15 Ağustos Pazartesi sabahından herkese günaydın!
Bugün bültende, iş dünyasında geçtiğimiz hafta yaşananları özetledik. ABD, Çin, Almanya gibi ülkelerin enflasyon verilerine; Aselsan, BioNTech ve Coinbase gibi şirketlerin son çeyreğe dair bilançolarına, farklı sektörlerde yapılan anlaşmalara, açılan soruşturmalara ve daha pek çok gelişmeye yer verdik.
Bu hafta ise Merkez Bankası'nın açıklayacağı politika faizini, güncel işsizlik verilerini ve Avro Bölgesi enflasyon oranını takip edeceğiz.
Her zamanki gibi yorum ve geri dönüşlerinizi bekliyoruz.
Twitter ve LinkedIn hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın!
Keyifli okumalar,
Beste Göksel
Paretoİş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Küresel piyasalarda son durum ve haftalık değişimler
📈 Yükseliş: S&P 500 endeksi, ABD'de beklentilerin altında artan enflasyonun ardından haftayı %3,26 yükselerek 4,280 puandan tamamladı. BIST 100'ün yükselişi bu hafta da devam etti.
📉 Düşüş: Liranın dolar karşısındaki değer kaybıyla, Dolar/TL haftayı 17,93 seviyesinden kapattı.
• İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Sektörü İhracat İklimi Endeksi’ni açıkladı. Haziran ayında 51,8 seviyesinde gerçekleşen endeksin temmuzda 50’ye gerilemesi, Şubat 2021’den bu yana süren iyileşme döneminin sona erdiği şeklinde yorumlandı.
- Birim fiyatlar: İhraç edilen mal ve hizmetlerin birim değerinde meydana gelen değişmeleri gösteren dış ticaret endeksleri yükseldi. İhracat birim değer endeksi haziran ayında %12, ithalat birim değer endeksiyse %34,9 arttı.
• TÜİK'in verilerine göre, sanayi üretimi yıllık bazda %8,5, aylık bazda ise %1,3 arttı. Bloomberg HT'ye konuşan PAGEV Başkanı Yavuz Eroğlu, veriler olumlu olsa da bunun sürdürülebilir olmayabileceğini belirtti.
• Pfizer, orak hücreli anemi hastalığının tedavisi için ilaç üreten Global Blood Therapeutics'i 5,4 milyar dolara satın alacağı bir anlaşma yaptı.
• Cox Enterprises'ın, yatırımcısı olduğu medya şirketi Axios'u 525 milyon dolar değerleme ile satın alacağı duyuruldu.
Şirketlerin performansı
- Aselsan 2022’nin ikinci çeyreğinde 2,14 milyar lira kâr etti. Şirketin yılın ilk yarısındaki net kârıysa 2021’in ilk altı ayına kıyasla %50 artarak 3,79 milyar lira oldu. Ancak şirketin giderlerinin artmasıyla brüt kâr marjı %37’den %32’ye geriledi.
- News Corp, artan dijital reklam gelirleri ve dijital abone sayılarının etkisiyle 110 milyon dolar net kâr elde etti. Wall Street Journal, The Times gibi gazetelerin yayıncısı, geçen yıl 14 milyon dolar zarar açıklamıştı.
- Fox Corporation, nisan ile haziran ayları arasındaki dönemde %7 artan reklam gelirlerinin etkisiyle 3,03 milyar dolar gelir elde ettiğini açıkladı.
- BioNTech, 2022’nin ikinci çeyreğinde 3,89 milyar avro yönündeki tahminlerin altında, 3,2 milyar avro gelir elde etti. Öte yandan şirket üçüncü çeyrekte aşılara talebin artmasıyla daha iyi sonuçlar beklediğini belirtti.
- Coinbase, ikinci çeyrekte gelirlerinin 2021’in aynı dönemine göre %63 düşerek 808 milyon dolar olduğunu ve 1,1 milyar dolar zarar ettiğini açıkladı. Haberin ardından S&P Global, kripto para borsasının notunu BB+'dan BB'ye düşürdü.
• ABD'de tüketici fiyat endeksi, sıkılaşma adımları ve enerji fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle beklentilerin altında gerçekleşti. Haziran ayında %9 olan enflasyon temmuz ayında yıllık bazda %8,5'e düştü.
- Enflasyonu Azaltma Yasası: Senato'nun ardından ABD Temsilciler Meclisi'nin kabul ettiği yasa, ABD Başkan Biden'ın imzasıyla yürürlüğe girecek. Ülkenin en büyük iklim yatırımı olarak değerlendirilen yasa, 10 yılda 737 milyar dolarlık ek vergi geliri oluşturulmasını ve 2030'a kadar karbon emisyonlarını %40 azaltmak için iklim ve enerji politikalarına 369 milyar dolar harcama yapılmasını öngörüyor.
- Öte yandan: Elektrikli otomobil sektöründen uzmanlar, tedarik zincirlerini ABD'de üretime uygun şekilde düzenleyen şirketlerin yasadan avantaj sağlayacağını belirtiyor. Audi, Kia ve Porsche gibi üreticiler ise, tüketicilerin 7 bin 500 dolarlık vergi avantajından mahrum kalacağını ifade ediyor.
• Almanya'da tüketici fiyat endeksi, haziran ayındaki %7,6'ya kıyasla yıllık bazda mütevazı bir düşüşle %7,5 olarak gerçekleşti. Son yılların en yüksek seviyelerindeki enflasyon ile mücadele için Ekonomi Bakanlığı'nın, gelir vergisinde ve çocuk yardım paketlerinde değişiklik yapmayı düşündüğü aktarıldı.
- Öte yandan: Institute for Employment Research, yükselen enerji fiyatlarının etkisiyle Almanya ekonomisinin 2030'a kadar 260 milyar avrodan fazla kayıp yaşayacağını öngördü.
• Rusya ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda %4 küçüldü. Analistler, Rosstat'ın açıkladığı daralmanın tüketici talebindeki düşüşten ve yaptırımlardan kaynaklandığını belirtti.
- Anlaşma: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Putin'in görüşmesi sonucunda ülkeler arasındaki ticaret hacminin 100 milyar dolara çıkarılması, doğal gaz ödemelerinin bir kısmının ruble cinsinden yapılması ve Rusya'nın kredi kartı sistemi Mir'in Türkiye'de de aktif hâle getirilmesi kararlaştırıldı.
• Birleşik Krallık ekonomisi, 2022'nin ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla %0,1, haziran ayında ise %0,6 daraldı. Ocak ve nisan aylarını kapsayan dönemdeyse çeyrek bazda %0,08 büyüyen ekonomiye dair bu veri, pandemi sonrası toparlanmanın durduğu şeklinde yorumlandı.
• Çin'de tüketici enflasyonu, temmuz ayında yıllık bazda %2,7 artarak son iki yılın zirvesinde gerçekleşti. Kısıtlamaların tüketici talebini sabit tuttuğu belirtilirken üretici fiyat endeksi, %6,1'den %4,2'ye geriledi.
• TUSAŞ Motor Sanayi (TEI) ve Boru Hatları ile Petrol Taşıma (BOTAŞ) iş birliğine gitti. TEI, BOTAŞ'ın gaz türbini bakımlarını üstlenirken TEİ'nin gaz türbini ve doğal gaz kompresörlerinde BOTAŞ ile çalışılacağı aktarıldı.
• Kalyon Holding'in yenilenebilir enerji şirketi Kalyon Enerji'nin %50 hissesi, 490 milyon dolara BAE merkezli International Holding Company'nin (IHC) iştiraki International Energy Holding'e satıldı.
• SOCAR Türkiye'nin grup şirketlerinden Petkim'in 2022'nin ilk yarısında kârı geçen yılın aynı dönemindeki 2,2 milyar liraya kıyasla %93 artarak 4,3 milyar liraya yükseldi.
• Suudi Arabistan'ın ulusal petrol ve doğal gaz şirketi Saudi Aramco, yılın ikinci çeyreğinde kârının %90 artarak 25,5 milyar dolardan 48,4 milyar dolara yükseldiğini belirtti.
- Rusya'ya yatırım: Suudi Arabistan merkezli yatırım şirketi Kingdom Holding'in, 22 Şubat ile 22 Mart tarihleri arasında Rusya merkezli enerji şirketi Gazprom'a 360 milyon dolar, Lukoil'e 109 milyon dolar ve Rosneft'e 52 milyon dolar yatırım yaptığı açıklandı.
PowerFactor ile güvendesiniz

Dijitalleşmenin ivmesini artırmasıyla birçok firma hizmetlerini mobil uygulamalar aracılığıyla sunuyor ve kullanıcılarının hayatını oldukça kolaylaştırıyor. Süpermarket alışverişinden yemek siparişine, finansal hizmetlerden sağlık hizmetlerine, müzikten video ve fotoğraf editlemeye kadar birçok farklı hizmete kolayca ve hızlıca erişilebiliyor.
Dijitalleşmenin sağladığı kolaylığın ve verimliliğin yanında birtakım riskler bulunuyor. Bunların en başında çevrimiçi dolandırıcılık ve siber saldırılar gelmekte. Özellikle son zamanlarda büyük kullanıcı kitlesi olan ve bilinirliği oldukça yüksek olan firmaların siber saldırılara uğradığını veya veri ihlali gerçekleştiğini sıkça duyar olduk. Veri ihalelerinin ve siber saldırıların sadece itibar ve güvenilirlik kaybı maliyetleri olmakla kalmayıp finansal, hukuksal ve operasyonel birçok maliyeti de bulunuyor. Bu maliyetler, siber saldırı öncesi alınacak tedbirlerin maliyetlerinden oldukça yüksek.
Hangi önlemler alınabilir?
Çevrimiçi dolandırıcılıkların ve siber saldırıların birçok yöntemi bulunuyor ancak firmaların alabilecekleri en etkin önlemler şu şekilde;
- Kullanıcılarını çok faktörlü kimlik doğrulamayla doğrulamaları.
- Kullanıcılarının yaptıkları hassas işlemleri güvenli onayla gerçekleştirmelerini sağlanması.
- Mobil uygulamalarının güvenliğini sağlamaları.
PowerFactor'le hem işiniz hem de kullanıcılarınız güvende:
PowerFactor kapsamlı yazılım geliştirme kitiyle firmaların ihtiyaçları olan çok faktörlü kimlik doğrulama, mobil uygulama - cihaz güvenliği ve güvenli işlem doğrulama yetkinliklerini barındıran kapsayıcı bir ürün.
PowerFactor’ü yakından tanımak için web sitesi üzerinden canlı demo randevunuzu sadece bir dakika içinde oluşturabilirsiniz.
• Apple, Pulitzer ödüllü podcast yapımcısı Futuro Studios ile anlaşma yaptı. Apple'ın, finanse edeceği podcast'leri film veya televizyon programına dönüştürme yetkisine sahip olacağı aktarıldı.
• SoftBank Group, Vision Fund'ın portföyündeki teknoloji hisselerindeki düşüş ile Çin yuanının dolar karşısındaki değer kaybının etkisiyle son çeyrekte 23,4 milyar dolar net zarar açıkladı.
- Elden çıkarma: Şirketin, Alibaba'daki %23,7 hissesini %14,6'ya düşürerek 34 milyar dolar getiri elde etmeyi planladığı bildirildi.
• BlackRock, bitcoin piyasasına doğrudan erişim için bitcoine odaklanan bir spot fon başlattığını duyurdu. Bu sayede kurumsal yatırımcılar, bitcoin alım satımlarını anında ve nakit yoluyla gerçekleştirebilecek.
• Siemens, bu çeyrekte %11 artışla 17,9 milyar avro gelir elde etti. Ancak finansal zorluklar yaşayan iştiraki Siemens Gamesa'daki 2,7 milyar dolarlık kayıp ve Rusya yaptırımlarının etkisiyle neredeyse 12 yılın ardından 1,5 milyar dolar zarar etti.
• Huawei'in gelirleri 2022'nin ilk yarısında yıllık bazda %5,9 düşüşle 44,7 milyar dolar oldu. Açıklanan %5 kâr marjı ile yapılan hesaplama sonucunda kârı, ikinci çeyrekte %35 düşerek 1,4 milyar dolar olarak gerçekleşti.
• ABD Başkanı Joe Biden, senatonun onayından geçen ve ABD'de yarı iletken üretimi ile araştırmalarına 52,7 milyar dolarlık sübvansiyon sağlayacak olan çip yasasını imzaladı.
- Ne içeriyor? Çin'in hâkimiyetinin kırılmasını amaçlayan yasa, 52,7 milyar dolarlık sübvansiyona ek olarak çip fabrikaları için %25'lik bir yatırım vergisi kredisini ve bilimsel araştırmalarda kullanılacak 200 milyar dolarlık hibeyi kapsıyor.
• Trendyol, temmuz ayında açıklanan yeni e-ticaret kanunu nedeniyle online emlak sektörüne yönelik yatırımını süresiz durdurduğunu bildirdi.
- Neden? Şirket, "Yeni kanun, Trendyol platformu üzerinden ya da bağlantılı bir şekilde ilan hizmetleri sunumuna izin vermemektedir. Kanuna uyum amacıyla pazarlama yatırımlarımızı ve indirimlerimizi de önemli ölçüde azaltmamız gerekecek." açıklamasında bulundu.
• TAB Gıda, Subway'in Türkiye'deki lisans haklarını aldığını açıkladı. Portföyünde Burger King, Sbarro, Popeyes, Arby's, Usta Dönerci gibi markaları bulunduran şirket, 1 Ekim'den itibaren geçerli olacak anlaşma kapsamında Subway'in Türkiye'deki operasyonlarını genişletmeyi planlıyor.
• Market zinciri A101'in T.O.M. Katılım Bankası A.Ş.'nin kurulması için yaptığı başvuru Bankacılık Düzenleme Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından onaylandı.
• Nuh'un Ankara Makarnası'na yönelik ön araştırma sonucunda şirket ve distribütörleri hakkında soruşturma başlatıldı. Rekabet Kurumu, "alıcıların yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik eylemleriyle" rekabeti önleyen, bozan ya da kısıtlama amacı güden eylemleri yasaklayan kanunu ihlal ettiklerine karar verdi.
• Qualcomm, GlobalFoundries'in New York'ta ürettiği çipleri satın almak için harcayacağı 3,2 milyar doları 4,2 milyar dolara çıkardı. Yenilenen anlaşma ile şirket, çeşitli teknolojiler için kullanılan çiplere 2028'e kadar toplamda 7,4 milyar dolar taahhüt etmiş oldu.
• Johnson&Johnson, 2020'de "yanıltıcı bilgiler sunduğu" için ABD ve Kanada'da satışını durdurduğu talk bazlı bebek pudrasının satışlarını, 2023'te küresel ölçekte durduracağını açıkladı.
- Ne olmuştu? Talk bazlı ürünlerinde kanserojen bir mineral olan asbest bulunduğu iddialarının ardından şirket 2,1 milyar dolarlık para cezasına çarptırılmış, yaklaşık 38 bin dava ile karşı karşıya kalmıştı.
• Ticaret Bakanı Mehmet Muş, sıfır araçların ikinci el piyasada satışına yönelik düzenlemeyle, otomobil satışına 6 ay ve 6 bin kilometre sınırı getirileceğini açıkladı.
- Öte yandan: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), zorunlu trafik sigortalarındaki azami prim artışında değişiklik yaptı. Aylık azami prim artışı, geçtiğimiz günlerde açıklanan %2,25 yerine eylül ayı itibarıyla %4,75 olarak uygulanacak. Otomobillerde sigorta primleri %20 artacak.
• Rekabet Kurumu, elektrikli scooter şirketi Martı'ya, rakiplerini dışlayıcı faaliyetlerde bulunduğu ve piyasadaki hâkim durumunu kötüye kullandığı gerekçesiyle soruşturma açmaya karar verdi.
- İkinci ele soruşturma: Kurum, ikinci el araç satışı olanağı sağlayan arabam.com, VavaCars, Araba Sepeti ve letgo hakkında da Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ilgili maddesini ihlal ettikleri gerekçesiyle soruşturma açacak.
• TOGG'un bataryasını üretecek olan Siro Silk Road Temiz Enerji Depolama Teknolojileri, ilk prototip bataryanın üretim ve testlerinin başarıyla tamamlandığını bildirdi. Seri üretime 2023'ün başında başlanacağı aktarıldı.
• Türk Hava Yolları (THY), yılın ilk 6 ayında 737 milyon dolar kâr etti. İkinci çeyrekte yolcu talebinin ve kargo faaliyetlerinin artışıyla toplam gelir, 2019'un aynı dönemine kıyasla %43 artarak 4,5 milyar dolar oldu.
- İşe alım: THY'de yılın ilk yarısında 963 çalışan işe alınırken yıl sonuna kadar bu sayının 2 bin 600'ün üzerine çıkarılması hedefleniyor.
• Tesla'nın lityum bataryalarında kullanmak amacıyla Endonezya'daki nikel üreticileriyle 5 milyar dolarlık anlaşma yaptığı aktarıldı.
- Bir adım geriden: Sivil toplum kuruluşları, geçtiğimiz ay Elon Musk'a gönderdikleri açık mektupta ormansızlaşmaya ve su kirliliğini yol açacağı endişesiyle Endonezya'daki yatırım planlarını sonlandırması çağrısında bulunmuştu.
• TÜİK, haziran ayı verilerine göre, 15 ve üzeri yaş grubunda işsiz sayısı, haziranda bir önceki aya kıyasla 136 bin kişi azalarak 3 milyon 541 bin kişi oldu. İşsizlik oranı aylık bazda 0,3; yıllık bazda 0,6 puan azalarak %10,3 olarak hesaplandı.
- İŞKUR verileri ne diyor? Türkiye İş Kurumu'nun (İŞKUR) temmuz ayı verilerine göre, kayıtlı işsiz sayısı bir önceki aya göre %0,8 azaldı. Kayıtlı işsiz sayısı temmuzda aylık 29 bin kişi azalırken yıllık bazda 542 bin kişi arttı. İşsiz sayısı 2021'in aynı dönemine göre ise %18,1 arttı.

İŞKUR
- DİSK-AR'dan açıklama: DİSK-AR, TÜİK'in işgücü istatistiklerini yayımlamasının ardından "Geniş tanımlı işsiz sayısı salgın öncesine göre 1 milyon 35 bin arttı. Geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizliğin iki katı oldu." dedi.
• Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), yayımladığı 2022 Küresel Genç İstihdam Eğilimi Raporu'nda, Covid-19 döneminde genç istihdamının 34 milyon kişi azaldığını, 2020'den beri, bu yaş grubunun diğerlerinden daha fazla iş kaybı yaşadığı vurgulandı.
- Öneri: ILO dijital, sağlık ve eğitim sektörlerindeki yatırımları ilerletme çağrısında bulundu. Yeşil alan ve okyanusları korumaya yönelik gerekli tedbirlerin uygulanması hâlinde 2030'a kadar 24 milyon yeni iş imkânının doğacağı ve 8,4 milyon gencin istihdam edilebileceği ifade edildi.
• ABD merkezli egzersiz ekipmanı üreticisi Peloton, 780 kişiyi işten çıkardığını, bazı mağazalarını kapatacağını, bazı ürünlerin fiyatını artırdığını ve depolarını kapatarak teslimat şirketleriyle çalışacağını açıkladı.
• Meditasyon ve sağlık uygulaması Calm'da çalışanların yaklaşık %20'si işten çıkarıldı.
• ABD merkezli fast-food zinciri Chipotle, işçi koruma yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle açılan davada 20 milyon dolardan fazla tazminat ödemeyi kabul etti.
- Bugün Türkiye'de tarım ürünleri üretici fiyatı endeksi, istihdam verileri ve haziranda 31 milyar lira açık veren bütçe dengesi açıklanacak. Çin'in sanayi üretimiyse sabaha karşı yayımlandı.
- Yarın Türkiye'de konut fiyat endeksi ve konut satışları ile özel sektörün yurt dışı toplam kredi borcu belli olacak. ABD'nin sanayi üretimi ve Birleşik Krallık'ın işsizlik oranı da takip edeceğimiz haberlerden.
- 17 Ağustos Çarşamba günü ise Avro Bölgesi Gayri Safi Yurtiçi Hasıla verileri ile Birleşik Krallık'ın enflasyon verileri belli olacak. Almanya'nın istihdam verilerini de bugün öğreneceğiz.
- 18 Ağustos Perşembe günü TCMB, temmuz ayında %14'te sabit tuttuğu politika faizini duyuracak. Avro Bölgesi'nde tüketici fiyat endeksi açıklanacak.
- 19 Ağustos Cuma günü Türkiye'de açılan, kapanan ve tasnif edilen şirket sayıları belli olacak. Satınalma ve Tedarik Yönetimi Meslek Odası Derneği (TÜSMOD) emtia, gıda, enerji fiyat endekslerini yayımlayacak. Almanya'da üretici fiyat endeksi belli olacak.
🔮 Pareto’da gelecek cuma, ilk yazımızda iş hayatında belirli deneyim seviyesine ulaşan, 28 ila 34 yaşları arasındaki profesyonellerin sesine kulak verecek, ikinci yazımızda ise bu grubun önemli tüketim kalemlerini barındıran sektörleri inceleyeceğiz. Anketimizden çıkan sonuçları analiz ettiğimiz yazımızı da yukarıdaki satırlarda okuyacaksınız.
🎧 Pareto Spot’un üçüncü sezonunda sizler için heyecan verici sürprizlerimiz olacak. O sırada, sektör temsilcileri ve akademisyenler ile evrim geçiren iş modellerini, yıkıcı inovasyonları ve iş dünyasının güncel dertlerini konuştuğumuz podcast serimizin bölümlerini Aposto Radyo ve iOS için yenilenen mobil uygulamamızdan dinleyebilirsiniz.
Cuma günü buluşmak dileğiyle,
Mutlu haftalar!
Beste




