Aposto! Digest #19: Politika, Teknoloji, Sanat

eğitim hâli'nin yazın öğretmenin ve eğitiminin durumuna odaklandığı son bülteninin kapak görseli olarak kullandığı illüstrasyon renkleri, detayları ve yazın "miskinliğini" çağrıştırmasıyla gözümüze çarptı.

Ayda bir kez yayımlanan Günebakan, politik meseleleri toplum, hukuk ve sosyoloji gibi farklı perspektiflerden ele alıyor.

Bu aralar siyasilerin odak noktası Z kuşağı. Bazısı rap şarkısı yaparak bazısı da gençlerin ağırlıklı olduğu sosyal medya platformlarında yer edinerek Z kuşağına ulaşmaya çalışıyor. Z kuşağına güzel bir “gelecek” sunma hedeflerini açıkça ortaya koyan partiler, içinde benim de bulunduğum Y kuşağına da ara sıra atıf yapıp, yeteri kadar özgür yaşanılamayan gençliği telafi etmek istediklerini belirtiyorlar. Kendi kuşağıma yer verilmesine sevinmiyor değilim. Fakat Z veya Y kuşağına yönelik söylemler geliştirirken twitterda “trend topic” olamayan sessiz “boomer”lara yönelik bir söylem yok gibi hissediyorum. Burada belirtmek gerek, “boomer” diye bahsettiğim kişiler her şeyi en iyi bildiklerini sanıp gençlere kendi doğrularını dikte edenler değil ya da Z ve Y kuşağı için politika üretimini eleştirmiyorum. Benim dikkat çekmek istediğim şey dilimizde yer alan “yaş yetmiş iş bitmiş” yaklaşımının siyasilerin bakış açılarında da devam ediyor olması.

Siyasi Partiler Ne Yapıyor?

Sosyal medyada sürekli Z kuşağı ve ara sıra Y kuşağı atıflarına denk gelip yaşlılara yönelik politika önerilerine denk gelmeyince siyasi partiler hiçbir şey yapmıyor mu diye düşünmeye başladım. Belki de sorun partiler kurulurken yaşlılara yönelik hedef belirlenmemesidir diye düşündüğümden mecliste temsil edilen partilerin tüzüklerinde yaş almış kişilere yer verilip verilmediğini merak ettim (Demokratik Bölgeler Partisi tüzüğüne ulaşamadım). Partilerin tüzüklerinde eşitlik, insan hakları, sosyal adalet, refah gibi amaçlara yer verilmekle birlikte emeklilere ve yaşlılara bir tek Halkların Demokratik Partisi tüzüğünde açıkça yer verildiğini gördüm. Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Türkiye İşçi Partisi, Deva Partisi, Memleket Partisi, Büyük Birlik Partisi tüzüklerinde ise çocuklara ve/veya gençlere atıf olmakla birlikte yaşlılara atıf yok. Milliyetçi Hareket Partisi, İyi Parti, Demokrat Parti, Saadet Partisi ve Yenilik Partisi tüzüklerinde ise çocuklara ve/veya gençlere de atıf yok. Haksızlık etmemek adına belirtmek lazım, tüzükte yazması ya da yazmaması tek başına bir anlam ifade etmez. Zira parti programlarının ve parti üyelerinin söylemlerinin de incelenmesi gerekli. Fakat tüzük yazılırken akıllara yaş almışlar neden hiç gelmedi diye düşünmeden edemediğimi de itiraf etmeliyim.

Peki tüzüklerinde yazmasa da neler yapıyorlar? Yaşlılara yönelik hiç program yok demek haksızlık olabilir. İktidar partisi bakım hizmeti, sağlık uygulaması, konforlu huzurevleri gibi politikalar gerçekleştirdiğini paylaşırken, muhalefet partilerinin de mevcut politikaların yaşlılara hizmet bakımından yetersiz olduğunu belirttiği raporlar hazırladığı ya da emekli ve yaşlılara parti programlarında yer verdiği görülüyor (örnek olarak bkz. CHP, HDP ve İyi Parti parti programları). Bu bakımdan siyasi partilerin yaşlıları hiç önemsemediklerini söylemek doğru olmaz. Ama ben özel olarak araştırma yapmasaydım bu yönde (arada sırada söz edilen emekli maaşları dışında) yaşlılarla hiç ilgilenmediklerini düşünecektim. Şu anda da hala en azından Z kuşağına odaklandıkları kadar yaşlılara odaklanmadıklarını düşünüyorum. Sizlerin de benim gibi yaşlılara yönelik kapsayıcı ve somut politikalar geliştirilmediğini düşündüğünüze inanıyorum.

Peki neden yeteri kadar ilgilenmiyorlar? Siyaset bilimciler ve sosyologlar gerçek cevapları daha iyi ortaya koyabilir; fakat benim aklıma iki sebep geliyor: 1) ilk defa oy verecek seçmenin siyasi partilerin oy oranları bakımından önem teşkil ettiğini gösteren anketler ve 2) uzun süredir belirli bir siyasi görüş/duruşta olanların görüşlerini kolay değiştirmeyeceklerine olan inanç. Bu da siyasi partilerin pragmatik yaklaşması yani belirli bir politika üretmek ve seçmen kitlesine ulaşmak için harcayacakları zaman ve parayı sonuç doğuracağını düşündükleri gençler için harcamaları anlamına geliyor. Zaman ve paranın kısıtlılığı göz önünde tutulduğunda bu yaklaşım haklı bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir olsa da, ülke için gerçekten bir şeyler yapmak istiyorlarsa bütüncül politika üretmeleri ve aslında sessiz “boomer”ları da gözetmeleri gerekir.

Kırılım Çağı, haftalık bültenlerinde teknoloji ve inovasyonun toplumsal gündem ve sorunlarla olan kesişimlerine, bu eksende üretilmeye çalışılan çözümlere odaklanıyor.

Facebook ve Biden Çekişmesi

Bildiğiniz üzere Temmuz başı Amerikan yüksek yargıcı Facebook’un Instagram ve Whatsapp’ı alarak rekabeti engellediğine dair yeterli somut delil bulamadığını söyleyerek Facebook’a açılan rekabet davaların gidişatını değiştirmişti. Bu hamle Biden hükümetinin büyük teknoloji şirketlerinin gücünü kontrol etmek için yeterli adım atmadığı şeklinde yorumlanmıştı. Fakat geçen hafta Biden’in açık açık Facebook’un aşı hakkında yanlış bilgi yaymayı engellemediği, hatta aşı karşıtlığını beslediğini açıklaması ve Facebook’un hızla cevap vermesi ilişkilerin gerilmesine neden oldu.

Facebook yaptığı açıklamada politikacıların sürekli sosyal medya şirketlerini sorumlu tutmayı bırakmaları gerektiğini ve şirketin Carnegie Mellon Üniversitesi ve Maryland Üniversitesi ile yürüttüğü 170 bin katılımcılı proje sonucunda aşı tereddütünü %50 azalttıklarını iddia etti. 

Bunun üzerine Biden şahsen cevap vererek Facebook’un politikalarının “insanları öldürdüğünü” açıkça söyleyerek verebileceği en sert cevabı verdi. 

• Peki bu çekişmeyi nasıl okumak lazım?

Biden söz verdiği gibi milli bayram 4 Temmuz’a kadar Amerika’nın %70’ini aşılama hedefini tutturamadı. Bunun en büyük nedeni Cumhuriyetçilerin Biden’in pandemiyi bitirmekteki başarısının parlatmamak istememesi. Bu nedenle Cumhuriyetçi medya kanalları ve köşe yazarları sürekli aşı karşıtılığını besleyebilme ihtimali olan içerikleri paylaşıyor.

Bütün bu karmaşanın içerisinde Facebook geçen Ekim’de tüm aşı karşıtı açıklamalara ve reklamlara izin vermeyeceğini açıkladı. Bu hamleden 4 ay sonra Şubat ayında ise aşılar hakkında her türlü yalan haberi  direkt silmeye başladığını açıkladı. E buraya kadar çok iyi değil mi? Neden Biden hükümeti hala Facebook’un yaklaşımından memnun değil?

• Veri paylaşmıyor

Facebook aşı karşıtlığına  “şirket içinde” cevap verse de Biden hükümetinin veri paylaşmı davetini reddetti. Birkaç gün önce Biden hükümeti Facebook’dan platformlarındanki yalan haber dağılımı ile ilgili bilgi paylaşmasını istedi. Fakat Facebook bunu yapmayı reddetti. Facebook yöneticisi Brain Boland geçen pazar yaptığı açıklamadan Facebook’un her veriye sahip olduğunu ve kendi uygun bulduğu şekilde toplum yararına kullandığını açıkladı. 

• LGBTİ Açıklaması

Bu arada Facebook Covid-19 hakkında her paylaşımı işaretlemeye başladı. Bunun üzerine LGBTİ aktivistleri Facebook’un belirli kategorilerde içerikleri işaretleme teknolojisi varsa, bunu neden ayrımcı ve ırkçı söylemler için yapmadığını sorguladı. Bizce en önemli soru bu. Neden Facebook toplumsal refahı yükseltecek içerikleri öne çıkarmıyor veya işaretlemiyor?

Ezcümle Sinema, sinema dünyasından haberler, geçmişten hikâyeler, sinemanın bilinmeyenleri ve film incelemeleri sunuyor.

Jared Leto, David Ayer ve Warner Bros. Üçgeni

Zamanda biraz geriye gidelim, 2012 olsun. Marvel'a ait birçok süper kahramanın yer aldığı ilk filmi olan "The Avengers", Nisan ayında vizyona girmiş ve izleyiciler tarafından oldukça sevilmişti. Diğer tarafta ise Christopher Nolan'ın merceğinden izleyeceğimiz, Warner Bros.'a ait Batman üçlemesinin son filmi "The Dark Knight Rises", Temmuz ayında vizyona girecekti.

Filmin vizyona girmesine bir-iki ay kalmışken DC özelinde yetkiye sahip bazı isimler, Marvel gibi bir evren kurmalarının çok mantıklı olduğunu ve rakiplerini, Nolan'ı ikna ederek 2005'ten başlayan "Dark Knight" serisini, yeni evrenin ilk filmleri olarak kabul edip üzerine devam filmleri ile birlikte bir evren inşa ederek, Nolan'ın öncülüğünde kolayca alt edebileceklerini dile getirmişlerdi.

Aslında bu, oldukça iyi bir fikirdi. İnsanlar, süper kahraman filmlerinin hiçbir zaman zirveye oynayamayacağını düşünürken Nolan gözünü karartmış ve serinin ilk filminden itibaren, aslında bu karakterlere doğru hikayeler yazıldığında işlerin nereye gideceğini göstermiş ve seyircileri de buna ikna etmişti; artık süper kahraman filmleri, derinliğe sahip, sert ve ciddi olabilirdi. Kaldı ki Christian Bale ve seride rol alan oyuncuların neredeyse tamamı, izleyici tarafından kabul de görmüştü. Fakat...

Fakat Nolan bu teklifi reddetti. O reddedince Bale da kendisine yapılan, "Gel, evrenimizin Batman'i olarak devam et. Nolan yok; fakat o filmleri evrenin ilk filmleri yapmamız için gerekli olan ilk isim sensin." teklifini elinin tersiyle bir köşeye itmişti. Warner Bros. için geriye kalan tek seçenek, yeni bir evren kurmak adına acilen evreni emanet edecekleri bir yönetmen ve oyuncu kadrosu kurmaktı.

Ezcümle Sinema'nın son sayısında yer alan ve bir yönetmenin kariyerinde bulunduğu konum ile yapımcılar arasındaki ilişkinin ortaya çıkan sanat ürününe etkisini konu alan yazının tamamını buradan okuyabilirsiniz.

• "Umut" filmleri: Ne Var Ne Yok Hocam?, son sayısında okuyucularından gelen istek üzerine hazırladığı, "umut" konseptini işleyen filmlerden oluşturduğu seçkisini paylaşıyor.

• 6 şarkı: Müzik dünyasının yeni çalışmalar bakımından görece sakin olduğu bir haftayı geride bıraktığımızı belirten Nordik Simit, Haftanın Nordikleri adlı çalma listesinde bu hafta 6 parça sunuyor.

• Thiscover Me'nin artırılmış gerçeklik (AR) ve 3 boyut teknolojilerine odaklanan ve ABD'de halka arzı gerçekleşen QReal'ın kurucu ortaklarından Alper Gürel ile yaptığı söyleşi dikkatimizi çekti.

• 20'lik'in Hisli, Nostaljik 20lik adlı koleksiyonu, okuyucuları bugün ve dün arasında bir diyaloğa davet ediyor.