Piyasalar & Ekonomi
İş Dünyası
Politika
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Teknoloji & Startup
Spor
Günün Hikâyesi

🗞 Eşitsizlik raporu, Ukrayna zirvesi

Günaydın. Türkiye ve Katar arasında toplam 15 anlaşma imzalandı. Joe Biden ve Vladimir Putin, Ukrayna sınırındaki gerginliği konuştu. Fransa'da Cemal Kaşıkçı suikastına karışan bir kişi yakalandı.
8 Aralık - Kolektif House
Kolektif House ile birlikte

Kolektif House’tan #KolektifÜretim çağrısı

Yeni yıl hedefleriniz arasında yaratıcı işlere adım atmak varsa size güzel haberlerimiz var. Nedir? Yaratıcılığını duyurma arzusunda olanlar için 2022’de bir kolektif üretim platformuna dönüşmeye hazırlanan Kolektif House , ArtDog…

Daha fazlasını öğren →

Markus Schreiber, AP

Markus Schreiber, AP

8 Aralık - Eşitsizlik raporu

Aposto Gündem

8 Aralık - Eşitsizlik raporu

Herkese günaydın. Haftayı Biden-Putin görüşmesi, kış olimpiyatlarına yönelik diplomatik boykotlar, Dünya Eşitsizlik Raporu, Katar'la 15 anlaşma gibi gündemlerle ortalıyoruz. 

İyi okumalar,  

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

Piyasalar & Ekonomi

• Dünya Eşitsizlik Raporu'na göre en tepedeki %1'lik kesim 1990'ların ortalarından bu yana biriken servetin %38'ine sahip olurken alttaki %50'lik kesim bu servetin %2'sine sahip olabildi. 

  • Cinsiyetler arası eşitsizlik: Inequality Lab tarafından hazırlanan raporda kadınların toplam gelirdeki payının 1990'larda %30'lara yaklaştığına, bu payın bugün %35'in altında olduğuna dikkat çekildi. 
  • Türkiye: Raporun Türkiye bölümünde de eşitsizliğin geçtiğimiz 15 yılda artış gösterdiği belirtildi. En zengin %10'un tüm gelirin %54,5'ini aldığı, en yoksul %50'nin gelirdeki payının ise %12 olduğu ifade edildi. 

• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun günlük verileri, 1 Aralık itibarıyla bankacılık sektöründe yabancı para mevduatının toplam mevduat içindeki payının %63,2'ye çıktığını gösterdi. Dünya Gazetesi'nden Şebnem Turhan'ın haberine göre en son 2001'de %62'yle en yüksek seviyeye çıkan yabancı para mevduat oranı yeni değeriyle en yüksek oranına ulaştı.

• Wells Fargo CEO'su Charlie Scharf; ABD'de enflasyonun, iş gücü problemlerinin ve ücret artışlarının "son derece gerçek" olduğunu, etkilerinin 2022'de de sürmesini beklediğini ifade etti. Goldman Sachs CEO'su David Solomon da enflasyonun bir süre trendlerin üzerinde olmasını beklediğini, yine de bunun 1970'lerdeki gibi olması gerektiği anlamına gelmediğini belirtiyor. 

  • Bir adım geriden: ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, Fed'in "1970'lerdekine benzer çift haneli enflasyona izin vermeyeceğini" söylemişti.

• Avrupa Konseyi; iklim değişikliği, halk sağlığı ve dijital dönüşümle ilgili mal ve hizmetlerdeki Katma Değer Vergisi oranlarının azaltılması konusunda anlaşmaya vardı.

  • Ayrıntılar: Bu kapsamda üye ülkeler, 24 farklı kategorideki mal ve hizmetlerin ikisine %5'lik indirimli KDV uygulayabilecek. Güncellenen kurallar, istişare için Avrupa Parlamentosu'na gönderilecek. Parlamento görüşünü yayımladıktan sonra yönerge resmen kabul edilecek. 
İş Dünyası

• CNN International'dan bir heyetin, bu hafta içinde Demirören Medya yönetimindeki CNN Türk'e inceleme yapmak üzere geleceği bildirildi. CHP Vaşington Temsilcisi Yurter Özcan, heyetin kanalın yayın politikasını inceleyeceğini söyledi. 

  • Ne olmuştu? 2019 yılında gerçekleşen yerel seçimlerde CHP, CNN Türk'ü "yanlı yayıncılık" yaptığı gerekçesiyle CNN International'a şikâyet etmişti. Şikâyet üzerine bir heyet Türkiye'ye gelmiş ve bunun ardından kanalın yönetim kurulunda değişiklikler yaşanmıştı.
  • BBC Türkçe'de grev: BBC'nin İstanbul Bürosu'nda yerel sözleşmeyle çalışan gazeteciler, işverenle yürütülen toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde uzlaşılamaması üzerine grev kararı aldı. Görüşmelerde zam teklifinin brüt %14 olduğu bildirilirken resmî kaynaklara göre en az %21,31 olan enflasyon nedeniyle teklifin "kabul edilemez" olduğu vurgulandı. 

• ABD merkezli Better.com'un CEO'su Vishal Garg, 900 çalışanını Zoom görüşmesiyle işten çıkardı. “Eğer bu görüşmedeyseniz, işten çıkarılacak olan şanssız grubun içindesiniz demektir” ifadeleriyle çalışanlarını kovan Garg gerekçelerinin "performans", "üretkenlik" ve "piyasadaki değişim" olduğunu öne sürdü; ancak şirketin yatırımcılardan 750 milyon dolarlık nakit aldığı ortaya çıktı. 

  • Eleştiriler: Zoom görüşmesinin sosyal medyada paylaşılmasının ardından Garg kullanıcılar tarafından "sert" ve "korkunç" olarak eleştirildi. Görüşmenin Zoom'dan yapılmasının yanı sıra Noel öncesinde işten çıkarmaların gerçekleştirilmesi de tepki topladı.  

• ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), güneş panellerindeki "olası yangın riski hakkında hissedarlarını ve kamuoyunu gerektiği gibi bilgilendirmediği" yönündeki şikâyet üzerine Tesla hakkında soruşturma başlattı.

  • Ne oldu? Tesla'nın yan kuruluşu SolarCity'de eski saha kalite müdürü olan Steven Henkes işten çıkarılmıştı. Henkes, Tesla'nın sistemdeki arızalı parçalar yüzünden çıkabilecek yangın konusunda müşteri ve hissedarları uyarmadığını iddia ederek komisyona şikâyette bulunmuştu.

• Twitter'da yönetimin Jack Dorsey'den Parag Agrawal'a geçmesinin ardından planlanan yönetimsel değişiklikleri takiben yeni bir satın alma geldi. Twitter, ekip iş birliği uygulaması Slack'in rakibi Quill'i satın aldı. 

• Meta'nın Messenger uygulamasının ve şirketin mesajlaşma uygulamalarının başındaki isim Stan Chudnovsky, 2022'nin ikinci çeyreğinde görevinden ayrılacak. 

Politika

• Yüksek Stratejik Komite'nin 7'nci Toplantısı'na katılmak üzere Doha'ya giden Cumhurbaşkanı Erdoğan, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani'yle iki ülkenin yaptığı anlaşmaların imza töreninde bir araya geldi. Türkiye ve Katar arasında toplam 15 anlaşma imzalanırken Erdoğan, "Katar, Türk ekonomisine yönelik spekülatif ataklarda da daima bizlerin yanında olmuş, ülkemize duyduğu güveni göstermiştir." dedi. 

• CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, set çalışanı Çetin Kaya'nın hayatını kaybetmesine ilişkin "Valilik yaptığı acele açıklamayla olayı karartmaya çalıştı." şeklinde konuştu. TBMM'de soru önergesi veren Tanrıkulu, önergede "Mobese kameralarının devre dışı bırakıldığı" ve "Kaya'nın yakın mesafeden kafasından vurulduğu" iddialarını gündeme taşıdı.

  • Arka plan: Kaya'nın polis memurunun silahının ateş alması sonucunda yaşamını yitirmesinden sonra, İstanbul Valiliği "Kaya'nın yakalama işlemi sırasında görevli personele mukavemet ettiği" açıklamasında bulundu. Açıklamada Kaya'nın "üzerinden ve aracından uyuşturucu madde ve telsiz çıktığı" belirtildi.
  • Yetkililere çağrı: DW Türkçe'nin ulaştığı Kaya ailesinin avukatı Orçun Fide, iddiaları reddetti ve tutanaklarda bu bilginin olmadığını söyledi. Fide, "Kaya iki eli ters kelepçeliyken ensesinden vurularak öldürüldü." dedi. BirGün gazetesine konuşan Avukat Gözde Soydemir de "Görgü tanıkları, Kaya'nın kelepçelenerek yere yatırıldığını ve ardından tek el silah sesi duyulduğunu söylüyor." ifadelerini kullandı. Sinema Televizyon Sendikası da olayın açıklığa kavuşması için yetkililere çağrı yaptı.

• Afganistan'da Kabil'in Taliban'ın kontrolüne geçmesinden sonra, Afganların Birleşik Krallık yardımlarına ulaşamadığı iddia edildi. Eski bir diplomat, kaos ve planlama eksikliği yaşandığını; insanların ölüme terk edildiğini ileri sürdü. Diplomat tahliye sürecinde, Kabil'den kimin uçağa bineceğine yönelik kararların "keyfî" verildiğini aktardı. Dönemin Dışişleri Bakanı Dominic Raab da yavaş karar almakla suçlandı. 

• Fransa'nın başkenti Paris'te ismi gazeteci Cemal Kaşıkçı suikastına karışan bir kişi yakalandı. Halit Aedh El-Otaibi adlı şahsın, Türkiye tarafından da arandığı belirtildi. Kaşıkçı, Ekim 2018'de İstanbul'daki Suudi Arabistan Konsolosluğu'nda öldürülmüştü.

  • Yanlış isim mi? Paris'teki Suudi Arabistan büyükelçiliği ise tutuklanan kişinin davayla hiçbir ilgisi olmadığını ve derhal serbest bırakılması gerektiğini söyledi. Suudi Arabistan'dan bir kaynak, kişinin isminin ülkede oldukça yaygın kullanıldığını ve aynı isimdeki suçlunun hâlihazırda cezaevinde olduğunu belirtti. 
  • Bir adım geriden: Halit Aedh El-Otaibi'nin tutuklanması, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Kaşıkçı cinayetinden sonra ilk defa Suudi Arabistan'ı ziyaret etmesinden sonra yaşandı.

• Uluslararası Adalet Divanı'nın Azerbaycan ve Ermenistan'ın şikâyetlerine yönelik açıkladığı tedbir kararlarında Ermenistan'dan Azerbaycan vatandaşlarına karşı etnik ayrımcılık yapmaması talep edildi. Ayrıca divan, Azerbaycan'dan Ermenistan güçlerine mensup savaş esirlerinin güvenliğini sağlamasını, esirlere yönelik ayrımcılığı engellemesini ve Ermenistan kültürüne ait eserleri korumasını talep etti.

• Almanya'da, Sosyal Demokrat Parti, Yeşiller ve Hür Demokrat Parti (FDP) ülkenin yeni hükümetini oluşturacak koalisyon sözleşmesini imzaladı. 

  • Karbon nötr hedefi: Olaf Scholz, Covid-19'a yönelik verdikleri mücadelenin tüm enerjilerini alacağını söyledi. Yeşiller Eş Başkanı Robert Habeck, Almanya'nın karbon nötr olması hedefi için çalışacaklarını belirtti.

• ABD; İran, Suriye ve Uganda'dan bazı isim ve kuruluşlara insan hakları ihlalleri ve baskıcı eylemler gerekçesiyle ABD'deki varlıklarını dondurma yönünde yaptırım uyguladı. 

• Şili kongresi, eş cinsel evliliği yasal hâle getiren düzenlemeyi onayladı. Sosyal Kalkınma Bakanı Karla Rubilar "Bugün tarihî bir gün. Şili adalet ve eşitlik açısından bir adım daha ileri gitti." yorumunda bulundu. Mevcut devlet başkanı Sebastián Piñera'nın da tasarıyı desteklediği biliniyor.

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Kolektif House’tan #KolektifÜretim çağrısı

Kolektif House - Kolektif House Açık Çağrı

Yeni yıl hedefleriniz arasında yaratıcı işlere adım atmak varsa size güzel haberlerimiz var. 

Nedir? Yaratıcılığını duyurma arzusunda olanlar için 2022’de bir kolektif üretim platformuna dönüşmeye hazırlanan Kolektif House, ArtDog Istanbul’la #KolektifÜretim adında bir opencall başlattı. @artdogistanbul’un desteği, Küratör Begüm Güney deneyimi ve yeni nesil üç sanatçının vizyonuyla hayata geçen bu platforma siz de davetlisiniz.

Nasıl? Kolektif House, “özgürce yarat” diyor ve yaratıcılığınızı dilediğiniz gibi konuşturabilmeniz için üreteceğiniz işin formatını size bırakıyor; ister illüstrasyon, ister fotoğraf, ister video, ister motion graphic. Kısacası, bir NFT olabilecek veya dijitalde var olan herhangi bir işle dâhil olabileceğiniz bu platforma bireysel veya ekipçe katılabilirsiniz. Kolektif Üretim’in bir parçası olmak için son gün 31 Aralık.

  • Katılım çok basit: Ocak 2022’de Begüm Güney küratörlüğünde gerçekleşecek sergide yer almak üzere işinizi #kolektifüretim hashtag’i ve @kolektifhouse ve @artdogistanbul’u etiketleyerek Instagram’da paylaştıktan sonra [email protected] adresine künyeyle beraber göndermeniz yeterli.

Dahası: En ilham veren 3 kişi, 1 yıl boyunca tüm Kolektif lokasyonlarına erişim sağlayan her yer gezgin üyeliği ve bir Kolektif House lokasyonunda sergilenme hakkı kazanacak. 

Herkese açık olan #KolektifÜretim’in bir parçası olmak için detaylara buradan ulaşabilir, platform kapsamında hangi sanatçıların yaratıcı işleriyle buluşacağınızı öğrenebilirsiniz.

Teknoloji & Startup

• Birleşik Krallık ve ABD'deki Arakanlı Müslümanlar, Facebook'u "kendilerine karşı nefret söyleminin yayılmasına izin vermekle" suçlayarak dava açtı. Davacı grup "zulme uğrayan azınlığa karşı şiddeti desteklediği" gerekçesiyle Facebook'tan 150 milyar dolardan fazla tazminat talep etti. 

  • Ne olmuştu? 2017 yılında Myanmar'daki askerî operasyonda yaklaşık 10 bin kişi öldürülmüştü. 

Gmail görseli

Webrazzi

• Gmail, mobil uygulamasına sesli ve görüntülü arama yapma özelliği eklendi. Özellik; Google Workspace, G Suite ve kişisel Google hesapları için kullanıma sunuldu. 

• Microsoft Dijital Suçlar Birimi (DCI), Çin hükümeti destekli bir bilgisayar korsanlığı grubunun ABD dâhil 29 ülkedeki kuruluşları hedef almak için kullandığı web sitelerinin kontrolünü ele geçirdiklerini ve trafiği Microsoft sunucularına yönlendirdiklerini duyurdu. Şirket, web sitelerinin devlet kurumlarından, düşünce kuruluşlarından ve insan hakları kuruluşlarından bilgi toplamak için kullanıldığını açıkladı. 

• Instagram, genç kullanıcılara içerik önerirken "daha katı bir yaklaşım sergilemeye başlayacağını" duyurdu. Ayrıca kullanıcılara uygulamada çok zaman geçirdiklerinde gösterilecek "Mola Ver" uyarısının Birleşik Krallık, ABD, İrlanda, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda'da kullanıma sunulduğunu açıkladı. 

  • Arka plan: Facebook ve Instagram, Wall Street Journal'da yayımlanan belgelerin ardından genç kullanıcıları kötü etkiledikleri ve bu durumu düzeltmek için gerekli önlemleri almamaları nedeniyle eleştirilmişti.

• Discord, içerik üreticilerinin topluluklarına abonelik satabilecekleri bir test programı başlattı. Üreticiler, kullanıcılarına aylık 2,99 dolar ila 99,99 dolar arasında değişen üyelik modelleri teklif edebilecek.

Spor

• A Millî Erkek Voleybol Takımı, 2022 CEV Avrupa Altın Ligi'nde A Grubu'nda Portekiz, Slovakya ve Danimarka'yla mücadele edecek. Grup karşılaşmaları 25 Mayıs 2022'de başlayacak.

• ING Basketbol Süper Ligi'ndeki 16 takım, "Türkiye Basketbol Federasyonu'yla koordineli çalışacak Basketbol Kulüpler Birliği'nin kurulması" konusunda anlaştı. 

• Çin Dışişleri Bakanı Zhao Lijian, ABD'nin 2022 Pekin Kış Olimpiyatları'na diplomatik heyet göndermeyerek aldığı boykot kararının "yalanlara ve söylentilere dayandığını" ve "sporun siyasi tarafsızlığını" ihlal ettiğini söyledi. Boykotu bir ihanet olarak yorumlayan Çin, ABD'nin "bedel ödemesi" gerektiğine dikkat çekti. 

  • Avustralya'dan destek: Avustralya Başbakanı Scott Morrison, ülkesinin de olimpiyatlara diplomatik heyet göndermeyeceğini duyurdu. 
  • Komite'den mesaj: Uluslararası Olimpiyat Komitesi Başkanı Thomas Bach "olimpiyatlardan, politikacıların çözemediği uzun süreli siyasi sorunları çözmesinin beklenemeyeceğini" ifade etti.
Günün Hikâyesi

İki uçlu dünya: Biden-Putin'in Ukrayna zirvesi

İki uçlu dünya: Biden-Putin'in Ukrayna zirvesi

ABD Başkanı Joe Biden ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, "kapalı kapılar ardında" yaklaşık iki saat süren bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İki lider, stratejik istikrar ve siber güvenlik de dâhil olmak üzere Rusya'nın Ukrayna sınırındaki askerî faaliyetlerinin ele alındığı bir toplantı yaptı. ABD'nin Ukrayna'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne verdiği desteği yinelediği öğrenildi. 

  • Arka plan: Ukrayna'nın Rusya tarafından işgal edileceğine yönelik tartışmalar, Ukrayna sınırında geçtiğimiz haftalarda başlayan gerginlikle artış göstermişti. Rusya'nın Ukrayna sınırına 175 bin asker konuşlandırdığı ileri sürülmüş; Rusya işgal iddialarının ABD tarafından yapılan "kötü niyetli bir propaganda" olduğu cevabını vermişti.
  • Sınırda son durum: Rusya'nın sınırdaki asker sayısı artarken olası bir işgal hâlinde askerlerin ihtiyacı olabilecek yakıt ve tıbbi birimlerin de hazır durumda bekletildiği iddia edildi. 

Yaptırım tehdidi 

ABD ve Avrupa'nın ihtimaller arasında görülen işgali önlemek için Rusya'ya yönelik yaptırım kararı alabileceği belirtildi. Yaptırımların Putin'in yakın çevresine ve Rusya merkezli enerji üreticilerine karşı olabileceği kaydedildi. Rusya'nın, döviz transferi yapılmasına olanak tanıyan SWIFT'ten de çıkarılması talep edildi. Yaptırım uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin son kararın henüz verilmediği; ancak Biden'ın, Avrupa'daki liderlerle temas hâlinde olduğu ifade edildi. Rusya ekonomisini zarara uğratacak yaptırım planları Avrupa'da da karşılık buldu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya'nın saldırgan eylemlerine cevap vermekten çekinmeyeceklerini söyledi. Von der Leyen, Avrupa Birliği'nin "tam ve sarsılmaz desteğinin" Ukrayna'nın yanında olduğunu dile getirdi.

  • Diplomasi önceliği: Rusya, NATO'nun Ukrayna'da askerî faaliyet yürütmeyeceğine dair yazılı kanıt istedi. Putin'in, Ukrayna'ya yapılan askerî desteği kırmızı çizgi olarak tanımlaması; ABD tarafından hoş karşılanmadı. Savunma Bakanı Lloyd Austin, ABD'nin Ukrayna'nın topraklarını korumak için ülkeye tüm ihtiyaçlarına karşılık gelebilecek bir destek sunacaklarını belirtse de öncelikle diplomasiden yana olduklarını vurguladı.

Yeni bir Afganistan mı? 

Ukrayna'nın işgal edildiği bir senaryoda Afganistan'a dönüşebileceği yorumları da yapıldı. ABD tarafında bir acil durum planı hazırlandığı, Biden'ın Ukrayna konusunda diplomatik bir sonuca ulaşamaması ihtimalini değerlendirdiği söylendi. Bu kapsamda Biden yönetiminin bir işgal hâlinde ABD vatandaşlarının Ukrayna'dan güvenli çıkışını sağlamak için seçenekler aradığı iddia edildi. The Washington Post yazarı Walter Russell Mead, Biden'ın Ukrayna konusunda net bir karar vermesi gerektiğinin altını çizdi. Mead, ABD'nin Afganistan'dan çıkışı Avrupa'da güvensizlik yaratmışken Biden'ın geri adım atmasının İran ve Çin üzerinde de olumsuz bir etki yaratacağına işaret etti. 

  • Blöf mü? Rusya'nın çeşitli isteklerini kabul ettirmek için blöf yaptığı görüşü de öne çıktı. Bremen Üniversitesi'nden Nikolay Mitrokhin, Rusya'nın bir işgal başlatmasının Kremlin için "intihar" niteliği taşıdığına dikkat çekti. Rusya'nın Batı ülkelerinin uygulayabileceği ekonomik yaptırımları ve dış ticaret gelirinin üçte ikisini kaybetmeyi göze alamayacağını savunan Mitrokhin, Rusya'nın "yapay bir histeri" yaratma amacı olduğunu belirtti.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

YAZARLAR

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir