AŞIRI HAVA OLAYLARI
KENTTE YAŞAM
YENİLEBİLİR ENERJİ
YENİDEN YABANLAŞTIRMA
400 PPM

🦌 Gezegeni kurtarabilir mi?: Bir yöntem olarak yeniden yabanlaştırma

İklim krizine karşı nasıl yöntemler geliştirmek ve yolda bulunması gereken çözümler üzerine.
Yeniden yabanlaştırma

Yeniden yabanlaştırma

Merhaba. Bugünün gündeminde iklim krizinin etkilerine karşı alınabilecek çözüm yöntemlerinden yeniden yabanlaştırma konsepti var.

Angst’ın derlediği haberleri takip etmek, Alara Demirel’in kaleme aldığı Gezegeni kurtarabilir mi?: Bir yöntem olarak yeniden yabanlaştırma başlıklı yazıyı okumak için bugünkü sayıyı inceleyebilirsiniz.

Bir öneri: Yeniden yabanlaştırmayı yalnızca çevreye değil, kendimize de uygulayabiliriz. Atmos, insanın kendini yeniden yabanlaştırmasının ne anlama geldiğini sorguluyor. Bize aidiyet hissetmek için maskelememiz gereken özelliklerimiz olduğunu söyleyen dünyada gerçekten kendimiz olmayı başarabilir miyiz acaba? adrienne maree brown ve Prentis Hemphill inceliyor.

İyi okumalar,
Angst ekibi

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

AŞIRI HAVA OLAYLARI

Charon sıcak hava dalgasının etkisi devam ediyor

Avrupa'da sıcaklıklar artmaya devam ediyor.

Charon sıcak hava dalgasının etkisi devam ediyor

Avrupa, Charon sıcak hava dalgasının etkisiyle rekor sıcaklıklarla karşı karşıya kalırken, AB’nin neredeyse yarısı da şiddetli kuraklıkla mücadele ediyor.

  • Güncel durum: Güney ve Doğu Avrupa, kavrulacak bir sıcak hava dalgasının yerleşmesiyle rekor kıran sıcaklıklar için hazırlanıyor. İtalya’nın bazı bölgelerinde önümüzdeki günlerde sıcaklıkların 48°C’ye kadar çıkabileceği endişesi, sıcakla ilgili ölümlerin artmasıyla ilgili kaygı uyandırıyor. 
  • Bir adım geriden: Geçen hafta, sıcaklıklar 40°C’ye ulaştığında Milano yakınlarında bir işçi bayıldıktan sonra hayatını kaybetti. Yunanistan, 40°C’yi aşan sıcaklıklar gördü; bu, ziyaretçileri korumak için günün en sıcak bölümünde Atina’daki Akropolis’in kapatılmasına sebep oldu. Orman yangınları sürerken başkentin güneydoğusunda binlerce kişi tatil beldelerinden tahliye edildi. İspanya’nın La Palma’sında da binlerce kişi, sıcaklıkların artmasıyla adanın kuzeybatısını saran bir orman yangını nedeniyle hafta sonu tahliye edildi. Yangınlar, pazartesi geç saatlerde İsviçre’deki dağ köylerine bile ulaştı.
  • Kaynak: Bu aşırı hava koşulları—kısmen de olsa—Kuzey Afrika’dan Avrupa’ya doğru ilerleyen Charon antiklonundan tetikleniyor. Zira bu, geçtiğimiz pazartesi günü Cerberus hava sisteminin vurmasının ardından bir hafta içindeki ikinci sıcak fırtına.
Hikâyeyi paylaşmak için:
KENTTE YAŞAM

Barajlardaki su seviyeleri düşmeye devam ediyor

İstanbul’un su doluluk oranları %42 oranında düşüşte.

Barajlardaki su seviyeleri düşmeye devam ediyor

İstanbul’da sıcak hava dalgası devam ederken barajlardaki su seviyeleri düşmeye devam ediyor. 

  • Güncel durum: Barajlardaki su seviyeleri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla %42 oranında azaldı. İstanbul’un içme suyu ihtiyacını karşılayan barajların doluluk seviyesi de %41.89’a düştü.

Kaynak: İSKİ


  • Uzman görüşü: İklim bilimci Prof. Dr. Levent Kurnaz, yaptığı bir paylaşımda barajlardaki buharlaşma hızını vurguladı. Akademisyen, Ömerli Barajı’ndan her 24 saatte yaklaşık 250 bin ton suyun buharlaştığını belirtiyor. Kurnaz, bu miktarın 17 bin tonunun yalnızca öğlen saatlerinde buharlaştığını ifade ediyor ve "Melen'den gelen su miktarı yaklaşık 2,3 milyon ton. Yani panik yapmaya gerek yok." cümlesini de ekledi.
Hikâyeyi paylaşmak için:
YENİLEBİLİR ENERJİ

KOBİ’lerin yenilebilir enerji girişimi

İşletmelerin neredeyse %75’i net sıfır hedefine katkıda bulunuyor.

KOBİ’lerin yenilebilir enerji girişimi

Avrupa’daki küçük ve orta ölçekli işletmelerin neredeyse %75’i, fosil yakıt maliyetlerini ortadan kaldırmak adına yenilenebilir enerjiye geçmeyi düşünüyor. 

  • Nasıl?: Beyond Fossil Fuels tarafından gerçekleştirilen ankete katılan KOBİ’lerin %40’ı, önümüzdeki 12 ay içerisinde güneş panelleri kurmayı planladıklarını veya düşündüklerini ifade ediyor.
  • Bir adım ileri: Destekleyici önlemlere ulaşıldığında ve bürokratik engeller kaldırıldığında bu oranın %75’e çıktığı öngörülüyor.
  • Kaynak: Araştırmanın tamamı buradan okunabiliyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:
YENİDEN YABANLAŞTIRMA

Gezegeni kurtarabilir mi?: Bir yöntem olarak yeniden yabanlaştırma

İklim krizine karşı nasıl yöntemler geliştirmek ve yolda bulunması gereken çözümler üzerine.

Gezegeni kurtarabilir mi?: Bir yöntem olarak yeniden yabanlaştırma

Oxford Dil Sözlüğü’ne göre yeniden yabanlaştırma (rewilding), "Bozulmuş ekosistemleri ve manzaraları, türlerin ve doğal süreçlerin restore edilmesi yoluyla daha vahşi bir duruma getirme eylemi," anlamına geliyor. Merriam-Webster Sözlüğü, şöyle betimliyor: "Bir ekosistemin doğal hâli veya işleyişi restore etme süreci, genellikle içinde türlerin yeniden yerleştirilmesini içerir."

Dolayısıyla bu terimler, yeniden yabanlaştırma teriminin temel hedefinin, doğayı daha önceki ve daha az insan müdahalesi görmüş durumuna döndürmek olduğunu belirtiyor. O zaman işin özünün çevreyi muhafaza etmek, canlı çeşitliliğini genişletmek ve ekosistem hizmetlerinin kalitesini yükseltmek olduğunu yazmak oldukça uygun.

Yeniden yabanlaştırma girişimleri tartışmalı olabilirken, Birleşmiş Milletler, 2030 yılına kadar gerçekleştirilmesi gerektiğini belirttikleri büyük ölçekli doğal ekosistem restorasyonunu gerçekleştirmek için gereken birkaç yöntemden biri olarak 30x30 kampanyasının bir parçası olarak yöntemi listeledi.

İklim krizinin faturasına karşı çözümlerden biri: Yeniden yabanlaştırma

Çevresel ihmallerin faturası olarak iklim krizi kapımızı çalıyor ve doğanın geri dönüşü için yeni çözümlere ihtiyacımız olduğu bir gerçek. Bu noktada yeniden yabanlaştırma (rewilding) devreye giriyor—hem doğanın dilini yeniden öğrenmek hem de doğayı kendi hâliyle yeniden tanıma çabası oldukça kıymetli.

Uluslararası örnek: Çevre-bilimle ilgilenince hızla popülerleşen bu eşsiz fikrin iklim krizine karşı savaşta güçlü bir destekçi olabilir gibi gözüküyor. Mesela Hollanda’nın Oostvaardersplassen bölgesindeki yeniden yabanlaştırma projesi, yöntemin uygulanabilirliğinin ve başarısının bir örneği. Zira orada proje sonucunda insan müdahalesi minimuma indirilmiş ve özellikle büyük otçulların sayıları artırılmıştı. Bu da bölgedeki ekolojik dengeyi sağlamasına yardımcı olmuştu. Ancak burada da tartışmalara neden olan durumlar yaşanmıştı.

Türkiye’de yeniden yabanlaştırma örnekleri

Kelaynak (Northern Bald Ibis) Projesi, Türkiye’deki en bilinen yeniden yabanlaştırma projelerinden biri. Nesli tükenme tehlikesi altındaki Kelaynak kuşlarının korunması ve doğal yaşam alanlarına geri dönüşlerinin sağlanması amacıyla Birecik’te gerçekleştiriliyor. Bu proje kapsamında, her yıl Birecik'te yetiştirilen kelaynaklar doğaya salınıyor.

Anadolu Leoparı projesi, Türkiye’nin en büyük yırtıcısı olan ve neredeyse yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan Anadolu leoparı, koruma ve yeniden yabanlaştırma projeleri kapsamında ilgi odağı hâline geldi. Çeşitli kuruluşlar ve üniversiteler bu konuda araştırmalar ve çalışmalar gerçekleştiriyor.

Anadolu Yaban Koyunu projesi, Anadolu yaban koyununun korunması ve popülasyonunun artırılması amacıyla gerçekleştirilen bir diğer proje. Bozdağlar Milli Parkı’nda, yaban koyunları için ideal yaşam alanları oluşturulmuş ve bu koyunların popülasyonu artmıştır.

Yöntemde zorluklar

Ancak yeniden yabanlaştırma, doğanın kendine özgü süreçlerine izin verirken, insanların da yaşam alanlarını sürdürülebilir bir şekilde koruma ihtiyacını dengeliyor. Bu da, elbette, çeşitli zorlukları beraberinde getiriyor.

Dolayısıyla bu kavram, esasen insanın doğadan ayrı bir varlık olmadığını, doğanın bir parçası olduğunu vurguluyor ve türcü düşünceyi reddediyor. Son yıllarda, sürdürülebilirlik ve iklim değişikliği karşısında yeniden yabanlaştırma, tarihi doğru bir perspektiften görmenin önemini hatırlatıyor. Daha da altını çizdiği durum da bu yöntemin bize ne kadar çok müdahale edersek doğanın o kadar az işleyeceğini göstermesi. Yani pek de kârlı değil, değil mi? Buradan çıkarılabilecek bir soru da doğanın mı yoksa insanların mı yaban hayata daha çok ihtiyacı olup olmadığı.

Belki de cevap iki türlüdür. İhtiyaç dengesini sağlamak ve bu yeni—aslında da oldukça eski—yolculuğa çıkmak için cesarete ihtiyacımız var. Yabanın özgür bırakılmasının aslında kendi özgürlüğümüzün de bir parçası olduğunu hatırlamak gerekiyor. Yeniden yabanlaştırma, belki de bu özgürlüğü yeniden bulmanın bir yoludur.

Hikâyeyi paylaşmak için:
400 PPM

Tartışmalı çözüm önerilerini irdelemek, beraberinde daha fazla soru işaretini getiriyor olabilir. Ancak bir çözüm arıyorsak, önümüzdeki zorluklara bakmalı ve bunları nasıl aşacağımızı öğrenmeliyiz gibi.

Angst ekibi olarak iklim krizi ve etkilerini çözüm odaklı irdelemeye devam edeceğiz.

Her cuma buluşmak üzere,
Angst ekibi

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

YAZARLAR

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir