Frida Kahlo'nun Hayatı ve Sanatı

Şimdilerde Mavi Ev diye bilinen ailesine ait bir evde gözlerini dünyaya açan Kahlo, doğum gününü 7 Temmuz 1910 olarak değiştirdi. Yaşamının modern Meksika'nın doğuşuyla başlamış olmasını istedi. 

Henüz 5 yaşında bir çocukken babasıyla çıktığı bir gezinti sırasında ayağı ağaç köklerine takıldı ve büyük bir acıyla yere düştü. Bu olaydan sonra geçirdiği çocuk felcinin ardından ona kalan; hafif topallayan çelimsiz bir bacaktı. Bacağı engelli kalan Frida'ya 'Tahta Bacak Frida' lakabı takıldı.

Frida, bu acı olayı şu sözlerle anlattı: 

"Chapultec’teki düşüşümle, daha sonraları yaşadıklarım arasında ne tür bir bağlantı kurulabilir, bilmiyorum. Ama kesin olan birşey varsa, o da acının bedenime ilk kez o gün girmiş olduğudur.”

6 yaşındayken ise rahmine zarar veren bir çocuk felcine kapıldı. Bu hastalık nedeniyle hiçbir zaman çocuk sahibi olamayacaktı.

Frida 11 aylık olduğunda kardeşi Cristina dünyaya geldi. Annesi Frida'yı ilgilensin diye yerli bir kadına emanet ediyor, onu ihmal ediyordu. Yıllar sonra bu olayı sanatına, Hemşirem ve Ben tablosuna yansıtacaktı.

Bacağı nedeniyle diğer çocuklarla koşup eğlenemeyen Kahlo, babasının gözdesi haline gelmişti. Hiç yaramazlık yapmıyor, ses çıkarmıyordu. Babası sayesinde felsefeye ve sanata merak sardı. Daha sonraysa döneminin en iyi eğitimini veren Ulusal Hazırlık Okulu’nda okuyan Frida, burada edebiyatla da ilgilenmeye başladı.

19 yaşındayken o dönemki aşkı Alejandro Gomez ile birlikte bindiği otobüsten şemsiyesini unuttuğu için inip başka bir otobüse binince hayatı değişti.  17 Eylül 1925'te okuldan eve dönerken bindiği otobüsün tramvayla çarpışması sonucu çok kişinin öldüğü kazada, tramvayın demir çubuklarından birisi Frida’nın sol kalçasından girip leğen kemiğinden çıktı.

Frida Kahlo olayı şöyle anlatıyor: 

"Benim gençliğimin otobüsleri hiç de güvenilir değildi; henüz yeni kullanıma girmişlerdi ve pek rağbet görüyorlardı; tramvaylar boşalmıştı. Alejandro Gómez Arias’la bindiğimiz otobüs Xochimilo hattının treni ile çarpıştı. Şiddetli değil, ağır ve yavaş bir çarpışmaydı bu. Önce başka bir otobüse binmiştik. Ama unuttuğum küçük şemsiyemi aramak için indik. Beni perişan edecek o ikinci otobüse böylece bindik. Kaza bir kavşakta oldu, San ]uan çarşısının karşısında, tam karşısında…

İnsanın çarpışmanın bilincinde olduğu bir yalan, ağladığı da öyle. Bende hiç gözyaşı yoktu. Çarpışma bizi öne fırlattı ve tırabzanlardan biri, bir kılıcın boğayı delip geçmesi gibi, beni delip geçti. Adamın biri benim çok kötü bir kanama geçirdiğimi gördü. Beni taşıdı ve Kızıl Haç gelene kadar bir bilardo masasına yatırdı."

Arkadaşı Alejandro Gomez ise şöyle:

"İki vagonlu tramvay, otobüse yavaşça yaklaştı. Araca ortasından çarptı. Otobüsün garip bir esnekliği vardı. İyice büküldü ve bir süre kırılmadı. Her iki tarafında uzun sıralar olan bir otobüstü. Dizlerimin karşımda oturan kişinin dizlerine bir an için değdiğini hatırlıyorum, ben Frida'nın yanında oturuyordum. Otobüs azami esnekliğine ulaştığı anda çatlayarak binlerce parçaya ayrıldı ve tramvay ilerlemeye devam ederek bir sürü insanı ezdi.

Ben vagonun altında kaldım. Vagondan kopan demir çubuklardan biri Frida'nın kalça kemiği seviyesinde bir tarafından girip öbür tarafından çıktı. Ayağa kalkmayı başardığımda vagonun altından çıktım. Ufak ezikler dışında bir sıkıntım yoktu. Doğal olarak, ilk yaptığım şey Frida'yı aramak oldu.

Garip bir şey olmuştu. Frida tamamen çıplaktı. Çarpışma giysilerini sıyırıp atmıştı. Otobüstekilerden biri, muhtemelen bir badanacı, bir paket toz yaldız taşıyordu. Bu paket açılmış, içindeki toz da Frida'nın kanayan vücuduna dökülmüştü. İnsanlar onu gördüklerinde, 'La bailarina, la bailarina!’ diye bağırıyorlardı. Kırmızı, kanlı vücudu üzerindeki yaldızlar yüzünden onun bir dansçı olduğunu sanmışlardı.

Onu kaldırdığımda Frida’nın vücudunda bir demir parçası olduğunu fark ettim. Adamın biri, 'Onu çıkartmamız lazım' dedi. Dizini Frida'nın gövdesine koydu ve 'Hadi çıkaralım' dedi. Adam demir parçasını çektiğinde Frida öyle yüksek çığlık attı ki, Kızıl Haç ambulansının sirenini bastırmıştı. Ambulans gelmeden önce, Frida'yı bir bilardo salonuna taşıdım. Kabanımı çıkarıp üzerine örttüm. Onun öleceğini düşünüyordum. Evet, kaza anında iki-üç sonradan da birkaç ölüm olmuştu.

Ambulans geldi ve Frida'yı birkaç blok ötedeki San Jeronimo Sokağındaki Kızıl Haç Hastanesi'ne götürdü. Frida'nın durumu öyle ağırdı ki, doktorlar ameliyat masasından kalkamayacağını düşünüyorlardı.

Frida ilk kez ameliyat oluyordu. İlk bir ay süresince, yaşayıp yaşamayacağı kesin değildi."

Biraz olsun rahatlamak, acılardan farklı bir şeyler düşünmek için resim yapmaya başladı. Yatağının tavanındaki aynaya bakarak oto-portreler yaptı. İlk otoportresi, "Kadife Elbiseli Otoportre"ydi.

Neden sürekli otoportre çizdiği sorulduğundaysa: "Kendimi çiziyorum çünkü sıklıkla yalnızım ve en iyi bildiğim konu yine benim."

Kahlo, tablolarına fiziksel ve duygusal acıyı bir arada kullanmayı seviyordu. Onun en büyük ilham kaynağı acılarıydı. Bu yüzden en önemli eserlerinden biri de Kırık Sütun'dur.

1927 yılının sonlarına doğru yataktan kurtulan Kahlo, sanat ve politika çevreleriyle görüşmeye başladı ve 1929'da Meksika Komünist Partisi'ne üye oldu.

Frida, Ulusal Hazırlık Okulu’nda okuduğu sırada kadınlara düşkünlüğü ile tanınan Rivera okula bir duvar resmi yapmak için gelmişti. Frida, üç saat boyunca bu adamın fırçasına bakmış, onu çıt çıkarmadan izlemişti. 

İki ressam, 21 Ağustos 1929’da evlendi. Frida, Rivera'nın üçüncü eşi oldu. Evlilikleri, "fil ile güvercinin evliliğine" benzetildi.

Bir çocuğunu aldıran ve iki defa düşük yapan Frida bu acılarını da fırçasına kattı ve tuvaline aktardı. 

Bu özel tablo, 2 kimliğe bölünmeyi tasvir ediyor: Solda Avrupa tarzı işlemeli beyaz dantel bir elbise giymiş Frida;
ve diğer Frida ise, Diego'nun sevdiği elbiseye atıfta bulunarak geleneksel bir Tehuana elbisesi içinde.
Her iki Frida'nın da kalpleri açığa çıkmış ve birbirine bağlanmıştır.
Beyaz elbiseli Frida atardamarını makasla keserek beyaz eteğini lekelemektedir, diğerinin elinde ise Diego'nun küçük bir portresi vardır.
Arka plandaki bulutlar, bir kıyamet senaryosu yaratmaktadır.

Bu tablo, Diego'dan boşandıktan kısa bir süre sonra resmedildi. Frida, günlüğüne bu tabloyu yaparken küçük bir çocukken yarattığı hayali arkadaşından ilham olarak resmettiğini de aktarmıştır.

Son sözleri ise, günlüğüne yazdığı şu cümleydi:

“Çıkış yolunun güzel olacağını ve asla geri dönmeyeceğimi umarım.”

Cenazesi, ertesi gün yakıldı. Külleri, Mavi Ev'de muhafaza edilmekte ve Mavi Ev, 1955'te Rivera tarafından devlete bağışlandı. Şimdi müze olan evde Frida'nın eşyaları sergileniyor.

Yazar, birçok tiyatro eseri kaleme almış fakat hiçbiri sahnelenememiştir. 

Haftaya dek kendinize iyi bakın hoşça kalın.. Ha bir de Yıldızlı Bir Hikaye'yi sevdiklerinizle paylaşmayı unutmayın.