Kayıt demeden önce
Kayıtlara geçenler
Kayda değer detaylar
Üretime dair ne öğrendim
Üretmeye çalışan bana notum
Aklıma ne geldi
Kayıt dışı

Büyük İstanbul Depresyonu

İstanbul'un vazgeçemediği sıfat.
İllüstrasyon: Pınar Öcel

İllüstrasyon: Pınar Öcel

Merhaba,
Sözleştiğimiz gibi haftaya cumartesi yeni bir bölüm ve bültenle posta kutunda olacağım ama onun öncesinde Büyük İstanbul Depresyonu filminin bu haftaki gösterimleriyle ulaştığı yeni izleyicileri şerefine, ekibin bir kısmıyla aralık ayında kaydettiğimiz bu podcastten bana kalanları okuyacağınız sürpriz pazar bülteniyle posta kutunuzdayım.

Ayrıca bugün zamanda kısa bir yolculuk yapıp bir sene önce cep telefonumun ekranına düşen bildirimlere gidiyorum. “Etkinlik ileri bir tarihe ertelenmiştir” halen o ileri tarihin zamansal çizgisinde ileriye doğru giderken, telefonuma düşen erteleme bildirimleri yerini “Online biletiniz düzenlenmiştir” bildirimlerine bıraktığı bu bir yıllık zaman diliminde, kafamı meşgul eden bir noktaya
"27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü" vesilesiyle aşağıdaki satırlarda kayıt dışı isimli kanalımda değineceğim. Eğer sizin de bu sayıdaki konulara dair söylemek istedikleriniz varsa ya da bana ulaştırmak istediğiniz bir mesajınız varsa bu maili cevaplayarak bana iletebilirsiniz.

Bülten kapağı illüstrasyonu: Pınar Öcel 

Not: Bu bülten bazı deneysel yazılar içerir.
 
Aşağıda görüşmek üzere.

Esra Ece Kuleci

Kayıt demeden önce
  • Yaşadığım yerin iki sokak ötesinde çekilen bir film hakkında konuşmak benim için epeyi farklı bir deneyim oldu. Büyük İstanbul Depresyonu filmini geçtiğimiz yıl 39.İstanbul Film Festivali kapsamında kısalar bölümünde izlemiştim. Üretim üzerine düşündüğüm o zaman aralığında, üretim sürecini senaryo yazım sürecinden beri takip ettiğim bu filmi, bir sinema salonunda izleyememenin burukluğuyla evde izlerken bir yandan penceremden filmdeki manzaraya doğrudan bakıyor olmamla filmin seyri bambaşka bir deneyime dönüşmüştü.
    (Afiş Tasarımı : Özge Güven)
  • Filmin yönetmeni ve senaristi Dilan’ın bu filmi kendi deneyimlerinden yola çıkarak yazdığını biliyordum ama kaç kez baştan yazdığını, içinden kaç kez “ Bu bir film olabilecek mi? “ sorusunu geçirdiğini bilmiyordum.
  • Peşi sıra filmin oyuncularından ve aynı zamanda yapımcılarından Nazlı’nın setteki deneyimini ve yapımcı sorumluluklarının gerginliğinden nasıl sıyrılıp bu denli iyi bir oyunculukla hikayeyi bize geçirebildiğini merak ediyordum. 
  • İşte bir filmin bu denli detaylarına kafa yoran beni, bunları kayıt altına alma fikrine iten ilhamlardan biri de bu filmdi, o yüzden Zeynep Dilan Süren’in yazıp yönettiği, Nazlı Bulum’un yapımcılığını üstlendiği kısa ve kurmaca Büyük İstanbul Depresyonu filminin ortaya çıkış sürecini, filmin yürütücü yapımcısı Rana Ekin ve yapım koordinatörü Lidya Erköse'nin de katılımıyla konuştuğumuz podcastten bana kalanları okuyacağınız bu özel sayıyla karşınızdayım.
Kayıtlara geçenler

Ey İstanbul sen mi büyüksün biz mi!

İstanbul'un en sevdiği sıfat hangisi acaba?

Ey İstanbul sen mi büyüksün biz mi!

İstanbul'un en sevdiği sıfat sanırım "büyük" kelimesi. Henüz senaryo aşamasındayken sadece evde geçeceğine dair bir anekdotla haberdar olduğum bu filmi evlere sığmaya çalıştığım bir zaman diliminde izlemek çok farklı bir deneyim olmuştu benim için. Hele ki ekibin bir kısmıyla konuşup onlara kafamdaki soruları sorabilmek üretimin heyecanlandırıcı yanını tekrar tekrar konuşmak! Her bir diyalog her bir iç seste kendimden bir şeyler bulmanın yanı sıra, mekan ve seslerle kurduğumuz bağı çok başarılı bir şekilde yansıtan bu kısa filme dair bakalım neler kayda geçti.

-Filmin fikir süreci Dilan üniversite eğitiminin üçüncü yılındayken başlamış.

-19 dk 48 sn olan bu film senaryo aşamasındayken yedi kez draft edilmiş.
Dilan senaryonun son halinin içine sindiğini ve onu tatmin ettiğini söyledi.

-Film Dilan'ın ilk profesyonel set deneyimi.

-Filmin çekildiği ev aynı zamanda Dilan‘ın senaryoyu yazdığı yer, yaşadığın mekanı senaryolaştırmak ve otuz kişilik bir set ekibini orada ağırlamak bence cesaret isteyen bir hareket.

-Nazlı filmin çekimleri başlamadan evvel oyunculuk ve yapımcılık arasındaki çizgiyi korumak konusundaki endişelerini büyük bir içtenlikle paylaştı, bu sürecin sorunsuz işlemesini filmin yürütücü yapımcısı Rana ve yapım koordinatörü Lidya sayesinde olduğunu söyledi.

-Lidya setteyken aslında filmin anlattığı süreci doğrudan deneyimlediği bir dönemdeymiş.

-Rana da filmin İstanbul'a dair söylediklerini özellikle mekânsal bağlamını benim gibi doğrudan deneyimleyenlerden.

-Filmin iki afişi var ve her iki afişin tasarımı da Özge Güven'e ait. Bence afişteki pembeliğin feminist bir duruşu var, bu rengin tercih sebebi üzerine konuşurken
Dilan da bu noktaya değindi, kardeşiyle olan pembe kalem anısından "pembe olmasından utanmayan kalem" cümlesini doğrudan kayıtlara geçirmek istiyorum.

(Afiş Tasarımı: Özge Güven)

-Didem'in (Nazlı Bulum) İstanbul'da bir iş sahibi komşusuna (Şebnem Hassanisoughi) gıpta kıskançlık arası bakışları çok hoşuma gitmişti, Dilan'a  o sahne için izleyiciye vermek istediği hissin bu mu olduğunu sormadan edemedim ve evet cevabını aldım.

-Filmi izleyenlerin/izleyecek olanların zaman zaman Didem zaman zaman Ayşe gibi hissettikleri dönemler olmuştur, hangi karaktere daha yakınım diye düşünen sadece siz değilsiniz ! 

-Film iki kadının İstanbul'a karşı verdiği savaşı anlatıyor, bu kaydı aralık ayında almıştık, 20 Mart 2021 sabahından beri kafamda Dilan'ın bu kayıtta söylediği şu cümle dolanıyor. "Savaş demek illa elinde taşla, sopayla ormanda olması gereken bir olgu değil!"

-Film 26. Saraybosna Film Festivali'nden en iyi öğrenci filmi ödülünü aldı, Dilan'ın ödül kabul videosundaki bu cümlesinin kayıtlara geçmesini istiyorum.
"Bu ödülü bütün dünyadaki daha yolun başında olan genç kadınlar için almak istiyorum. Şehirde düşe kalka yolunu bulan ve zorlu yaşam mücadelesinde başlarına ne gelirse gelsin dayanışmaktan vazgeçmeyen bütün kadınlar için. "


Hikâyeyi paylaşmak için:
Kayda değer detaylar
  • Setteyken focus makinası bozulmuş ve tüm ekip bunu halletmek için seferber olmuş ve tabii halledilmiş :)
  •  Fongogo sürecini özellikle set arkası görselleri ve videolarıyla desteklemişler bu da üretim içi üretim demek ve çok kıymetli. 
  • İstanbul'da yaşayıp metro hattına yakın oturanların evinin altından metro geçmesinin verdiği anksiyete ve gaipten metro sesi duyma hali var bence, filmde metro ses yerleştirilmelerini bu yüzden önemli bir detay olarak görüyorum. Filmin ses tasarımlarını Fatif Rağbet, Eli Haligua ve Okan Kaya birlikte yapmış.
  • Filmin künyesinden minik bir bölümü sunuyorum tüm ekibe ve filmin gelecek gösterimlerine buradan ulaşabilirsiniz.
    Oyuncular: Nazlı Bulum, Kübra Balcan, Şebnem Hassanisoughi
    Görüntü Yönetmeni: Deniz Eyüboğlu
    Kurgu: Doruk Kaya, Yankı Akoğlu, Selda Taşkın 
    Müzik: Okan Kaya 
    Yardımcı Yönetmen: Merve Toz 
    Sanat Yönetmeni: Mecra Yazıcı 
    Didem (Nazlı Bulum) ve Ayşe (Kübra Balcan)

Üretime dair ne öğrendim
  • Film çekmek kesinlikle ekip işi, setteki uyum ne kadar iyi olursa ortaya çıkan iş o denli kaliteli oluyor.
  • Adım adım bir filmi planlarken tüm ekiple iletişim halinde olmak önemli bir detay, ekibin senaryoyla kurduğu bağ ve inançla o film başarılı bir noktaya geliyor.
  • Üretim üretimi besliyor. Filmde en hoşuma giden sahnelerden biri balkon yıkama sahnesiydi bunu yakın arkadaşım Pınar'a anlattığımda bu bültene çok yakışan illüstrasyonun fikri çıkmış oldu. 
Üretmeye çalışan bana notum
  • Bazı fikirlerin sunulacak hale gelebilmesi için doğru zamanı beklemek gerekebilir.
  • Üretebilmek için kafanı meşgul eden şeyin ne olduğunu anlamaya çalışmak üretime geçmeni sağlayabilir.
  • Senaryo fikirlerini not etmeye devam et, sete çıkacağın ilk filminde dönüp bu bülteni oku. 
Aklıma ne geldi

Shirkers

İzleyicisine kavuşamamış bir film.

Shirkers

Bu bülteni yazarken bu hafta izlediğim 2018 yapımı Shirkers filmini bültene dahil etmeye karar verdim. Filmin türü belgesel-film olarak geçse de ben inatla film diyeceğim. Kafam iki elimin arasında ben ne izliyorum diyerek izlediğim bu film bittiğinde aklımdakileri yazabileyim diye telefonumu uçak moduna aldım, bilgisayar ekranımda okunmayı bekleyen açık tüm sekmeleri kapattım.

  • Shirkers, Singapur doğumlu film yapımcısı Sandi Tan'ın 18 yaşında Fransız yeni dalgası, Patti Smith ve Salinger ile geçen gençliğinin ilhamıyla yazdığı filmin adı aslında. İzlediğim Shirkers ise aslında bu filmin tüm sürecini anlatan belgesel/film ama ben bunu izleyerek kendimi Shirkers'a da kavuşmuş sayıyorum. 
  • Singapur'da genç bir suikastçının yolculuğunu anlatan 1992 yapımı bu bağımsız gerilim filmin hikayesi Sandi'nin İngiltere'de üniversite eğitiminin ilk yılında senaryoyu yazmasıyla başlıyor, senaryoyu yazdığı yılın yazında memleketine dönünce başta zamanlama konusunda fikir ayrılığı yaşamış olsalar da sinema sever arkadaş ekibiyle filmi çekmeye karar veriyorlar. Sınırlı bütçe ve tabii olmayan deneyimle, filmin yönetmenliğini deyim yerinde değil ama kullanmak zorundayım akıl hocaları Georges Cardona yapıyor.
  • Set deneyimi yaşayanların derin bağ kuracağına inandığım bu filme dair heyecan verici detaylara geçmeden evvel, film ekibinden şimdilerde Singapur sinema sektörünün tanınmış isimlerinden olan Jasmine'in  18 yaşındaki bu deneyimine dönüp baktığında kurduğu şu cümleyi kayıtlara geçirmek istiyorum. "Bizi tüketen prodüksiyonun kendisi değil, oradaki kişilerdi!" Bu cümleyi günümüzde de kuran her set/sahne emekçisine selam olsun.
  • Yaz tatillerinin tamamını bu filme harcayan ekibin hikayesi, filmin analog kayıtlarının, filmin yönetmeni Georges Cardona tarafından çalınmasıyla başlıyor. Yaklaşık yirmi yıl sonra yönetmenin ölümü ile filmin kayıp görüntü kayıtları Sandi'nin eline geçiyor ve bu belgesel ortaya çıkıyor. Filmin ses kayıtları ise günümüze ulaşamıyor. 
  • Georges'un yalancılığı, manipule edişleri ve garip davranışıyla o yıllarda tüm ekip tuhaf bir set deneyimi yaşamış. Sonrasında öğreniyoruz ki Cardona'ın zarar verdiği tek film Shirkers değilmiş.
  • Bu deneyim gençliklerinde sinema ile derin bağ kuran bu ekibin kariyer hayatını da doğrudan etkiliyor tabii, Sandi günümüzde başarılı bir yazar olmasına rağmen bu deneyim o yıllarda sinema eleştirmenliğine geçiş yapmasına sebep olmuş. Jasmine Ng, Singapur sinema sektörünün tanınmış isimlerinden olmasının yanı sıra ünlü bir aktivist. Sophia Siddique Harvey ise Vassar Üniversitesi Film Programı’nın başkanı.
  • O kayıtlar ortaya çıkmasaydı, setten fotoğraflar olmasaydı sadece bir mit gibi duyduklarımızla var edeceğimiz bir film olurdu Shirkers, bu noktada yazabilmek ve çekebilmek sınırları arasında gezinirken bundan emin oldum. Shirkers'a dair tek bir görüntü dahi görmemiş olsaydım da onu bir film olarak anardım. 
Hikâyeyi paylaşmak için:
Kayıt dışı

Gelelim bu online etkinliklerde kafamı meşgul eden meseleye. Zorunlu kapanmanın olduğu ilk zamanlar kendimi canlı konser kayıtlarını izlerken bulmuştum ve hatta konserde telefonuyla sürekli çekim yaptığı için anı yaşamadığından dem vurduklarımın kayıtlarına kadar bile düşmüştüm.

Pek çok online platformun buna alan açmasından, görünür kılmasından, gelir modeli oluşturmasından mutluyum ama şunu soruyorum; Peki seyirci bunun bir yıkılmama modeli olduğunun farkında mı?
Geçtiğimiz ay canlı tiyatro yayınlarından iki oyun izledim bir oyunda sahnedeki çalışma sandalyesiyle benim sandalyem aynıydı tuhaf ama heyecanlandıran bir gerçekliğe sürükledi beni ertesi hafta izlediğim oyunda ise saksı bitkim sahnedekinin aynıydı. Bu oyunları tiyatronun içinde doğrudan seyirci koltuğundan izliyor olsaydım yanımda oturan kardeşimle aynı anda dönüp birbirimize bakar, bu tesadüfe aşırı sevinirdik. Ne diyeyim oyun bitimi duyduğum tek alkış sesinin kendi alkış sesim olmasına ve tiyatro, sinema, konser, sergi fark etmeksizin tüm bu mekanların İstanbul'a açılan kapılarından çıkıp eve doğru yol alma halini özledim. Siz de bu hislerle online etkinliklerde yer alıyorsanız #yetinmekyokamaüzülmekteyok uzun hastag'inin altında toplaşalım.
Haftaya görüşmek üzere.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Üretim Kaydı

Üretim Kaydı

Kültür ve sanat alanında üreten insanlarla buluşarak “üretim süreçlerini” kayıt altına alan ve bu buluşmalardan kendine kalanların da kaydını tutmayı dileyen yayın.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir