YURT İÇİ PİYASALAR
YURT DIŞI PİYASALAR
GÜNÜN HİKAYESİ
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
APOSTO PREMIUM

💵 'Anlatıcılığı olmayan fiyatlar'

Yurt içinde çoğunlukla yapılan açıklamaların takip edildiği bir gün oldu. Özellikle TÜİK Başkanı'nın son fiyat tartışmaları hakkında basın mensuplarına yaptığı açıklamalar ve sendikaların talep listesi gündemin ana unsurlarını oluşturdu.
10 Temmuz - Workup
Workup ile birlikte

Girişimcilik ekosistemine kapsayıcı, girişimlere özelleştirilmiş destek : Workup

Türkiye İş Bankası tarafından Türkiye'de teknoloji odaklı iş yapış biçimlerinin yaygınlaşmasını sağlamak ve yenilikçi girişimlerin hayata geçmesini desteklemek amacıyla 2017’de başlatılan Workup Girişimcilik Programı , girişimlerin…

Daha fazlasını öğren →

AA

AA

10 Temmuz Çarşamba sabahından herkese günaydın.

Dün yurt içinde veri akışından ziyade yapılan açıklamaların takip edildiği bir gün oldu. Özellikle TÜİK Başkanı'nın son fiyat tartışmaları hakkında basın mensuplarına yaptığı açıklamalar ve sendikaların birleşerek açıkladığı 10 maddelik talep listesi gündemin ana unsurlarını oluşturdu.

Yurt dışı tarafında ise çoğunluka Jay Powell'in ABD Senatosu'nda yaptığı sunum takip edildi.

Günün Hikayesi'nde Eralp Ersoy tarafından kaleme alınan "Carry Trade: Melek mi, şeytan mı?" başlıklı makaleyi bulabilirsiniz. 

  • O sırada Aposto'da: Yeni bültenler, uzman kalemlerden makaleler ve podcast serileriyle zenginleştirmeye devam ettiğimiz Aposto Premium'u ilk ay sadece 6 TL'ye denemek isteyenler için özel kod, bültenin sonunda.

İyi okumalar.

-Emircan

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

YURT İÇİ PİYASALAR

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.

•   BIST 100 endeksi günü 100,1 milyar TL hacim ve %0,62 kayıpla 10.796 puan seviyesinden tamamladı. Güne güçlü bir açılışla başlayan ve gün ortalarında 10.892 puan seviyesine kadar yükselen endeks, kapanışa doğru gelen güçlü satışlar neticesinde günü kayıpla bitirdi. Böylece endeksin beş günlük yükseliş serisi de son bulmuş oldu. 

  • Endekste haftalık kazanç %3,35 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kazanç %6,49, yılbaşından bu yana kazanç ise %44,53 seviyesinde.
  • BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %9,98 kazanç yaşayan Reeder Teknoloji (REEDR) ve SDT Uzay ve Savunma (SDTTR) ile %9,97 kazanç yaşayan Peker GYO (PEKGY) payları oldu. 
  • Gün içinde en çok öne çıkan sektörel endeksi %4,04 artış gösteren BIST Sigorta Endeksi (XSGRT) oldu. BIST Sanayi Endeksi’nin (XUSIN) %0,57 kayıp yaşadığı günde, BIST Bankacılık Endeksi (XBANK) ise %3,17 kayba uğradı.

•   Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı Erhan Çetinkaya gerçekleştirdiği basın toplantısında, basın kuruluşları tarafından ortaya çıkarılan madde fiyatları üzerine yapılan eleştirilere ilişkin, bütün istatistik kurumlarının madde fiyatı değil endeks açıklamayı tercih ettiğini söyleyerek, "Van’ın BİM şubesinde satılan normal domates ile İstanbul’un Etiler şubesindeki Macrocenter’da satılan çeri domatesi birbiriyle karşılaştırırsanız bir mana ifade eder. Ama domates fiyatı dediğiniz zaman dünyanın hiçbir yerinde olmadığı gibi Türkiye’de de bir manası olmaz. Dolayısıyla bütün dünyanın yaptığı şey o aradaki düzeyler ile ilgili fiyat açıklamak değil, endeks açıklamaktır" ifadelerini kullandı. 

“Hesap ucu ucuna yetişirken, kalkıp bir de bir anlatıcılığı olmayan fiyatlar hesaplamaktan vazgeçtik. Bu yüklü, ağır ve dünyada kimsenin yapmadığı bir iş”

  • ➕ Ayrıca: Haziran ayı enflasyonunun önceki aylık enflasyonlardan düşük çıkmasına ilişkin, "“30-40 yıllık aylık enflasyon verilerine baktığınız zaman Haziran ayı her zaman, her zaman en düşük aydır. Yani çoğu yıl negatif gelmiştir. Geçtiğimiz 2 yıl boyunca seçim atmosferinden kaynaklı veya aşırı kur hareketlerinden hareket ettiklerinden kaynaklı bir birikmişlik vardı” yorumunu yapan Çetinkaya ayrıca, "Haziran'dan bu yana ötelenen bazı zamlar Temmuz ayı enflasyon rakamlarını etkileyecek" de dedi. 

•   Türk-İş, DİSK ve Hak-iş, ortak düzenledikleri bir basın toplantısı ile ekonomi yönetime 10 maddelik bir talep listesi sundu. Listede asgari ücretin acilen artırılması, vergi sisteminin yeniden yapılandırılması, en düşük emekli maaşının asgari ücret seviyesine yükseltilmesi, kamuda ücret dengesizliğine son verilmesi ve sendikal örgütlenmenin önündeki engellerin kaldırılması gibi talepler yer aldı. 

•   Hazine dün düzenlediği iki tahvil ihalesi ile toplamda 55,7 milyar TL borçlandı.

  • Düzenlenen ilk ihale olan 4 yıl vadeli TLREF’e endeksli devlet tahvili ihalesinde toplam borçlanma 33,3 milyar TL, ortalama yıllık bileşik faiz ise %60,99 seviyesinde gerçekleşti.
  • İkinci ihale olan 4 yıl vadeli 6 ayda bir kupon ödemeli devlet tahvili ihalesinde ise borçlanma 22,4 milyar TL, ortalama bileşik faiz ise %30,54 seviyesinde gerçekleşti.

•   HSBC, Türkiye ekonomisi için 2024 yılına ilişkin büyüme tahminini %3,1'den %3,8'e yükselttiğini duyurdu. Revizyona gerekçe olarak birinci çeyrekte güçlü gelen büyüme oranları gösterildi. Konuyla ilgili raporda sıkılaştırıcı politikaların enflasyonda daha hızlı düşüşe ve dış açıklarda daha hızlı iyileşmeye neden olacağı ifade edilirken, kurumun yıl sonu manşet enflasyon beklentisi ise %44,6 seviyesinde gerçekleşti. 

"Tahminlerimize göre reel politika faizi Kasım itibariyle oldukça olumlu olacak ancak yine de faiz indirimlerinin 4.çeyrekte başlamasının biraz erken olacağını düşünüyoruz"

•   Uluslararası yatırım bankası Morgan Stanley, Türkiye’nin 5 yıllık risk primini belirleyen credit default swap (CDS) aracı için 262 seviyesinden ‘SAT’ tavsiyesi verdi. Kurum CDS için hedefini 217 olarak belirledi. Kurumun hedefinin gerçekleşmesi halinde Türkiye’nin 5 yıllık risk primi son 6 yılın en düşük seviyesine gerilemiş olacak.

  • 👉🏻 Öte yandan: Almanya merkezli Commerzbank ekonomistleri, Türkiye ile ilgili yayımladıkları son notta sıkılaştırılan para politikasıyla birlikte TL’nin istikrarlı bir seyir izlediğini vurgulayarak USD/TL için yıl sonu hedeflerini 35 olarak belirlediklerini açıkladı. Notta konuyla ilgili, “Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Bakan Şimşek geleneksel ekonomi politikalarına bağlı kalacakları konusunda piyasaya güvence verdi. Merkez Bankası yönetimi de enflasyonun gelecek aylarda ılımlaşacağını belirtiyor. Bu kritik bir test olacak” ifadelerine yer verildi. 
YURT DIŞI PİYASALAR

•   ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, ABD Senatosu Bankacılık Komitesi'ne birinci yarıyıl sunumunu gerçekleştirdi. Sunumu sırasında son verilerin işgücü piyasasında soğuma yaşandığına işaret ettiğini söyleyen Powell buna karşın, "Faiz indiriminde hızlı davranırsak ekonomide gereksiz bir canlılık yaratabiliriz" açıklamasında bulundu. Önlerindeki tek riskin enflasyon olmadığını vurgulayan Powell, parasal gevşemeyi çok erken veya çok geç gerçekleştirmenin ekonomiyi zayıflatabileceğini de söyledi. 

  • 💾 Cep bilgisi: Son dönemde pek çok FOMC üyesi önlerindeki tek riskin enflasyon olmadığını vurguluyor. 

•   Almanya'da şirket iflasları 2024'ün ilk yarısında, geçen yılın aynı dönemine göre %41 oranında artış göstererek 11 bin seviyesine yükseldi. Söz konusu dönemde 10 milyon EUR'dan fazla ciroya sahip 162 şirket iflas başvurusunda bulundu. İflaslardaki artışın nedenleri arasında enflasyon, artan maliyetler ve zayıflayan talep yer aldı.

•   Rusya'nın ham petrol ihracatı, 7 Temmuz ile sona eren haftada 18,7 milyon varil seviyesine gerileyerek Ukrayna savaşı öncesinde yaşanandan bu yana en hızlı düşüşü kaydetti. Düşüşün OPEC+ üretim hedeflerine uyum süreci veya rafinerilerin bakıma alınmasından kaynaklı olabileceği düşünülüyor. 

GÜNÜN HİKAYESİ

Carry Trade: Melek mi, şeytan mı?

Bir süredir sıklıkla duyduğumuz "Carry Trade" terimi temelde iki ekonomideki faiz farkından faydalanarak finansal kazanç elde etmek olarak özetlenebilir.

Carry Trade: Melek mi, şeytan mı?

Bir süredir sıklıkla duyduğumuz Carry Trade terimi temelde iki ekonomideki faiz farkından faydalanarak finansal kazanç elde etmek olarak özetlenebilir. Bu yazıda da kimi zaman olmazsa olmaz kimi zaman da yıkıcı olarak değerlendirilen bu kavramı detaylandıracağız. 

Nedir?

Carry Trade, dilimizdeki yaklaşık karşılığıyla Çapraz Getiri temel olarak ülkeler arasındaki faiz farklarından kazanç elde etmeyi hedefleyen riskli bir yatırım stratejisidir. Borçlanma maliyetinin daha düşük olduğu bir ülkeden temin edilen fon ile, yerel para birimi daha yüksek getiri sunan farklı bir ülkede yapılacak yatırım yaparak kazanım elde etmeyi hedefleyen bu stratejide faizler genel seviyelerinden sonra en önemli değişkenlerin başında kur gelir. Bu sebeple Carry Trade stratejisi ile yatırım yapan tarafların kur riskini çok verimli ve net bir şekilde ölçümleyebilmesi kazanç sağlamanın ön şartlarındandır. 

Stratejiyi daha iyi anlayabilmek adına temel tanımı yalın bir örnekle somutlaştırmak faydalı olacaktır. 

Bir yatırımcının, A ülkesinden %3,0 faiz oranı borçlanabildiğini ve bu kaynakla B ülkesinin %10,0 getirili tahvilini satın alabildiğini varsayalım. Kurun 2,0 seviyesinde sabitlendiği, 1 yıl vade, 100 birim para ile kurgulanan ve vergi unsurunun olmadığı bu yalın stratejide yatırımcı, %3,0 faiz oranı ile aldığı borç karşılığında B ülkesinin para birimi cinsinden 200 birime sahip olabilmektedir. Yatırımcı, borcunun vadesi geldiğinde A ülkesinin parası ile 103,0 birim ödeme yapacak, karşılığında B ülkesinin parası ile 20,0 birim getiri elde edecektir. Günün sonunda 220,0 birim B cinsinden nakdini sabit kur ile 110,0 birim A’ya çeviren yatırımcının elinde borcunu ödedikten sonra A cinsinden 7 A birim nakit kazanç kalacaktır. 

İşin matematiği basit görünmekle birlikte gerçek hayattaki değişkenler gerek yatırım kararını gerekse de yatırımın yönetilmesini oldukça karmaşık hale getirebiliyor. 

Yukarıdaki örneğe olası iki kur hareketi ilave edelim. 

Tabloda yer alan A senaryosu, yukarıdaki örneği gösteriyor. Kurun değişmediği ortamda yıllık %7’lik getiri elde eden yatırımcının oldukça anlaşılabilir. B senaryosunun orijinal versiyondan farkı, hedef para biriminde yaşanan %50’lik bir değer kaybı. Bu senaryoda, yatırımcı, faiz kazancının çok daha fazlasını kur hareketine feda etmiş durumda kalıyor. B cinsinden elde ettiği 20 birimlik getiri ile birlikte toplam anaparasını güncel kurdan A cinsine dönen yatırımcı, %7,0 getiri beklentisiyle çıktığı yolda anaparasının yaklaşık dörtte birini kaybediyor. C senaryosu ise pratikte çok sık rastlayamayacağımız, hedef para biriminin nominal olarak değerlenmesi kurgusunu sunuyor. Bu senaryoda, kur hareketi, faiz kaynaklı makası aşındırmak yerine besliyor ve günün sonunda yatırımcısına piyasa şartlarının çok üzerinde bir getiri sağlıyor. 

Kısaca, normların üzerinde bir getiri hedefiyle çıkılan bu yolda, beklenmedik bir kur hareketinin strateji üzerinde yaratabileceği tahribat büyük olabilir. Strateji kurgusunda yer alan zarar eşiğinin çok hızlı bir şekilde aşılmasına yol açabilecek bu risk, yatırımcıyı korumasız bırakma potansiyeli taşıyor.

Dip toplamda, sadece faiz ve kur değişkenlerinin olduğu bu senaryolarda yatırımcının karar vermesi gereken ana konu yatırım vadesi sonundaki olası kur seviyesine indirgenebilir. Bu örneklerde yatırımcının başabaş noktası, kurun vade sonunda 2,1360 seviyesine ulaşmasıdır. Yatırımcı, bu vadede kurun bu noktada olup olmayacağı konusunda pozisyon almaya hazırsa ve/veya elinde vade sonundaki kur dönüşümünü sabitleyecek bir türev enstrüman varsa kararını daha kolay verme kapasitesine sahiptir. 

Bu stratejide kur ve faiz matematiğinin dışında ülkelerin kur rejimleri, para politikaları ya da yabancı sermaye uygulamalarını doğrudan etkileyebilecek güçlü bir siyasi risk de söz konusudur. Belirsizliğin yüksek olduğu ya da piyasa deneyimlerinin bu yöndeki endişeleri beslediği iklimlerde potansiyel getiri ne kadar yüksek olursa olsun bu yatırımları çekmek güçleşir. 

Carry Trade ve Türkiye 

Gelişen ekonomiler arasında yer alan ülkemiz zaman zaman yaşanan makro çalkantıları takip eden dönemlerde önemli bir Carry Trade merkezine dönüştüğü günler yaşadı. 90’larda döviz likiditesini sağlayabilmek için denenen “yüksek faiz sabit kur” sistemi bunun en çarpıcı örneklerinden biri. Yatırımcılara ekonomi yönetimi kanalıyla sunulan A senaryosu kısa vadeli sıkıntıların çözümüne katkı verse de orta ve uzun vadede maliyetli olduğunu gösterdi. 2018 yılında da bir örneğini yaşadığımız dengeler sıkı para politikası adımlarının gelmesi ile yeniden oluşmaya başladı. 

Ekonomi yönetiminin politika setinin arkasındaki güçlü duruşu, TL’de getiri oranının yükseltilmesi, TCMB’nin rezervleri desteklemek adına yaptığı yüklü alımlara rağmen stabil seyreden kurlar ve belki de en önemlisi büyük merkez bankalarının faiz indirimi serisine başlaması / başlama arifesinde olması bu çok değişkenli denklemde TL’yi cazip kılıyor. Bugünlerde, uluslararası yatırım kuruluşları tarafından günaşırı yazılan TL’de stabilite ve reel değerlenme raporları da özünde aynı vurguyu yapıyor. 

Bu zincir, sermaye hareketleri verilerinde de kendini gösteriyor zira geçtiğimiz yıl %1’ler seviyesine gerileyen Türk tahvillerindeki yabancı oranı yeniden çift hanelere yaklaşmış durumda. Yurt içinde, TL kredilerdeki büyümenin yerini yabancı para kredilere bırakması da bu iklimin doğal bir sonucu. Kısaca, Carry Trade iklimindeyiz. 

Özetle

Carry Trade, yatırımcıların getirilerini maksimize etmek için belirli oranda riskler alarak uyguladıkları bir yatırım stratejisinden ibaret ancak bu stratejinin kabul edilebilir olması için birden fazla gezegenin istenen hizaya gelmesi de bir ön şart. 

Söz konusu adımların yatırımcılarına sağladığı getirilerin doğru koşullarda hisse senedi piyasalarının önüne geçebildiği düşünüldüğünde iştah kabarttığı bir gerçek. İlaveten hem veriye erişimin hem de operasyonların çok kolaylaştığı günümüzde bu akımlara karşı durmak (serbest sermaye hareketlerinin korunacağı varsayımı altında) pek de olanaklı değil. 

Yüksek getiri amaçlayan yatırımları resmeden madalyonun diğer yüzünde ise bu işlemlerin ülkeler üzerindeki etkileri yer alıyor. Bu etkiler derin tartışmaları çokça açık ve açık olmayı da sürdürecek. Özünde, yatırım yapılan ülkenin yüksek faizle kısa vadeli borçlanması ile denk tutulan bu akışta eleştirilerin tamamının haksız olmadığını söylemekte fayda var. 

Kısa vadeli sorunlara çözüm olabilen ve sıkışıklıkları aşmak için piyasanın elini kullanmayı hedefleyen, bu amaçla da Carry Trade’i olanaklı kılan politikalara giriş kolaydır. Zor olan, uzun vadeli olumsuz etkileri yaşamamak adına net, açık, iletişimi iyi kurgulanmış ve tedirginlik yaratmayacak çıkış stratejisinin belirlenmesidir. 

Kendiliğinden gelen, hanehalkı tarafında kısa vadede pozitif etkileri olan bu kanalda yaşanacak ani bir kırılma bir anda yüksek faiz–yüksek enflasyon–döviz likiditesi sıkışıklığı kombinasyonuna dönüşme potansiyeli taşır. Kırılma yaşanmasa dahi, orta ve uzun vadede reel olarak değerlenen yüksek faizli para birimi, ödemeler dengesinden hanehalkının harcanabilir gelirine kadar pek çok alanda olumsuz etkiler yaratma potansiyeli taşır. 

Diğer bir ifadeyle, Carry Trade için hem şartları oluştururken hem de çıkış yaparken çok özenli adımlar atılması gerekir. Bir ülkenin finansal sorunlarını Carry Trade kanalıyla kalıcı olarak çözmesi mümkün değildir ancak bu kanalın kısa vadeli pozitif etkileri de görmezden gelinemez. 

Kısaca, Carry Trade’i barındıran kutuya melek ya da şeytan yerine “handle with care” etiketi yapıştırmak en rasyonel seçim olacaktır. 

Hikâyeyi paylaşmak için:
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Girişimcilik ekosistemine kapsayıcı, girişimlere özelleştirilmiş destek: Workup 

Türkiye İş Bankası tarafından Türkiye'de teknoloji odaklı iş yapış biçimlerinin yaygınlaşmasını sağlamak ve yenilikçi girişimlerin hayata geçmesini desteklemek amacıyla 2017’de başlatılan Workup Girişimcilik Programı, girişimlerin büyümelerinin önündeki engelleri kaldırıyor.

Girişimlerin iş geliştirme süreçlerine katkı sağlayan, uygun yatırımcı stratejilerini belirlemelerine yardımcı olan ve girişimlere potansiyel yatırım fırsatları sunan Workup, İş Bankası’nın girişimcilikte stratejik alan olarak belirlediği tarım, oyun, etki girişimciliği ve küresel açılım odaklı programlarla da zenginleştirildi.

Neler var? Workup’ın dikey bağımsız yaklaşımı, finansal teknoloji şirketlerinin yanı sıra pazarlama teknolojisi, sağlık teknolojisi ve pazaryeri geliştiren girişimlerin programa katılmasına olanak tanıyor.  

Workup çatısı altında tarım, gıda ve hayvancılık dikeyinde akıllı teknolojileri kullanan girişimlerin hızlanmalarına yardımcı olan Workup Agri; oyun ekosisteminde Türkiye’deki yeni unicorn girişimlerini keşfetmeyi ve eğitici oyunlarla geleceğin yetkinliklerinin kazanımını hızlandırmayı ve yaygınlaştırmayı amaçlayan Workup Gaming; afet odaklı ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda teknoloji üreten etki girişimlerini hızlandırmayı hedefleyen Workup4Future ve Türkiye’deki teknoloji tabanlı girişimlerin yurt dışına açılmalarına öncü olmak ve finanse etmek üzere KOSGEB tarafından yürütülen programın ilk uygulaması olan Workup Rise & LEAP yer alıyor.

Dahası: İlham verici etkinlikler ve mentorluk görüşmeleri düzenleyen Workup ile girişimlerin gelişim süreci yakından takip edilerek ihtiyaçlarına yönelik destek veriliyor. Programlara seçilen girişimler, İş Kule Workup alanında çalışma fırsatı, bulut kredileri, teknolojik destek paketleri gibi pek çok ayrıcalıktan yararlanıyor. 

Workup Girişimcilik Programı hakkında ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilir ve başvuru yapabilirsiniz.

APOSTO PREMIUM

Aposto Premium'da neler var?

  • Mobilite, yapay zeka, fintech, sürdürülebilirlik, finans gibi yükselen endüstrilerden gelişmeleri ve içgörüleri aktaran premium bültenler.

  • Dünyanın ve Türkiye’nin gündeminden gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.

  • Yemekten seyahate, edebiyattan kültür-sanata entelektüel dünyanı besleyecek üyelere özel makaleler.

  • Aposto Radyo için hazırladığımız 30’un üzerinde orijinal podcast ve sesli belgesel.

  • Aposto etkinlik ve buluşmalarına katılma fırsatı.

  • Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.

Aposto Premium'u Siesta2024 koduyla ilk aya özel %90 indirimle başlatabilirsin.


ŞİMDİ ÜYE OL


Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

YAZARLAR

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir