📺 Emmy Ödülleri’nin ardından, Altın Koza’ya doğru

Televizyonun en önemli ödülleri Primetime Emmy’ler, 15 Eylül Pazar gecesi dağıtıldı. Belki geçen yılki törenin üzerinden çok da uzun bir zaman geçmemiş olduğundan, belki de değerlendirmeye alınan dizilerin seyrelmesinden, törenin ardından hissettiğim şey coşkudan çok bir "her şey yerli yerinde" hissi oldu.

Primetime Emmy Ödülleri, her yıl eylül ayının ikinci haftası sahiplerini bulur fakat hatırlarsanız 2023’ün Temmuzu'nda önce senaristler, ardından da oyuncular sendikalarının grev kararlarıyla birlikte hem tören Ocak ayına ertelenmiş, hem de değerlendirmeye alınabilecek dizilerin sayısı, belirlenen zaman aralığında yayınlanamadıklarından azalmıştı. Ocak ayında Altın Küre Ödülleri’yle bir hafta arayla düzenlenen tören rekor derecede az izlenmişti. Kırmızı halıda sürekli aynı insanları görmek, aynı dizileri ödül alırken izlemek bu tür gecelerden sonsuz zevk alan beni bile biraz bezdirmişti açıkçası o günlerde. Ocak'tan bugüne değişen tek şey The Bear’in ilk değil de ikinci sezonunun değerlendirmeye alınmış olması sanki. 

Bu girizgahın ardından The Bear’ın ödülleriyle başlayalım ve drama mı yoksa komedi mi tartışmasını bir daha açalım isterseniz. Ocak ayındaki törenden önce Emmy’leri konuşmak için buluştuğumuzda konuyu Emre Eminoğlu’yla da konuşmuş, bir sonuca ulaşamamıştık.

Görünen o ki yalnız değiliz; bu yılki tören öncesi, The Bear ile aynı kategoride yarışan Hacks’le En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu adayı olan Hannah Einbinder’ın annesi de bizimle aynı sorgulamaları yaptı: Kızının, The Bear’den Liza Colón-Zayas’a kaybettiğini gören Laraine Newman Twitter’da (X) bir müddet çıldırdıktan sonra tweetini geri alıp, “The Bear’i severek izliyorum, ama komedi olmayı bırak, kara komedi bile değil” diyerek fikrini daha sakin bir şekilde beyan etti. 

Haksız değil çünkü The Bear bence de bir komedi değil; en iyi ihtimalle bir dramedy. Çok kaotik, gürültülü ve klostrofobik bir dizi... Buna rağmen nefes aldığı anlar var ve bu dengeyi de iyi kurduğunu düşünüyorum. Öte yandan benim de kızım dizinin hangi sezonuna oy verdiğinin bile farkında olmayan Akademi üyeleri tarafından yarışı kaybetse ben de klavye başında biraz delirebilirdim. Yarışan dizinin ikinci sezonuyken, oy verilen günlerde yayınlanan üçüncü sezonu taze taze izlemiş olan Akademi üyelerinin, bu son sezonda ona özel bir bölüm bile bulunan Zayas’a kendilerini daha yakın hissetmiş olduğuna inanıyorum. 

^{Jean Smart (Hacks), En İyi Kadın Oyuncu - Komedi | Kaynak: Television Academy}

Neyseki Hacks gecenin finalinde En İyi Komedi dizisi seçilerek bu tartışmalara noktayı koydu. O kadar şaşırtıcı bir andı ki, 2017 Oscar törenindeki La La Land - Moonlight skandalına ışınlandı zihnim. Oldukça sürprizsiz geçen törenin en güzel anlarından biri Hacks’in kazanması; aynı şekilde Hacks’teki performansıyla, En İyi Kadın Oyuncu - Komedi kategorisinde Jean Smart’ın ismi okunduğunda tüm salonun ayağa kalkmasıydı.

^{Jessica Gunning (Baby Reindeer), En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu - Mini-dizi | Kaynak: Television Academy}

Baby Reindeer’a gelelim… Çok haklı bir zafer. Hem yayınlandığı sırada, hem de sonrasında "gerçek Martha"nın ortaya çıkmasıyla devam eden süreçte gündemimizi fazlasıyla meşgul eden dizi En İyi Mini Dizi (Limited or Antology Series), En İyi Erkek Oyuncu (Richard Gadd), En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (Jessica Gunning) ve En İyi Senaryo (yine Gadd) kategorilerinde ödülleri topladı. Gadd konuşmasında hiçbir zaman vazgeçmemenin önemini bundan 10 sene önce şu an o sahnede olmanın hayalini bile kuramayacağını söyleyerek vurguladı. Robotik ya da ezbere olarak niteleyebileceğim bu duygu selinin karşısında En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kucaklayanın Ripley’deki rolüyle Andrew Scott olmasını ister miydim? Evet. 

^{Shōgun, En İyi Dizi - Drama | Kaynak: Television Academy}

Diziyle kişisel bir bağ kuramadığım için sevinçlerine ortak olamasam da Emmy rekoru kıran Shōgun, teknik dallarda verilen Creative Arts Emmy’lerinde ödülleri silip süpürdükten sonra esas kategorilerde de bu başarıyı yakalayabilecek mi merak ediyordum. En İyi Drama Dizisi seçilmenin yanı sıra, başrol oyuncuları Hiroyuki Sanada ve Anna Sawai de ödül aldılar. Açıkçası alternatifler güçsüzdü; Shōgun bu kategorideki en mantıklı seçimdi. Bir kez daha The Crown’un kazanması ya da yılın fantastikleri The Fallout ya da 3 Body Problem’ın ilk sezonlarıyla kazanması da olası değildi. 

Gecenin en beklenmedik ödüllerinden biri de Lamore Morris’in Fargo’daki performansıyla uzandığı En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Mini-dizi ödülü oldu. Morris’in bu kategorideki en büyük rakibi, benim de favorim olan, Fellow Travelers’daki performansıyla Jonathan Bailey’di. Şahane bir beşinci sezon sunan Fargo’nun ilgi görmesine şaşırsam da yıllardır istikrarlı bir şekilde üretmekte olan Morris’in görmezden gelinmemesine bir diyeceğim yok. Fakat aynı diziyle aday olan Juno Temple’ın sürekli aday gösterilip (Ted Lasso’nun her üç sezonunda da adaydı) ödülü bir türlü kucaklayamamış olması üzerimde bir sinir yaratıyor artık!

^{Jodie Foster (True Detective: Night Country), En İyi Kadın Oyuncu - Mini-dizi | Kaynak: Television Academy}

Benim için yılın en önemli kategorileri, Mini-dizi cephesindeki En İyi Kadın Oyuncu ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu kategorileriydi. Özellikle de her bölümünü ikişer kez izleyerek ve hakkında okumalar yaparak izlediğim favorim True Detective: Night Country. Jodie Foster’ın karşısındaki en güçlü aday Feud: Capote vs. The Swans’daki rolüyle Naomi Watts, diğer adaylar ise Fargo’yla Juno Temple, Lessons in Chemistry’le Brie Larson ve Griselda’sını izlemeye henüz bir heves duymadığım Sofia Vergara’ydı. Bazı oyuncuların aday olduğu yıllarda yarışmak şanssızlıktır; bunlar arasında Daniel Day Lewis, Cate Blanchett ya da Meryl Streep’i sayabiliriz. Jodie Foster’ın Emmy yarışına hızlı girişi aynen böyle bir etki yarattı. Dördüncü sezonuyla hem şahane ilk sezonuna gönderme yapan (diğer iki sezonu unutmak istiyorum), hem de ondan bağımsız en iyi sezonlardan biri olarak gördüğüm Night Country ile Foster, ödül kabul konuşmasıyla da kalpleri kazandı. Sezonun yazarı Issa Lopez ve rol arkadaşı Kali Reis’e seslenmesi (Reis, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında adaydı), set ekibine ve çekimlerin yapıldığı İzlanda’ya övgüleri, "Ben"dense "Biz" tavrıyla Foster, nasıl bu kadar uzun yıllardır bu kadar iyi olabildiğini bir kez daha kanıtlamış oldu.

Gecenin sunuculuğunu baba-oğul oyuncu, yönetmen, senarist, yapımcılar Eugene Levy ve Dan Levy üstlendiler. Hiç de fena olmayan, tertemiz bir iş çıkardılar; kasılmadan, zorlayıcı espriler ya da utandırıcı sahne şovları yapmaya kalkışmadan... Schitt’s Creek hayranlarını özellikle mutlu eden bu iki Kanadalı, final kategorisinin (finalin komediyle yapılıyor olması beni ekstra sevindiren bir şey) açıklanacağı sırada sahneye dizide canlandırdıkları Rose ailesinin diğer üyeleri Annie Murphy ve Catherine O’Hara’yı davet ettiklerinde yaşadığım coşkuyu tarif etmek zor. Yaşasın popüler kültür!

Hak edişler, favorilerimiz ve bazı ezberlerin bozulup pek çoğunun tekrar edilmesiyle toplamında memnun eden ama şaşırtmayan bir yılı geride bıraktık. 2025’deki törenin çok daha heyecan verici geçeceğine inanmak istiyorum.

Festival sezonu, benim için hız kesmeden devam ediyor: Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nin tatlı yorgunluğunu ve doygunluğunu üstümden atmadan, bu yıl ilk kez ziyaret edeceğim 31. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali için daha da güneye ineceğim. Programda esas odağım, 10’u Türkiye’de ilk kez gösterilecek 11 filmden oluşan Uzun Metraj Film Yarışması’nda olsa da, festival pek tabii ki bundan ibaret değil. Ulusal ve uluslararası, kurmaca ve belgesel, kısa ve uzun metrajlı filmlerin ve hatta edebiyat uyarlaması senaryoların yarışacağı beş yarışma daha var. Yarışmaların dışında da Türkiye’den ve dünyadan birçok filmin gösterileceği dopdolu bölümler...

^{I Am Cuba | Kaynak: Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali}

5 bölüm, 5 film

Bölüm: Özel Gösterim

• Nedir? Sovyet yönetmenin 1964 yapımı filmi, 60. yılına özel olarak festivalde yer alıyor ve 4K kalitesindeki restore kopyasından gösteriliyor.
• Film: Mikhail Kalatozov’dan I Am Cuba / Soy Cuba
• Ne oluyor? 1959’daki Küba Devrimi öncesinde geçen dört farklı hikaye, bir ulusun halk devrimine giden coşkulu yolculuğuna tanıklık etmemizi sağlıyor. Film, 1990’larda Martin Scorsese ve Francis Ford Coppola’nın girişimleriyle sinema tarihinin en büyük keşiflerinden birine dönüşmüştü.

^{Three Kilometers to the End of the World | Kaynak: Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali}

Bölüm: Festivallerden 2024

• Nedir? Cannes, Berlin, Locarno gibi dünya festivallerinin 2024 programlarından 11 film tek seçkide buluşuyor.
• Film: Emanuel Pârvu’dan Three Kilometres to the End of the World / Trei kilometri pâna la capatul lumii
• Ne oluyor? 17 yaşındaki genç adam, uğradığı saldırının sebebi ortaya çıkınca ailesi tarafından yüzüstü bırakılıyor. Film, dünya prömiyerinin yapıldığı Cannes Film Festivali’nden Kuir Palmiye ödülüyle ayrılmış, Saraybosna Film Festivali’nde En İyi Film seçilmişti.
• Bunlar da var: Seçkinin dikkat çekenleri arasında Francis Ford Coppola’nın Megalopolis’i, stop-motion animasyon Memoir of a Snail ve Mohammad Rasoulof’tan The Seed of the Sacred Fig de var.

^{EO | Kaynak: Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali}

Bölüm: Polonya, Şimdi

• Nedir? Polonya sinemasının son döneminden ödüllü filmlerden oluşan özel bölüm, Polonya Büyükelçiliği ve Gezici Festival ortaklığında sunuluyor.
• Film: Jerzy Skolimowski’den EO
• Ne oluyor? Bir eşeği başrole yerleştiren yol hikayesi, bir eşeğin bakış açısıyla anlatılıyor. Festivalin bu yılki Yaşam Boyu Başarı Ödülü’nün sahibi Skolimowski, “kendisini ağlatabilen tek film” dediği Robert Bresson imzalı Au Hasard Balthazar’dan ilham aldığını söylüyor.
• Bunlar da var: Beş filmlik seçkide, Anna Jadowska’nın performansıyla dikkat çeken Woman on the Roof ve geçen yılın heyecan verici animasyonlarından The Peasants da yer alıyor.

^{Yurt | Kaynak: Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali}

Bölüm: Türk Sineması - Özel Gösterimler

• Nedir? Festival, Türkiye sinemasının son bir yılından ve yakın geçmişinden filmlerden oluşan bir seçkiye yer veriyor. 
• Film: Nehir Tuna’dan Yurt
• Ne oluyor? 90’lar Türkiye’sinin siyasi kutuplaşma atmosferinde bir lise öğrencisi, babasının zoruyla yerleştirildiği dinî yurtta izolasyon ve baskılarla karşılaşıyor; tek sığınağı kendinden yaşça büyük bir diğer öğrenci oluyor. Film, Türkiye prömiyerinin yapıldığı İstanbul Film Festivali’nde En İyi Film seçilmişti.
• Bunlar da var: Yılın öne çıkan yerli yapımlarından Beraber, Görüşürüz Kaplumbağa ve Karganın Uykusu’nun yanı sıra Tolga Karaçelik’in altı yıl önce festivalde yarışan ve ödüllendirilen filmi Kelebekler de festivalde gösteriliyor.

^{Sans Soleil | Kaynak: Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali}

Bölüm: Chris Marker ile Devri Âlem

• Nedir? Deneme film (essay film) türünün öncülerinden, yazıdan filme, fotoğraftan video ve dijital görüntüye uzanan çeşitlilikte malzemeler kullanarak melez bir sinema dili inşa etmiş yönetmen, yazar ve multidisipliner sanatçıdan dört film festivalde gösteriliyor.
• Film: Chris Marker’dan Sans Soleil (1983)
• Ne oluyor? Modern toplumun kolektif hafızası ve kişisel anıların doğası, Afrika’dan Japonya’ya uzanan sinematik bir yolculukla kayda alınıyor. Çok katmanlı anlatı inşasıyla sinema tarihinin en özgün filmlerinden biri olarak gösterilen Sans soleil, şiirsel ve meditatif film denemesi.
• Bunlar da var: Marker’ın Letter from Siberia (1957), La Jetée (1962) ve Level Five (1997) filmleri de seçkide yer alıyor.

Aposto’nun basın sponsorları arasında yer aldığı Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nden izlenimlerimizi ve oradaki sohbetlerimizden notları festival sonrasında yayımlanacak özel sayıda okuyabileceksin. Takipte kal.