduğu bez çantalara bakmak yeterli. Şirketin Eylül ayı sonunda piyasaya sürdüğü neredeyse bir iPad büyüklüğündeki Cadılar Bayramı temalı mini bez çantalar, mağazaların önünde uzun kuyruklar oluşmasına neden oldu.

YAZININ DEVAMI

Hikâyeyi paylaşmak için:
LİDERLİK MODELİ

Geleceğe hazırlıklı liderlik modeli: Değişimi anlatmaktan değişimin parçası olmaya uzanan yol haritası

Ekonomik baskılar ve belirsizlik, liderliği giderek operasyonel hedeflere ve bütçe takibine indirgiyor. Oysa teknolojik dönüşümden iklim krizine uzanan çok katmanlı bir dünyada stratejik öngörüden zihniyet değişimine, insan odaklı yaklaşımlardan değişim öncülüğüne uzanan yeni liderlik anlayışı, bugünü yönetmenin ötesinde geleceği okuyabilmeyi gerektiriyor. Peki liderler bu dönüşüme nasıl hazırlanabilir?

Geleceğe hazırlıklı liderlik modeli: Değişimi anlatmaktan değişimin parçası olmaya uzanan yol haritası
Hikâyeyi paylaşmak için:
İŞTEN ÇIKARMALAR
  • eBay’de işten çıkarma: E-ticaret platformu eBay, operasyonlarını sadeleştirmek ve kaynaklarını daha hızlı büyüyen alanlara yönlendirmek için işgücünün %9'uyla yollarını ayıracağını açıkladı. 

    • Ayrıntılar: Söz konusu toplu işten çıkarma, yaklaşık 1100 çalışanı etkileyecek. Şirket, Şubat ayında da 800 kişiyi kapsayan bir işten çıkarma yapmıştı. 

  • Automattic’te işten çıkarmalar başladı: WordPress’in çatı şirketi Automattic, Eylül ayında yönetim kurulunun CEO Matt Mullenweg’i görevden alma girişiminin başarısız olmasının ve kurulun tamamının değişmesinin ardından farklı ekiplerde işten çıkarmalara başladı. 

    • Ayrıntılar: İşten çıkarmalar iletişim, sosyal medya, WordPress.com’un pazarlama ve ürün ekipleri ile kurumsal müşterilere hizmet veren VIP birimini etkiledi. Yaklaşık 1397 çalışanı bulunan şirkette kaç kişinin işten çıkarıldığı açıklanmadı. TechCrunch’a konuşan kaynaklar, ilerleyen aylarda yeni kesintiler beklediklerini dile getirdi. 

  • EA, BioWare’i kapatıyor: FIFA, The Sims ve Need for Speed gibi popüler oyunların arkasındaki video oyunu devi Electronic Arts (EA), Mass Effect ve Dragon Age serilerinin geliştiricisi BioWare’i kapatacağını açıkladı. 

    • Ayrıntılar: Karar kapsamında geliştirme aşamasındaki yeni Mass Effect oyunu iptal edilecek ve BioWare’in Edmonton’daki ofisi kapatılacak. Benzer şekilde Skate’in geliştiricisi Full Circle’ın ekibi de küçültülecek. Şirket genelindeki işten çıkarmalar, yaklaşık 400 kişiyi etkileyecek. EA ayrıca, The Sims için yürütülen Project Lotus’un geliştirme çalışmalarını duraklatarak kaynaklarını Project Evergreen’e yönlendirecek.

M&A | YATIRIM
  • Rivian, Third Dimension’ı satın aldı: ABD merkezli elektrikli araç üreticisi Rivian, otonom sürüş teknolojilerini geliştirmek için Tolga Kart ve Piotr Sokólski tarafından kurulan Third Dimension’ı satın aldı. 

    • Ayrıntılar: Girişim, görüntü ve videoları yapay zekayla gerçekçi üç boyutlu ortamlara dönüştürüyor. Rivian, bu teknolojiyle zorlu trafik koşullarını sanal ortamda yeniden oluşturup farklı senaryolarda sürüş sistemlerini eğitmeyi ve test etmeyi planlıyor. Satış anlaşmasının bedeli henüz bilinmiyor. Girişimin 15 kişilik ekibinin, Rivian’ın otonom sürüş ve yapay zeka ekibine katılacağı ifade ediliyor.

  • Apple, Samplab’i satın aldı: Apple’ın, yapay zeka destekli müzik düzenleme araçları geliştiren İsviçre merkezli Samplab’in bazı varlıklarını satın aldığı ve çalışanlarının bir bölümünü transfer ettiği ortaya çıktı. 

    • Ayrıntılar: Avrupa Komisyonu’na yapılan bildirimle ortaya çıkan satış anlaşması, Haziran ayında imzalandı. 17 Eylül’de hizmetlerini sonlandıran Samplab’in araçları, kayıtlardaki notaları değiştirmeyi ve vokal, davul ve gitar gibi sesleri birbirinden ayırmayı sağlıyordu. 

  • Bose, Skullcandy’yi satın aldı: ABD merkezli ses teknolojileri şirketi Bose, kulaklık ve hoparlör üreticisi Skullcandy’yi satın aldı. 

    • Ayrıntılar: Finansal ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmayan anlaşma kapsamında Skullcandy, Bose bünyesinde ayrı bir marka olarak faaliyetlerini sürdürecek ve Bose teknolojilerine, kaynaklarına ve küresel dağıtım ağına erişimini artıracak. Bose, satın alımla Skullcandy’nin güçlü olduğu spor, oyun, müzik ve fitness toplulukları üzerinden daha geniş bir kitleye ulaşmayı hedefliyor. 

  • OpenAI, Orchestra Bio’yu satın aldı: OpenAI, ilaç geliştirme süreçlerinin yönetilmesine yardımcı olan yapay zeka ajanları geliştiren Orchestra Bio’yu satın aldığını duyurdu. 

    • Ayrıntılar: Satışın ardından Orchestra Bio ekibi ve teknolojisi, OpenAI’ın bilim insanlarının deneyleri planlamasına ve sonuçları analiz etmesine yardımcı olan Rosalind araçlarına entegre edilecek. OpenAI, bu sayede ilaç geliştirme çalışmalarını hızlandırabilecek.

  • Amazon’dan 16 milyar avroluk Almanya yatırımı: ABD merkezli e-ticaret devi Amazon, 2027’ye kadar Almanya’da 16 milyar avroluk yeni yatırımını tamamlayacağını açıkladı. 

    • Ayrıntılar: Yatırımın 4,8 milyar avroluk kısmı, şirketin bulut bilişim birimi Amazon Web Services’ın (AWS) Frankfurt'taki bulut ve yapay zeka altyapısını genişletmek için harcanacak. Şirket ayrıca, Berlin'de robotik ve yapay zeka odaklı yeni bir Ar-Ge laboratuvarı açacak. Bu yatırımla birlikte Amazon'un 2010'dan bu yana Almanya'ya yaptığı toplam yatırım, 100 milyar avroyu aşacak.

  • Tenstorrent’e 1,5 milyar dolar yatırım: Yapay zeka çipleri ve yazılımları geliştiren ABD merkezli girişim Tenstorrent, Trace Capital ve Innovation X tarafından ortak yönetilen yatırım turunda 1,5 milyar dolar finansman topladı. 

    • Ayrıntılar: ARK Invest, Sandisk, Morgan Stanley, T. Rowe Price ve Tether Investments’ın da katıldığı tur, girişimin değerlemesini 6,2 milyar dolara çıkardı. Şirket, yeni finansmanı sohbet robotları, kodlama asistanları ve video üretim araçlarını çalıştırmak için çok sayıda yapay zeka çipini biraraya getiren Galaxy sunucularının üretimini artırmak için kullanacağını açıkladı.

  • Neolix’e 400 milyon dolar finansman: Sürücüsüz teslimat araçları geliştiren Çin merkezli girişim Neolix, Boyu Capital liderliğindeki yatırım turunda 400 milyon dolar finansman topladı. 

    • Ayrıntılar: AEF NextGen Fund, Monolith Management, Granite Asia Capital, Vertex, Stone Venture ve Trustar Capital’ın da katıldığı turdan gelen yatırım, şirketin uluslararası faaliyetlerini genişletmek için kullanılacak. Neolix’in araçları, ürünleri depolar, dağıtım merkezleri ve teslimat noktaları arasında sürücüye ihtiyaç duymadan taşıyabiliyor. 

  • Mueon’a 65 milyon dolar yatırım: Veri merkezi sunucularının enerji tüketimini ve işletme maliyetlerini azaltmaya yönelik donanımlar geliştiren ABD merkezli girişim Mueon, Maverick Silicon liderliğindeki yatırım turunda 65 milyon dolar yatırım aldı. 

    • Ayrıntılar: Tura; Intel Capital, Geodesic Alliances Fund, Oregon Venture Fund, M-Ventures, Wellington Capital, IQT ve Defined da katıldı. Yeni yatırım, mühendislik ekibini büyütmek, işlemci ve bellek bileşenlerini üst üste yerleştiren Cubelet sisteminin tasarımını iyileştirmek ve müşterilerin yapay zeka uygulamalarını bu donanımda çalıştırmasını sağlayacak yazılımlar geliştirmek için kullanılacak. 

  • Zenzap, 44 milyon dolar yatırım aldı: Çalışanların ekip içi iletişim kurmasını ve yapay zeka ajanlarıyla iş süreçlerini yönetmesini sağlayan İsrail merkezli girişim Zenzap, 44 milyon dolar yatırım aldı. 

    • Ayrıntılar: Bessemer Venture Partners, Lightspeed Venture Partners, The Garage, Nir Zohar ve Yoram Tietz, tura katılan yatırımcılar arasındaydı. Şirket, yeni finansmanı platformunu büyütmek ve daha fazla şirkete ulaşarak faaliyetlerini ölçeklendirmek için kullanacağını açıkladı. 

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

YAZARLAR

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir