19 Ağustos Pazartesi akşamından herkese merhaba.
Bu sayıda Coldplay'in en yüksek hasılatlı rock turnesi olarak tarihe geçen Music of the Spheres turunun elde ettiği başarının ardındaki nedenleri inceledik. Kimilerinin bayıldığı kimilerinin ise nefret ettiği Chris Martin ve arkadaşlarının buralara nasıl geldiğine baktık.
Haftanın Albümü kanalında Foster The People'ın yüzünü 70'ler sonu disko ve funk'ına dönen 11 şarkılık yeni albümü Paradise State Of Mind var. İki üyenin gruptan ayrılmasının ardından dümene geçen Mark Pontius ve Sean Cimino doğum, ölüm, yaşam temalarının ve politik meselelerin etrafında gezinirken dinleyicisini dans ettirmeyi de ihmal etmiyor.
Bu hafta ayrıca uzun zamandır hazırlandığımız ve çok heyecanlı olduğumuz bir projenin de başlangıcı. Aposto Stüdyo, Alper Bahçekapılı ev sahipliğindeki yeni podcast serisi “Gözlerini Aç” ile sizleri ses ve sözleriyle ilham veren müzisyenlerin hayat yolculuğuna davet ediyor. İlk bölümde Kalben gözlerini açıyor.
- O sırada Aposto'da: Yeni bültenler, uzman kalemlerden makaleler ve podcast serileriyle zenginleştirmeye devam ettiğimiz Aposto Üyelik'i ilk ay sadece 6 TL'ye denemek isteyenler için özel kod, bültenin sonunda.
İyi okumalar.
Duende ekibi
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
Foster The People ile 70'lere dönüş
Foster The People, yeni albümü "Paradise State Of Mind"da grubun iki üyesi ile birlikte alıştığımız müziğine de veda ediyor.

Albüm: Paradise State Of Mind
Süre: 43 dakika
Plak şirketi: Atlantic Records
Yayın tarihi: 16 Ağustos 2024
Paris 2024 Yaz Olimpiyat Oyunları’nın 11 Ağustos’taki kapanış töreninde Fransa’nın indie efsanelerinden Phoenix ile Kavinsky, Air, Angele ve Vampire Weekend’den Ezra Koenig sahne aldı. Hepsinin birarada olduğu fotoğraf, 2000’ler ve 2010’ların başındaki indie müziğin patlama yaptığı döneme geri dönmüşüz hissi uyandırıyordu. O zamanlar yayımladıkları şarkılarla indie partilerinin vazgeçilmezi olan ve son dönemde sessizliğini koruyan birçok müzisyen de bu yıl albüm çıkararak dinleyiciye yeniden kendilerini hatırlatmaya başladı.
Bu rüzgara dahil olanlardan biri de Foster The People. Grup, ilk patlamasını 2011’de çıkan Torches albümündeki Pumped Up Kicks, Helena Beat ve Houdini şarkıları ile yapmış, iki uzunçalar yayımladıktan sonra sessizliğe gömülmüştü. Yedi yıl süren bu sessizlik Foster The People’ın bugüne kadarki en iddialı albümü Paradise State Of Mind ile bozuldu. Mark Foster ve Isom Innis gruptan ayrılan Mark Pontius ve Sean Cimino’nun yerini doldurmamayı ve yola ikili olarak devam etmeyi tercih etti. Albümün prodüktörlüğünü de bu ikili üstlendi. Amerikalı grup bu albümde, daha önce müziklerine dahil etmedikleri birçok tür ve ses ile dinleyicisine zamanın gerisinde kalmadığını gösterirken, şarkı sözleri yaşamı etkileyen duygulara, metafizik ve manevi temalara odaklanıyor.
Bildiğimiz Foster The People’a veda zamanı
11 şarkılık albüm, disko ve funk etkilerine sahip See You In The Afterlife ile açılıyor. Psychedelic synth’lerin sıklıkla işitildiği parça, bir dans pisti marşı olmaya dair her türlü özelliği içinde barındırıyor. Sözlerde ise gazete manşetlerinde yer alan olaylar ve Ukrayna’da devam eden savaşa dair göndermeler var.
“Well, it’s European summer and the skies are lookin’ kinda mean
Well, I’m thinkin’ of a holiday, what’s the weather like in Kiev?”

Lost In Space ilk notasından itibaren dinleyicisini hızlı bir şekilde dans etmeye hazırlıyor. Bas ve synth’in ahenkli birlikteliği 70’lerden bir şarkı dinliyormuşsunuz hissini veriyor. Vokaller ise Daft Punk’ı andırıyor.
Take Me Back, R&B etkilerine sahip bir şarkı. Feed Me’nin neşeli müziğini zengin orkestral düzenlemeler tamamlıyor.
Benim en beğendiğim şarkılarından biri Glitchzig oldu. Dinleyici bu şarkıyı ya çok sevecek ya da nefret edecek. Gri bölgesi olmayan şarkılardan... Grubun elektronik müzik potansiyelini en çok ortaya çıkaran da bu eser. Albümün kaygısız mutluluk vaadi ise yaylılarla sonlanan The Holy Shangri-La’da işitiliyor. Albümün ara ara akla Tame Impala’yı getiren parçalarından biri bu.
Chasing Low Vibrations 2024 yazının fon müziği olarak hatırlanabilir. Melodisi dinleyeni çok hızlı yakalıyor. Bu yazın özetini yapan videolarda kullanılabilecek nitelikte bir şarkı. Albüm, beat’ler ve efektli vokaller ile yavaş yavaş enerjisini yükseltip ardından durgunlaşan A Diamond To Be Born ile son buluyor. Dün ve bugünün ezgilerinin biraraya geldiği hem nostaljik hem de modern bir yorum bu... Eski Foster The People’a elveda deme vaktinin geldiğini hissettiriyor.
70’lerin sonlarındaki disko ve funk’ı sahipleniyor
Solist Mark Foster albümü şu sözlerle anlatıyor:
“Aklımızdaki düşüncelere sadık kalarak dans etmenizi sağlayacak bir şey yapmak istedik. Şarkıların her biri bir Truva Atı gibi... Hepsinin melodisinde ya da sözlerinde gizli bir mesaj var. Albüm, 70’lerin sonlarında disko, funk, gospel, caz ve tüm bu sesler arasındaki geçişlerden oluşuyor. Farklı müzik tarzlarının birbiriyle kesiştiği çok fazla ana şahit oluyorsunuz. Nile Rogers ve Chic, Tom Tom Club ve Giorgio Moroder gibi sanatçıların müziklerinin içine dalmak ve ne yaptıklarını anlamak istedik.
Ayrıca 70’lerdeki büyük durgunluk, Vietnam sonrası siyasi kargaşa ve diğer büyük gerginliklerle şu an içinde bulunduğumuz zamanın müzikal ve sosyal paralellikleri olduğunu düşünüyorduk. O yüzden albümdeki neşeyi bir bakıma meydan okuma eylemi olarak da düşünebilirsiniz.”

Albüm boyunca doğum, ölüm, yaşam ve hayattan kesitlerin kafanızda canlanmasını istiyorlar. Dans edilebilirliği yüksek şarkılar ve sentezlenmiş pop marşları arasında bir dinamik de ortaya koyuyorlar. İlk albümleri ile başarı elde eden bir grubun, tanınmalarını sağlayan müziğin arkasına saklanmadan, orijinal seslere sarılması ise heyecan verici. Foster The People resmî olarak geri döndüğüne göre bize de bu yeni müzikleriyle dans etmek kalıyor.
Coldplay nasıl dünyanın en çok bilet satan rock grubu oldu?
Coldplay’in Music of the Spheres’ı dünya tarihinin en yüksek hasılata sahip rock turnesi oldu. Peki, bu turu özel kılan unsurlar nelerdi?

Coldplay, 2022’de başladığı Music of the Spheres dünya turunun üçüncü Avrupa ayağını bitirmek üzere. Grup, sonbaharda Avustralya ve Yeni Zelanda’da 11 konser daha verecek ve bu sırada da yeni albümleri Moon Music’i yayımlayacak. Coldplay’in iki yıldır devam eden turnesi tüm zamanların en büyük rock turnesi olarak Boxscore tarihine geçti.
8 milyondan fazla bilet satan grup, 945 milyon dolar hasılat elde etti. Bu sayede Elton John’un 2018-2023 yılları arasında 939,1 milyon dolar hasılat elde ettiği Farewell Yellow Brick Road turnesini, U2’nun 2009-2011 yılları arasındaki 736,4 milyon dolarlık U2 360 turnesini ve The Rolling Stones’un 2005-2007 yılları arasında 558 milyon dolar kazanç sağladığı A Bigger Bang turnesini geride bırakmış oldu. Tüm zamanların en iyi 10 rock turnesinde ayrıca AC/DC, Guns N’ Roses, Red Hot Chili Peppers ve Roger Waters da yer aldı. Peki, Music of the Spheres turnesinin grubu dünya çapında bir fenomene dönüştürerek, “mutlaka canlı izlenmesi gereken konserler” listelerine girmelerini sağlamasının ardındaki nedenler nelerdi?
‘Son 10 yılın en çekilmez grubu’
Coldplay, hem çok seviliyor hem de tarifsiz bir nefretin objesi olabiliyor. Pop müzik eleştirmeni Sasha-Frere Jones, 2011 yılında The New Yorker’da yayımlanan, Why I Don’t Like Coldplay başlıklı makalesinde grubun artı ve eksilerini sıralamış, eksilerin ağır bastığını söylemişti.

The New York Times’ın dünyaca ünlü müzik eleştirmeni Jon Pareles ise X&Y albümünden sonra Coldplay için “Son 10 yılın en çekilmez grubu” dedi ve bugün de aynı fikirde olduğunu birçok kez dile getirdi. Pareles, ünlü makalesinde Coldplay’i sevenleri şu sözlerle tanımladı:
“Romantik liseli kızlar ve onların teselli arayan ebeveynleri, zengin enstrümantal seslerini sample’layan hip-hop prodüktörleri, Chris Martin’in duygusal sözlerine hayran kalan emo rockçılar...”
Coldplay bağımsız bir grup olmaktan çıkıp dev arenalarda sahne aldıkça müzik basınının sert ve sarkastik eleştirilerinin de hedefinde yer aldı. Eleştirmenlerin grubun müziğinde rahatsız edici buldukları şeylerden bazıları aşırı pozitif olmaları, stadyumlarda çalınmak üzere bestelenen şarkıları, zorlama bir şekilde iyi hissettiren melodileri ve hayal gücü eksikliğiydi. Grubun şarkıları ve icra ettiği müzik türü alay konusu oldu:
“Coldplay bir düğünde çalınacak en mükemmel müziklere sahip. Indie sevmeyen insanlar için de indie müzik.”
Genel olarak Billboard ve Grammy’lerde rock türünde yer alsalar da yaptıkları müzik bana göre ticari pop. Tabii tüm bu eleştiriler, iki yıldır en çok canlı izlenen gruplarından biri olmaları gerçeğini değiştirmiyor.
Ülke ekonomilerine katkı sağlayan turne
Coldplay’in satış rekorları kıran Music of the Spheres turnesinin dikkat çeken özelliklerinden biri sıfır atık prensibi üzerine kurulu olması. İzleyicilerin birçok doğa koruma derneğine bağış yapması için çağrılarda bulunuyorlar. Konserde bisiklete binen ve zıplama alanlarında yer alan seyirciler yenilenebilir enerji üretiyor. Alana giriş yaptığınızda da kolunuza şarkılara göre ışık değiştiren bileklikler takılıyor. Bu bileklikleri çıkışta teslim etmeniz gerekiyor. Bilekliklerin üzerinde Coldplay ya da konsere dair bir işaret olmadığından izleyicilerin çoğu anı olarak saklama gereği duymuyor.

Grubun turne kapsamında geçen Haziran ayında Yunanistan’da verdiği konsere Türkiye’den çok fazla kişi katıldı. Hatta acenteler konser biletlerini de kapsayan özel turlar düzenledi. Sosyal medya hesabım o sıralar Coldplay bombardımanına maruz kalmış gibiydi.
Güney Avustralya hükümetinin resmî sayfasında Coldplay’in geçen yılki iki konserinin eyalete yaklaşık 43,4 milyon dolarlık kazanç getirdiğini açıklayan bir yazı yayımlandı. Ziyaretçilerin eyalette ortalama bir hafta kaldığı ve her gün 274 dolar harcadığı belirtildi.
Ben de grubu 2023 yılında Amsterdam’da izledim. İki hafta önce geceliği 3 bin TL olan bir otel odasının fiyatı konser haftası 8 bin TL’ye kadar yükseldi. Amsterdam’da 4 gün boyunca konser veren grubun yarattığı ekonomiyi şehirde gezerken Coldplay tişörtü giyen insanların çokluğundan anlıyordunuz. 60 bin kişilik stad 4 gün boyunca tamamen doldu. Bu arada grubun konserlerinde sahne önü bileti satışı yapılmıyor. Sadece sınırlı sayıda alana erken giriş sağlayan biletleri satıyorlar.
Benim konser biletim saha içiydi. Yağan yağmur nedeniyle herkesi biraz daha erken stadyuma aldıklarından kendimi orta sahnenin en önünde buldum. İtiraf etmem gerekirse Coldplay hayranı değilim, sadece Parachutes albümlerini dinlediğim bir dönem var. Mesleğim gereği bu konseri canlı izlemem, iyi ve kötü yanlarına dair bir yazı yazmam gerekliydi. Konser ilerledikçe grubun çoğu şarkısını ezbere bildiğimi fark ettim. Hatta sonuna kadar bile dinlemediğim yeni sayılabilecek şarkılarının sözlerine hakimdim. Bunun başlıca nedenlerinden biri grubun son dönemde sosyal medya takipçisi yüksek ve müzik dinleme platformlarında milyonlarca dinleyiciye sahip sanatçılarla işbirliği yapmaları. Selena Gomez ve BTS gibi isimlerle çalışarak yeni neslin sosyal medya hesaplarına sızmayı başardılar. Şarkıları da bu sayede bir pop hiti gibi aklıma kazınmıştı.
Konserde spontane sandığınız her şey aslında planlı
Coldplay’in hayranı bile olmayan insanların konsere bilet alma sebeplerinden biri de sosyal medyanın gücü. Telefonunuzda rastgele reels izlerken mutlaka karşınıza bir Coldplay konser videosu çıkmıştır. Stadyumdaki ışık havuzunun içerisindeki o kişilerden biri olma arzusuna kapılmışsınızdır. Bu turnenin başarılı olmasının nedenlerden biri de kolektif bir şekilde aynı nakarata binlerce kişiyle eşlik etme tutkusu. Chris Martin’in pozitifliği ve suratındaki o kocaman gülümsemesinin sahnede asla düşmemesi de müzikseverleri Coldplay’i canlı izlemeye teşvik ediyor.

Konserdeki her detay, her an çok fotojenik fakat performans sırasında spontane sandığınız her şey ertesi gün Chris Martin’in tekrardan sergileyeceği bir gösteriden ibaret. Her şey sandığınızdan çok daha planlı, belki o gülümseme bile. Martin’in “Lütfen bu şarkının videosunu çekmeyin ve anı yaşayın” dediği şarkı bile turnenin her ayağında aynı ama tüm insanlığı kucakladığı yüksek enerjisi ile asla yapay bir şey sunmadığına bizi çok iyi inandırıyor. Şarkıları söylerken gözünüzün tam içine bakıyor, onun için biricik bir hayranmışsınız gibi hissetmenizi sağlıyor.
Performansının ise tek bir hedefi var: Herkesi mutlu etmek. Çok az sanatçı sahnede onun kadar doğal görünebilir ya da bu kadar çok hareket edebilir. LED ışıklı bileklerin renkleri değişip bir renk cümbüşü yarattıkça müthiş bir görsel şölenin içine sizde dahil oluyorsunuz. Binlerce kişi bir süreliğine hayatının en konforlu ve en anın içinde kaldığı dakikalarını yaşıyor. Chris Martin ayrıca konser sırasında seyircilerin arasından birini seçip hayranının istediği şarkıyı onunla söylüyor. Benim gittiğim konserde kanser hastası hayranı Nina, erkek kardeşiyle sahneye çıkıp Up&Up şarkısını söyledi. Herkes ağlayarak onlara eşlik etti.
Gücünü neşeden alıyor
Coldplay’e yöneltilen bir başka eleştiri de Chris Martin’in bir rock yıldızı olarak bu kadar iyimser olması. Nick Cave İnanç Umut ve Kıyım kitabında Chris Martin’in Malibu’daki stüdyosunda kayıt yaparken şahit olduğu bitmeyen neşesinden şöyle bahseder:
“Stüdyoya coşkulu, hayat dolu bir ruhla gelirdi ve lanet olası bir pinpon topu gibi oradan oraya zıplardı.”

Tüm olumsuz eleştirilere rağmen Coldplay’in gücü aslında tam olarak bu doğallıktan ve neşeden geliyor. Bu yüzden de iki jenerasyona yayılan bir kitle ile stadyumları doldurmaya devam ediyorlar. Her ne kadar konserdeki her şey planlanmış olsa da içten bir şekilde dinleyicisi ile duygusal düzeyde bağ kurabilmeyi başarıp her yeni günde sanki her şey o an oluyormuş gibi devam edebilen bir enerjileri var.
Coldplay, 2025 sonlarında turu sonlandırıp bir süre dinleneceğini söylese de bu bana çok inandırıcı gelmiyor. Stadyumları doldurmaya, daha çok sevilmeye ve tabii ki daha da çok nefret edilmeye devam edeceklerini düşünüyorum.
İlham veren müzisyenler, Aposto'nun yeni podcast serisi 'Gözlerini Aç'ta
Alper Bahçekapılı ile “Gözlerini Aç” podcast serisi başladı.

Aposto, Alper Bahçekapılı ev sahipliğinde yeni podcast serisi “Gözlerini Aç” ile sizleri ses ve sözleriyle ilham veren müzisyenlerin hayat yolculuğuna davet ediyor.
Sahnede büyülenerek izlediklerimiz müzisyenlerin hikayelerini sadece başarılı besteler ve saatler süren stüdyo kayıtlarıyla anlamak mümkün mü? “Gözlerini Aç” serisi ile bize sunulanın, gördüklerimiz ve duyduklarımızın ötesine geçiyoruz.
Şarkılarından tanıdığımız isimler, Galata’da mum ışığıyla aydınlanan bir apartman dairesinde gözlerini kapatıyor ve bizi ilk anılarına götürüyor; müzisyenlerin çocukluk yıllarına, fotoğraf albümlerinde değil anılarda saklanan aile yaşantılarına kulak veriyoruz. Gülinler, Paptircem (Sena Gül), Harun Tekin, Koray Candemir ve Nil Karaibrahimgil gibi isimlere sözü bırakıyoruz.

"Gözlerini Aç" podcast serisinin ilk bölümünde konuğumuz Kalben. Bir reklam ajansında çalışırken “Sadece” şarkısını seslendirdiği video viral olunca yıldızı parlayan Kalben’in yolculuğuna katılmak için ilk bölümü buradan dinleyebilirsiniz.
Aposto Premium'da neler var?
- Mobilite, yapay zeka, fintech, sürdürülebilirlik, finans gibi yükselen endüstrilerden gelişmeleri ve içgörüleri aktaran premium bültenler.
- Dünyanın ve Türkiye’nin gündeminden gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
- Yemekten seyahate, edebiyattan kültür-sanata entelektüel dünyanı besleyecek üyelere özel makaleler.
- Aposto Radyo için hazırladığımız 30’un üzerinde orijinal podcast ve sesli belgesel.
- Aposto etkinlik ve buluşmalarına katılma fırsatı.
- Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.
Aposto Premium'u Siesta2024 koduyla ilk aya özel %90 indirimle başlatabilirsin.




