🎾 Gençlik rüzgarı #2: Iga Świątek

Gökalp Taşkesen

Doğum Tarihi: 31 Mayıs 2001

Ülke: Polonya

Oynadığı El: Sağ (Çift el backhand)

Grand Slam başarıları: Roland Garros 🏆 🏆 (2020, 2022), Amerika Açık 🏆 (2022), Avustralya Açık Yarı Final (2022)

WTA Kupaları: 11 WTA kupası. 2020’de Roland Garros. 2021’de Adelaide ve Roma. 2022’de Katar, Indian Wells, Miami, Stuttgart, Roma, Roland Garros, Amerika Açık ve San Diego.

En yüksek sıralaması: 1 (4 Nisan 2022)

Yenilmez yıldız IGA

^WTA

2019 baharında Roland Garros’a gittiğimde tek bir amacım vardı. Ekselansları Federer 3 senenin ardından ilk kez toprak sezonunu oynayacağını duyurmuştu. Ben de 3. turların oynandığı güne aldığım biletle bu geri dönüşe tanıklık etmeye çalışacaktım. Gelin görün ki o hafta sonunun benim için en akılda kalıcı maçı 1 numaralı kortta oynandı ve kortta Federer yoktu. Iga Świątek adlı genci duymuştum; bir sene önce Wimbledon’ın tek kızlar kupasını kazanmıştı. Puig’le yaptıkları 3. tur maçının final setine gittiğini gördüğümde rotayı derhal o maça çevirdim. Genç yaşına rağmen forehand spin’inin çok yüksek olduğunu fark ettiğimi hatırlıyorum maçı izlerken. Bir de o mental yoğunluğunu. Hiç de maçın ilk setini 6-0 kaybetmişe benzemiyordu Iga. Final setini 6-3 aldıktan sonra büyük rahatlamasını yaşadı. Hatta korttan bir süre ayrılamadı ağlamaktan. Uzun süredir kazanmayı bu kadar isteyen bir oyuncu izlemediğimi düşünmüştüm o anda. Swiatek 2020 yazında verdiği bir röportajda sorulan “Kazanmaman gerektiğini düşünüp kazandığın bir maç var mı?” sorusuna bu Puig maçını söyledi cevap olarak: “Maç öncesi sakatlığım vardı. Fizyoyu çağırdım ve sırtımdaki bandı çıkarmasını istedim. Bant çıktıktan sonra en iyi tenisimi oynadım. Öyle maçlar olur ya. Kendimi kortta yenilmez hissettiğim bir güne dönüştü.” Yenilmez kelimesinin Świątek’le eş anlamlı sayılacağı günlerin bu kadar hızlı geleceğinden bihaberdim; belki o da öyle.

Birçok elit sporcu gibi Iga Świątek de spor geleneği olan bir aileden geliyor. Iga’nın babası Tomasz Świątek, Polonya’yı 1988 Seul Olimpiyatları’nda temsil etmiş bir kürekçi. İş böyle olunca Iga ve ondan 3 yaş büyük ablası Agata sporla büyüyorlar. Önce yüzme, sonra tenis. Iga ilk tenis anısını ablası Agata’nın Warszawianka Kulübü’nde yaptığı antrenmanları izlemek olarak anlatıyor. O zamanlar tek amacı ablasına yetişip onu yenebilmek. Ailesi onu bir tenisçi yapma gayretinde değil; ilk önceliğin eğitim olduğu evde sıkça tekrarlanıyor. Tenise oyun olarak bakan Iga 12 yaşındayken oynamaya başladığı Tennis Europe turnuvalarında hızla yükseliyor. 2016 yılında 15 yaşındayken ilk junior Grand Slam’i olan Roland Garros’u oynuyor ve işler o zaman değişiyor: “İlk junior Grand Slam’imden sonra ilk kez profesyonel olmayı istedim. Polonya’daki en iyi oyuncuydum ama profesyonel tenise mental ve fiziksel anlamda hazır olup olmadığımdan emin değildim. Turda nasıl başarılı olabileceğime dair tavsiye alacağım çok oyuncu yoktu ülkemde. Kendi yolumu bulmam gerekti.” Profesyonel olma kararıyla junior kariyeri hızlanıyor Swiatek’in. 2016’nın sonunda yakın arkadaşı Maja Chwalinska ile birlikte Polonya’ya 2. Junior Fed Cup’ını kazandırıyor. Asıl ismini duyurduğu yıl ise 2018. Roland Garros tekler yarı finalinde maç puanı görmesine rağmen McNally’ye kaybediyor, çiftleri ise beraber kazanıyorlar. Birkaç hafta sonra da Wimbledon’ı kazanıyor. Artık Iga için WTA tura yavaştan geçme vakti.

^{Agata ve Świątek/The Sport Review}

WTA turundaki ilk zamanlarında Iga kritik bir ekleme yapıyor takımına. Tenisin ne kadar mental bir oyun olduğunun farkında. 14-16 yaşları arası çok raket kıran bir genç olduğunu söylüyor; duygularını kontrol altına almanın önemini bildiğinden inisiyatifi de çok erken alıyor. 17 yaşında ve dünya 140 numarasıyken Budapeşte’de bir turnuva oynadığı sırada spor psikoloğu Daria Abramowicz’i turnuvaya çağırıyor ve orada çalışmaya başlıyorlar. Abramowicz’in o anki izlenimi şöyle: “Psikolojik anlamda ne kadar açık fikirli ve ne istediğini bilen biri olduğunu gördüğümde çok etkilenmiştim. Mental hazırlık konusunda çok hevesliydi.” Koçu Sierzputowski’nin yanına eklenen spor psikoloğu Abramowicz’le daha 4. turnuvasında ilk WTA finaline yükseliyor Lugano’da; uzun bir süre boyunca tekrar etmeyecek bir şey oluyor ve finalde kaybediyor. Ardından başta anlattığım Roland Garros 4. turu geliyor ve seneyi 49 numara olarak tamamlıyor.

2020’nin ilk Grand Slam’i Avustralya Açık’ta Świątek turları adım adım geçiyor. Forehand’i halihazırda turun en tehlikeli silahlarından biri. Backhand’i keza. Sert kortta kayabilen ve açık duruşta dengeli winner’lar çıkaran bu genç yetenek Djokovic ve Clijsters’tan enstantaneler sunuyor (her ne kadar idolü Rafael Nadal olsa da). Bu turnuvada çeyrek finalin eşiğinden dönüyor. Dünya 20 numarası Kontaveit’le yaptıkları ve yaklaşık 3 saat süren maç, üst seviyeye ne kadar yakın olduğunu anlamasını sağlıyor. 2020’nin bahar aylarında Kanal Sportowy’ye verdiği röportajdaki bir cevabı yakın geleceğe ışık tutar nitelikte: “Tenis anlamında ve fiziksel olarak hepimiz aynı seviyede olabiliriz ama sadece mental olarak daha güçlü olanlar kazanacak. Ben de WTA’de oynadığım için yorum yapmam kolay değil ama şu anda hiçbir oyuncu ‘WTA’in Kraliçesi’ olabilecek kadar mental anlamda güçlü ve istikrarlı değil.” Kim bilebilirdi ki bahsi geçen o mental güç için sadece birkaç ay, istikrar içinse bir sene beklememiz yeterli olacak?

Iga Świątek büyük yükselişini 2020 sonbaharında tenis dünyasını sarsacak cinsten bir şampiyonluk ile yapıyor. Dünya 54 numarası olarak katıldığı Roland Garros’ta bir maçta 5’ten fazla oyun kaybetmeyerek eşi benzeri görülmemiş bir efsaneye imza atıyor. İlk turda son finalist Vondrousova’yı 6-1 6-2, 4. turda dünya 1 numarası Halep’i 6-1 6-2, finalde ise 6 numara Kenin’i 6-4 6-1 geçerek Roland Garros’un 1992’den beri en genç tek kadınlar şampiyonu oluyor. Bu turnuva aynı zamanda tek kadınlar Grand Slam tarihinin en dominant (en az oyun kaybedilen) 2. şampiyonluğu. Bunların hepsini 19 yaşında başarıyor Iga ve kendini ilk 20’de buluyor. 2021’e de istikrarlı bir giriş yapıyor. Avustralya Açık’ta yükseldiği 4. turdan sonra, Adelaide’de 2. kupasını kazanıyor. Sonra ise en şaşaalı finallerinden birini Roma’da Pliskova’ya karşı kazanıyor. Skor: 6-0 6-0. Birkaç ay önce ilk 50’de olmamasına rağmen Roland Garros 2021’e favori giriyor ama dominasyon için biraz daha beklemesi gerekecek.

^Reuters

Świątek’e onun kariyerini etkileyen bir söz sorulduğunda, şu sözü söylüyor: “Sıradan olmak için uyanmadın.” Bu cümleyi sonuna kadar yaşadığı bir yıl oluyor 2022. Avustralya’da yarı finale yükseldikten sonra muhteşem bir performansla senenin ilk 3 WTA 1000 turnuvası olan Doha, Indian Wells ve Miami’yi kazanıyor. 19 maçlık seriyle toprak sezonuna giriyor Iga. Tam bu noktada Pegula’nın tweet’i WTA oyuncularının hissiyatını yansıtır nitelikte: “Allah yardımcımız olsun.” Ash Barty’nin şok emeklilik kararı ve sıralamadan çekilmesiyle (ve tabii ki Iga’nın son 3 şampiyonluğu sayesinde) nisan ayında 1 numaraya oturan Iga, bu müthiş başarısının tesadüfi olmadığını göstermeye ant içmiş gibi. Toprak sezonunda da maç kaybetmiyor ve Stuttgart, Roma ve Roland Garros şampiyonluklarını kazanıyor. Sonra gelip çatıyor çim sezonu. WTA tura geçtiğinden beri tam ayak uyduramadığı Wimbledon kortlarında bu sefer Alize Cornet’ye kaybediyor. Yazın ev sahibi olduğu Varşova turnuvasında senenin tek toprak mağlubiyetini Garcia’ya karşı alıyor derken, Świątek’ten sezon için beklentiler yavaş yavaş azalıyor. Tam bu noktada Swiatek ilk 10’dan 3 kişiyi geçtiği Amerika Açık turnuvasını kazanarak Grand Slam hünerinin toprak kortların dışında da olduğunu gösteriyor.

^{Wimbledon 2022/Getty Images}

2022 gerçek anlamıyla muazzam bir sezon oldu Świątek için. Iga'nın 37 maçlık galibiyet serisi 21. yüzyılın en uzun serisi. İlk 10’a karşı arka arkaya 15 maç kazanıyor (Daha çok kazanan iki isim Navratilova [20] ve Graf [17]). 22 tane bagel set (6-0) kazanıyor. 48 tane maçı set kaybetmeden kazanıyor. Son 10 yılda bunlardan yüksek istatistik yakalayan tek isim Serena Williams. WTA aradığı dominant şampiyonu belki de nispeten hızlıca buldu böylece. Fakat onlar için ve belki de tenis severler için işin daha ilginç tarafı Świątek’in karakteri. Maçlara Led Zeppelin dinleyerek çıkan ve elinden kitap düşmeyen Świątek özgün bir karakter. 1 numaraya yükseldiği andan itibaren bir platformu olduğunun farkında ve bunu anlamlı şekillerde kullanmak için özel çaba sarf ediyor. Ayrıca çok açık sözlü. 2021’in sonunda kaybettiği bir maçtan sonra regl ağrılarından rahatça bahsetmesi ve bunu kendinden genç ve tecrübesiz sporculara yardımcı olması adına yapması takdir gördü. İki senedir Dünya Akıl Sağlığı Günü zamanında oynadığı turnuvanın ödül parasını akıl sağlığıyla ilgili vakıflara bağışlıyor. Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin en başından beri Ukrayna halkına olan desteğini her fırsatta belli etti ve bu sene Wimbledon’dan sonra Krakow’da bir gösteri turnuvası düzenleyerek Ukrayna’ya yaklaşık $500,000 bağış topladı. Son olarak da Polonya Tenis Federasyonu başkanının eski bir öğrencisi tarafından istismara uğradığı iddiaları konusunda da bir paylaşım yaptı. Świątek’i bence diğer bütün yıldızlardan ayıran korttaki gücünün yanı sıra bu tarafı olacak. Korttaki gücünü ve gelişimini izlemek ayrıca paha biçilemez.

Güçlü yanları

• Mental gücü. Yazı boyunca anlaşılmıştır tabii ama bunun en büyük gücü olduğunu yinelemekte fayda var. Maçlardaki yüksek yoğunluğu, uzun Grand Slam’lerde ve arka arkaya turnuvalarda taze kalabilmesi onun mental gücüne yaptığı yatırımın meyvelerinden.
• Forehand. Forehand’indeki spin seviyesi ve hız erkek tenisiyle yarışır cinsten. Hatta bu Roland Garros’ta ortalama hızı Nadal’ınkinden 1 km fazlaydı!
• Korttaki hareket kabiliyeti. Çok hızlı; ayrıca hem toprak hem de sert kortlarda çok rahat hareket edebiliyor. Bu ona ekstra zaman kazandırıyor; zaman, bol spinli oyunu için kritik.

^ledauphine

Gelişim alanları

• Servis. Şimdiden gelişim kaydetti ama Swiatek’in şu an en çok ön plana çıkan gelişim alanı servis oyunları. 2022’de servis sayılarının %60,8’ini kazanmış. En az 20 maç yapan WTA oyuncuları arasında 13. sırada.
• Çim sezonu. Bu sene Wimbledon çimlerinde hareket etmekte ve kısalan reaksiyon vaktine adapte olmakta ne kadar zorlandığını bir kez daha gördük. Bu zeminde en iyi tenisini oynaması nispeten uzun sürebilir.

2023’ten beklentiler

Swiatek 2022 sezonunun kapanışını çok tatlı bir video ile yaptı. Aslan Kral uyarlaması olan bu videoda Iga’nın mentoru ona diyor ki: “Işığın değdiği her yer tenis krallığı. WTA 1 numarası olan herhangi bir oyuncunun vakti ise aynen güneş gibi; Doğar ve batar. Güneş bir WTA 1 numarası için batarken yeni tenis kraliçesi olan senin için doğacak.”

Iga: “Bütün burası… Hepsi benim mi olacak? Şu karanlık yer bile mi?”

Iga’nın mentoru: “Orası şimdilik bizim değil. Orası çim. Orayı antiloplar yiyor.”

Benim de en merak ettiğim kısım burası sanırım. Çim sezonunda Iga ne yapacak? Ayrıca Roland Garros’ta onu zorlayacak biri çıkacak mı? Rakiplerine 2 kat kadar fark attığı puanlarının, 2 Grand Slam ve 4 WTA 1000 kupasının kaçını koruyabilecek