📮 Hızlı askerî destek, hakemler tutuklandı

^{Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.}

•  BIST 100 endeksi günü 118,3 milyar TL hacim ve %1,42 kazançla 12.444 puan seviyesinden tamamladı.

• Ayrıntılar: Güne pozitif bir açılışla başlayarak sabah saatlerinde 12.500 seviyelerinin üzerine çıkan endeks, öğle saatlerinde 12.400 seviyelerine doğru geri çekilse de öğleden sonra kazançlarını koruyarak günü 12.400 seviyelerinin üzerinde tamamladı. Bugün yaşanan kazançla birlikte endekste zirve seviyesine kıyasla yaşanan kayıp %18,16’ya geriledi.
• Kazanç-kayıp: Endekste haftalık kayıp %1,18 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kayıp %11,19, yılbaşından bu yana kazanç ise %10,50 seviyesinde.
• Şirketler: BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %6,32 kazanç yaşayan İskenderun Demir Çelik (ISDMR), %5,43 kazanç yaşayan Pasifik Holding (PAHOL) ve %4,40 kazanç yaşayan Emlak Konut GYO (EKGYO) payları oldu.

• Sektörler: Günün en çok öne çıkan sektörel endeksi %2,82 kazanç ile BIST Bankacılık Endeksi (XBANK) oldu. BIST Sanayi Endeksi’nin (XUSIN) %0,52 kazanç yaşadığı günde, BIST Mali Endeksi (XUMAL) ise %1,48 değer kazandı.

•  Eylül ayı enflasyonu beklentilerin altında: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) Eylül ayında aylık bazda %1,84, yıllık bazda %29,73 ile piyasa beklentilerinin altında artış gösterdiğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Piyasa beklentisi TÜFE’nin aylık bazda %2,18 artış göstermesi yönündeydi. TÜİK verilerine göre söz konusu dönemde, TÜFE’yi oluşturan alt gruplar arasından aylık bazda en hızlı artış %14,19 ile eğitim grubu, %3,98 ile giyim ve ayakkabı, %3,40 ile sigorta ve finansal hizmetler ve %2,79 ile ulaştırma gruplarında kaydedildi. Aynı dönemde konut grubu fiyatları %2,71 artarken, gıda grubu fiyatları %0,20 düştü.
• Ayrıca: Enflasyon verilerini değerlendiren Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Yıllık enflasyon 57 ay sonra %30’un altına geriledi. Dezenflasyon ulaştırma hariç genele yayılıyor” ifadelerini kullandı.

•  Üretici fiyatlarında artış: TÜİK, yurt içi üretici fiyat endeksinin (Yİ-ÜFE) Eylül ayında aylık bazda %2,07, yıllık bazda %27,38 artış gösterdiğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Eylül ayında aylık bazda en yüksek artış %3,55 ile enerji grubunda görüldü. Aynı dönemde ara mallarında fiyatlar %2,04 artarken, dayanıksız tüketim mallarında %1,59, dayanıklı tüketim mallarında %1,54 ve sermaye mallarında %1,47 arttı. 

•  İran Petrol Bakanı Paknejad istifa etti: İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad’ın istifasını kabul etti ve İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) Genel Müdürü Hamid Bovard’ı vekaleten Petrol Bakanlığına atadı.

• Ayrıntılar: İran Cumhurbaşkanlığı, Paknejad’ın kişisel nedenlerle bir süre önce istifasını sunduğunu, Pezeşkiyan’ın ise bu talebi daha önce birkaç kez geri çevirdiğini açıkladı. Paknejad son başvurusunda görevden ayrılmakta ısrar edince istifa kabul edildi.
• Arka plan: ABD’nin İran limanlarına ve petrol ticaretine uyguladığı abluka, İran’ın petrol ihracatını büyük ölçüde kısıtlarken, ülkede benzin ve doğalgaz arzında da sorunlar yaşanıyor.

•  Avrupa üretici fiyatlarında enerji etkisi: Avro Bölgesi’nde üretici fiyat endeksi (ÜFE) Ağustos ayında aylık bazda %1,9, yıllık bazda %8,2 arttı. 

• Ayrıntılar: Ağustos ayında kaydedilen artışın büyük bölümü enerji fiyatları nedeniyle yaşandı. Söz konusu dönemde enerji grubu fiyatları aylık bazda %5,6, yıllık bazda %21 artarken, enerji dışarıda bırakıldığında üretici fiyatlarındaki artış aylık bazda %0,2 ve yıllık bazda %3,4 oldu.

•  TCMB’den yeni faaliyet izni: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), NXT Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri AŞ’ye elektronik para kuruluşu olarak faaliyet gösterme izni verdi.

•  Çevrimiçi harcamaların payı %40’a yaklaştı: Axess verileri, çevrimiçi harcamaların bireysel kart harcamaları içindeki payının %40’a yaklaştığını ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Verilere göre kartla yapılan her 10 liralık bireysel harcamanın yaklaşık 4 lirası, internet üzerinden yapılıyor. QR ile ödeme hacmi, her yıl ortalama 3,5 kat büyüyor. Ayrıca son beş yılda işlem adetlerinde en güçlü artışın seyahat, elektronik, restoran ve yemek kategorilerinde yaşandığı görülüyor.

•  İşten ayrılmada kuşak farkı: İdenfit’in 16 sektörden elde ettiği verilere dayanarak hazırladığı “Kuşakların İş Gücüne Etkisi” raporu, Z kuşağının işten ayrılmalar içindeki payının yaz sonundan itibaren yükseldiğini ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Rapora göre Ağustos ayında %51 olan oran, Eylül ayında %58’e çıkıyor; Ekim ayında ise %50 seviyesinde seyrediyor. Böylece Eylül, Z kuşağının işten ayrılanlar içindeki payının en yüksek olduğu ay oluyor.

•  CMO’larda koltuk süresi kısalıyor: Findem ve CMO Huddles’ın 100’ün üzerinde çalışanı bulunan şirketlerde görev alan 13 binden fazla pazarlama lideriyle (CMO) yaptığı yeni bir araştırma, CMO pozisyonunun şirketlerin en hızlı değişen üst düzey yönetici pozisyonlarından birine dönüştüğünü ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Araştırmaya göre ABD’de CMO’ların ortalama görev süresi, 2010’da göreve başlayanlarda 4 yılken 2022’de göreve başlayanlarda 2,6 yıla geriledi. CMO’ların koltukta kalma süresinin 12 yılda %35 kısaldığı görüldü. Bugün görevde olan CMO’ların %30’unun 18 aydan daha kısa süredir, %33’ünün ise beş yıldır bu pozisyonda olduğu belirlendi. Ayrıca bugünkü CMO’ların ortalama görev süresi 36 ay olarak ölçüldü. CEO’larda ise bu sürenin 51 aya çıktığı tespit edildi.

•  Tesla’da üçüncü çeyrek: Tesla, Temmuz-Eylül ayları arasındaki üç aylık döneme ilişkin üretim ve teslimat verilerini paylaştı.

• Ayrıntılar: Şirketin araç üretimi, üçüncü çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre %3,8, bir önceki çeyreğe göre ise %2,8 artarak 464 bin 391 adede çıktı. Elektrikli otomobil devi, aynı dönemde 486 bin 532 araç teslim etti. Teslimatlar, yıllık bazda %2,1 azalırken çeyreklik bazda %1,3 arttı.

•  Kardemir Çelik’in GES yatırımına Çin finansmanı: Kardemir Çelik, Muş'ta ve Van’da toplam 33 MW kapasiteli iki güneş enerjisi santraline (GES) yatırım yapmak için Çin’den 18,2 milyon dolarlık kredi finansmanı sağladı.

• Ayrıntılar: GES’lerin biri Muş’un Bulanık ilçesinde, diğeri ise Van’ın Özalp ilçesinde inşa edilecek. Bulanık’taki GES, 9,5 MW kapasitesinde olurken Özalp’teki GES, 23,5 MW kapasite sunacak.

•  Trump, “Süper Zeka Gücü” kurdu: ABD Başkanı Donald Trump, federal hükümetin yapay zeka alanındaki çalışmalarını koordine etmek ve ABD’nin bu alandaki liderliğini sürdürmek amacıyla “Super Intelligence Force (Süper Zeka Gücü)” adlı yeni bir görev gücü kurduğunu açıkladı.

• Ayrıntılar: Görev gücüne Ulusal İstihbarat Direktörü Jay Clayton başkanlık edecek. Federal Ticaret Komisyonu (FTC) Başkanı Andrew Ferguson, ABD Savunma Bakanlığı Teknoloji Direktörü Emil Michael ve Personel Yönetimi Ofisi Direktörü Scott Kupor, yeni oluşumda başkan yardımcısı olarak yer alacak. Ekibin 120 gün içinde yapay zekanın sunduğu fırsatlar ve oluşturduğu risklere ilişkin bir rapor hazırlaması ve yapay zeka kaynaklı tehditlere karşı alınabilecek önlemleri belirlemesi bekleniyor.

•  SpaceXAI’ın adı SpaceXSI olarak değişiyor: Elon Musk, ABD Başkanı Donald Trump’ın yapay zeka (AI) teknolojisi için “süper zeka (SI)” teriminin kullanılmasına yönelik çağrısının ardından yapay zeka girişimi SpaceXAI’ın adının “SpaceXSI” olarak değişeceğini duyurdu.

• Ayrıntılar: CEO, X’te SpaceXAI’ın SpaceXSI olarak yeniden adlandırılıp adlandırılmayacağını soran bir kullanıcıya “Evet, bu değişikliği yapacağız” yanıtını verdi. Daha önce adı xAI olan şirketin ismi, SpaceX’e satılmasının ardından da SpaceXAI olarak değiştirilmişti.

•  Meta, Muse için açık kaynaklı donanım platformu geliştirdi: Meta, geliştiricilerin kişisel yapay zeka ajanı Muse’u kendi geliştirdikleri cihazlara entegre etmelerine olanak tanıyan açık kaynaklı donanım platformu Muse Gadgets’ı kullanıma sundu.

• Ayrıntılar: Şirket, geliştiricilerin ESP32 kartları veya Raspberry Pi gibi cihazlara Muse’u entegre edebilmesi için gerekli yazılım araçlarını açık kaynaklı hâle getirdi. Ayrıca Muse’u akıllı ev cihazlarına bağlayan Muse Home Link adında USB-C bağlantılı bir cihaz geliştirildi. Home Link, topluluk tarafından geliştirilen özellikler aracılığıyla ışıkları açma, televizyonu kontrol etme veya yazıcıdan belge çıkarma gibi işlemleri Muse üzerinden yapabiliyor. ABD’deki aktif Muse abonelerine 5 bin ücretsiz Home Link verilmesi bekleniyor.

•  ChatGPT’ye sanal kıyafet deneme özelliği geldi: OpenAI, yapay zeka destekli sohbet robotu ChatGPT’ye sanal kıyafet deneme özelliği ekledi.

• Ayrıntılar: Yeni özellik, kullanıcıların kendi fotoğraflarını yükleyerek kıyafet ve aksesuarların üzerlerinde nasıl görüneceğini görebilmesini sağlıyor. Kullanıcılar, ChatGPT’nin alışveriş sonuçlarında kıyafet ve aksesuarların yanında görünen “Try on” seçeneğine dokunarak fotoğraflarını yükleyebiliyor. İnternetten alınan bir ürün görseli de ChatGPT’ye yüklenebiliyor. Referans fotoğraflar, sonraki denemelerde kullanılmak üzere kaydedilebiliyor. OpenAI ayrıca, kullanıcıların beğendikleri ürünleri Favoriler’e kaydetmesine ve Kitaplık içinde klasörler hâlinde düzenlemesine olanak tanıyor.

•  Gemini’da erişim kuralları değişiyor: Google, yapay zeka destekli sohbet robotu Gemini’da abonelik planlarının model erişiminin 9 Ekim’den itibaren güncelleneceğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Güncellemeyle birlikte kullanıcıların sahip olduğu abonelik paketine göre erişebilecekleri Gemini modelleri, net çizgilerle birbirinden ayrılacak. Ücretsiz kullanıcılar, yalnızca Flash-Lite modellerine erişebilirken AI Plus aboneleri, Flash-Lite modelleriyle birlikte standart Flash modellerine de erişim sağlayabilecek. AI Pro ve AI Ultra aboneleri ise bu modellere ek olarak farklı kullanım limitleriyle Pro modellerine de erişebilecek.

•  Dokunmatik ekranlı MacBook Pro daha hafif olacak: Apple’ın dokunmatik bir OLED ekranla gelecek yeni MacBook Pro modelinin, seleflerinden çok daha hafif olacağı bildirildi.

• Ayrıntılar: Bloomberg analisti Mark Gurman’ın haberine göre Apple, yeni MacBook Pro’da parçaları küçültüp bileşenleri yeniden organize ederek gövdeyi hafifletecek. Cihaz, yeni M7 çipler yerine mevcut M5 çiplerden güç alacak. Dokunmatik ekranlı ürün, ilk OLED ekranlı iPad mini ile birlikte Kasım ayında tanıtılacak.

Axess, sektördeki ilk ve tek özellikleriyle 25 yıldır müşterilerine değer sunuyor

Türkiye'de tüketicinin ödeme ve alışveriş alışkanlıkları yıllar içinde değişirken, Akbank'ın yeniliklerle dolu kartı Axess, 2001'de başlayan yolculuğuyla hem bu dönüşümün kaydını tutuyor hem de şekillenmesinde önemli bir rol oynuyor. 25 yılda ödeme teknolojilerini müşteri faydasına dönüştüren marka, şimdi yapay zekâ ve hiper kişiselleştirmenin yön vereceği yeni döneme hazırlanıyor.

Axess verilerine göre son beş yılda en güçlü artış seyahat, elektronik ile restoran ve yemek kategorilerinde görülüyor. Online harcamaların bireysel toplam cirodaki payı %40 seviyesine yaklaşırken QR ile ödeme hacmi her yıl ortalama 3,5 kat büyüyor. Axess, son bir yılda 2.000 adede varan kampanyasıyla müşterilerine toplam 4 milyar TL'yi aşan indirim ve chip-para kazandırdı.

Kaybolmayan ve katlanan chip-para, Türkiye'nin ilk anında kullanıma açılan dijital kredi kartı özelliği, mobil ve QR ödeme altyapısıyla birçok yeniliği müşterileriyle buluşturan Axess, 25. yılını özel kampanyalarla kutluyor. Juzdan üzerinden ilgili kampanyalara katılan Axessliler, 31 Ekim 2026'ya kadar farklı sektörlerdeki seçili alışverişlerinden toplam 25.000 TL'ye varan kaybolmayan chip-para kazanabiliyor.

Detaylara buradan ulaşabilirsiniz.

•  Suudi Arabistan'a hızlı askerî destek kararı: Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, Yemen hükümeti ile Husiler arasındaki çatışmaların şiddetlendiği dönemde, Suudi Arabistan’a askerî destek sağlanması ve üzerinde uzlaşılan kuvvetlerin hızla konuşlandırılması için harekete geçme kararı aldı.

• Ayrıntılar: Pakistan Dışişleri Bakanlığı’nın paylaştığı ortak açıklamaya göre karar, Mekke İttifakı’nın dün Riyad’da yapılan ikinci toplantısında alındı. Taraflar, kolektif savunma taahhütlerini uygulamaya koymak üzere mutabık kalınan askerî kuvvet ve kabiliyetleri Suudi Arabistan’a sağlamayı kabul etti.

•  "Yemen Şafağı" operasyonu başladı: Husilere karşı Suudi Arabistan'ın desteğiyle "Fecr el-Yemen (Yemen Şafağı)" operasyonunu başlattığını duyuran Yemen Silahlı Kuvvetleri, stratejik Babülmendep Boğazı'nın kontrolünü ele geçirdiklerini iddia etti.

• Öte yandan: Husilere yakın kaynaklar bu iddiayı yalanlarken Yemen ordusu, liman kenti Muha'yı da ele geçirdiğini belirterek sıradaki hedefi başkent Sana olarak açıkladı.

•  İspanya'da erken seçim: İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, konut krizine yönelik iki kararnamenin parlamentoda reddedilmesinin ardından 29 Kasım’da erken genel seçime gidileceğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Seçimi ilerici politikalar ile aşırı sağ arasında bir tercih olarak nitelendiren Sanchez, Kral Felipe ile görüştüğünü ve Bakanlar Kurulu’nun parlamentonun feshi için olağanüstü toplanacağını söyledi.
• Geniş açı: 2018’den bu yana başbakan olan Sanchez, liderliğini yaptığı Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ve Sumar’ın oluşturduğu azınlık koalisyonunu yönetiyor. Son anketler, ana muhalefetteki Halk Partisi’nin birinci çıkabileceğini ve aşırı sağcı Vox ile hükümet kuracak çoğunluğa ulaşabileceğini gösteriyor.

•  Brezilya'da başkan ikinci turda belirlenecek: Brezilya’da devlet başkanlığı seçiminin ilk turunda sağcı senatör Flavio Bolsonaro yüzde 47, Devlet Başkanı Lula %45 oy aldı; iki aday 25 Ekim'de ikinci turda karşılaşacak.

• Ayrıntılar: Aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu Flavio Bolsonaro, sonuçların halkın değişim istediğini gösterdiğini söyledi. Lula ise ilk turda kazanmayı beklediğini belirterek sonucu “beklenmedik” olarak nitelendirdi. İkinci turda adayların kampanyalarında sosyal politikalar, hayat pahalılığı, güvenlik ve ABD ile ilişkilerin öne çıkması bekleniyor.

•  Fransa'da protestolar nedeniyle eğitime ara: Fransa Eğitim Bakanı Édouard Geffray, öğrenci protestolarına polis müdahalesi sırasında yaşanan şiddet olaylarının ardından güvenlik koşulları sağlanamadığı için dün ülke genelinde 500'e yakın lisede derslere tamamen ya da kısmen ara verildiğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Geffray, protestoların başlamasından bu yana 24 okulun yakıldığını veya tahrip edildiğini söyledi. Ülkenin en büyük sendikası CGT, öğrencilerin eylemine destek verdiğini açıklarken öğrenci sendikası USL Genel Sekreteri Marius Mesnil, hükümetin liselilerin taleplerine ilişkin adımlarını yeterli bulmadıklarını söyledi.
• Geniş açı: Öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar ve bakımsız binalara karşı geçen hafta başlayan gösteriler ülkenin tamamına yayılmıştı.

•  ABD, saldırı iddiası sonrası uçaklarını İngiltere'den çekti: ABD, İngiltere’deki Fairford Hava Üssü'nde bulunan tüm bombardıman uçaklarını ülkesindeki üslere geri gönderdi. 

• Ayrıntılar: Karar, üs yakınlarında şüpheli araçların bildirilmesi üzerine başlatılan terör soruşturmasının ardından geldi. New York Times, iki ABD’li yetkiliye dayanarak komutanların üsse yönelik İran destekli bir komplo hakkında yeni tehdit bilgileri aldığını bildirdi. 
• Öte yandan: İran, olayda rolü olduğu iddialarını reddederken İngiltere Savunma Bakanlığı yorum yapmadı.

•  Mersin'de 3'ü belediye başkanı 50 kişiye tutuklama talebi: Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit ve Mezitli Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer dahil 50 kişi tutuklama talebiyle hakimliğe sevk edildi.

• Ayrıntılar: Soruşturma dosyasında Büyükşehir Belediyesi'nin 13 doğrudan temin ve ihale dosyasında usulsüzlük tespit edildiği yer alıyor. Mezitli Belediye Başkanı Tuncer hakkında ise "silahlı suç örgütü yöneticiliği" suçlaması var.

•  "Cemil Tugay, AK Parti'ye geçecek" iddiası: Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre, CHP'den istifa eden, geçen hafta Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşen ve 7 Ekim'de AK Parti'ye geçeceği iddia edilen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'la ilgili soruya "AK Parti'ye geçebilir mi? Geçebilir. Bizlerle bir iletişimi yok" yanıtını verdi.

• Öte yandan: İzmir'de Tugay'ın AK Parti'ye geçeceğine dair iddiaları protesto etmek için yapılmak istenen yürüyüş polis tarafından engellendi. Bunun üzerine sadece basın açıklaması yapıldı.

•  Eyüpsultan Belediye Başkanı'na tutuklama talebi: Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “suç örgütüne üye olma”, “rüşvet alma”, “rüşvet verme” ve “ihaleye fesat karıştırma” suçlamalarıyla Eyüpsultan Belediyesi'ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında, aralarında Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen'in de bulunduğu 17 kişi tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edildi. 

• Öte yandan: 11 kişi, adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakıldı.
• Ayrıca: Ataşehir Belediyesi'ne yönelik operasyonda gözaltına alınan Ataşehir Belediye Başkan Vekili Murat Güneş'in de arasında bulunduğu 5 kişi tutuklama talebiyle hakimliğe sevk edildi.

•  İki hakem tutuklandı: Süper Lig hakemleri Yasin Kol ve Göktuğ Hazar Erel, “Hakemler dosyası” olarak adlandırılan soruşturma kapsamında savcılık ifadelerinin ardından çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı.

• Ayrıntılar: Yasin Kol’a, MASAK verilerinde 2012-2026 döneminde 5 bin 978 işlemde toplam 135 milyon liralık işlem hacmi tespit edilmesi soruldu. Kol, söz konusu para trafiğinin kendisine ait olmadığını belirterek yasa dışı bahis oynadığı veya başkalarına bu amaçla para gönderdiği iddialarını reddetti.

•  Ahmet Şık'tan Bakan Gürlek'e tepki: Sosyal medyada hedef gösterilen Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi (SYKP) Parti Meclisi (PM) üyesi Ahmet Saymadi'nin, sahibi olduğu Kadim Meyhane’de Narkotik Şube polisleri tarafından yapılan aramanın ardından tutuklanması sonrası açıklama yapan TİP Milletvekili Ahmet Şık, “Ellerini ailem, dostlarım ve arkadaşlarımın üzerinden çek. Tam karşında duruyorum. Benimle uğraş” dedi.

• Ayrıca: Şık, Saymadi'ye aralarındaki para alışverişinin sorulduğunu belirterek "Buradan da ilan edeyim Ahmet’le ortağız. Ne tehdit ve gözdağıyla rehin ve teslim aldıklarınız ne de kaça satın alınacağını bildiğiniz trol ve gazeteci görünümüyle ortalıkta dolaşanlardan değiliz. Yani bu yoldaşlık sizin kişisel menfaatlerinize dayalı suç ortaklığınıza benzemez" ifadelerini kullandı.

•  'Avengers: Endgame' yeniden zirvede: Disney’in yeniden vizyona soktuğu Avengers: Endgame, dünya genelindeki toplam hasılatını 2,925 milyar dolara çıkararak 2,923 milyar dolarlık Avatar'ı geride bıraktı.

• Ayrıntılar: 2019’da vizyona girdiğinde rekoru eline geçiren Avengers: Endgame, 2021’de Avatar'ın yeniden gösterimleriyle ikinci sıraya gerilemişti; filmin son yeniden gösterimi 126 milyon doların üzerinde hasılat elde ederken Disney, Avengers: Doomsday filminin Aralık ayındaki vizyonu öncesinde seriye yeniden ilgi çekmeyi hedefliyor.

•  'Bowie80' programı: David Bowie’nin 80. doğum yılı, 2027 boyunca devam edecek konser, sergi, özel üretim ve etkinliklerden oluşan "Bowie80" programıyla kutlanacak.

• Ayrıntılar: Program kapsamında New York ve West Hollywood’da Strange Fascination fotoğraf sergisi, Kopenhag’da Philip Glass ile Bowie’nin müziğini buluşturan "BOWIE (breaking) GLASS" konseri ve V&A’in David Bowie: On Tour sergisinin Birleşik Krallık turu düzenlenecek; ayrıca Rock & Roll Hall of Fame ve Nordstrom’un etkinlikleri ile David Bowie: You’re Not Alone görsel-işitsel gösterisinin Manchester, Brighton ve Hamburg gösterimleri yapılacak.

•  Primavera Sound line-up'ı: 25. kez düzenlenecek Primavera Sound Barcelona’nın 2027 programı açıklandı; headliner'ların Phoebe Bridgers, Massive Attack, Caroline Polachek, Robyn, Turnstile, The Chemical Brothers, Doechii, Fontaines D.C., FKA twigs ve Hayley Williams olduğu duyuruldu.

• Ayrıntılar: 2 Haziran’daki açılış etkinlikleriyle başlayacak festival, 3-5 Haziran tarihleri arasında Parc del Fòrum'da devam edecek. Pavement, Tinashe, King Gizzard and the Lizard Wizard, Anohni, Underworld, Dinosaur Jr., Weyes Blood ve Julien Baker’ın yanı sıra Skrillex ile Ninajirachi’nin kapanış performansı ve 6 Haziran’daki Richie Hawtin, Four Tet ve Dixon’ın gün boyu sürecek programı da festivalin öne çıkanları arasında.

•  Albert Bitran’ın dijital arşivi erişime açıldı: Savaş sonrası Paris soyut sanatının öncü isimlerinden Albert Bitran’ın resim, kağıt üzerine çalışmalar ve heykellerini biraraya getiren çevrimiçi "Catalogue Raisonné" arşivi erişime açıldı.

• Ayrıntılar: 2004’te sanatçının eşi Claude Bitran ve sanat tarihçisi Clotilde Scordia tarafından başlatılan, 2018’de Bitran’ın vefatının ardından kızları Hélène de Panafieu-Bitran ve Mariane Spang-Hanssen-Bitran ile Scordia’nın sürdürdüğü, 2600’ü aşkın eserin yer aldığı arşive Fransızca ve İngilizce olarak erişilebiliyor.

•  Muammer Karaca Tiyatro Bayramı: İBB Miras’ın restorasyonu ve İBB Kültür tarafından hazırlanan programlarla 14 yıl sonra yeniden seyirciyle buluşan Muammer Karaca Tiyatrosu, Ekim sonuna kadar 97 etkinliğe ev sahipliği yapacak.

• Ayrıntılar: 35 tiyatro oyunu, 31 söyleşi, 17 konser, 10 atölye ve 4 performansın yer aldığı Muammer Karaca Tiyatro Bayramı kapsamında Büyük Ev Ablukada, Cenk Erdoğan ve Ezgi Aktan’ın konserleri ile Murat Mahmutyazıcıoğlu’nun yazarlık atölyeleri de düzenlenecek; yenilenen mekan, 300 kişilik salonuyla özel ve bağımsız tiyatrolara da açık olacak.

•  Kız çocuğu olan erkek yöneticilerin şirketlerinde kadın istihdamı artıyor: Aarhus Üniversitesi ve Northwestern Üniversitesi’nden araştırmacıların Danimarka’da 1992-2017 yılları arasında toplanan verilerden yola çıkarak hazırladığı yeni bir çalışma, kız çocuğu olan erkek yöneticilerin şirketlerinde kadın istihdamının arttığını ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Review of Economic Studies dergisinde yayımlanan çalışmaya göre erkek yöneticilerin ilk çocukları kız olduktan sonra şirketlerindeki kadınların kazanç oranı erkeklere kıyasla %4,1, kadın çalışanların payı ise %4,5 arttı. Yöneticiler, özellikle tam zamanlı ve yüksek ücretli pozisyonlarda nitelikleri benzer kadın ve erkek adaylar arasında kaldıklarında kadınlara daha fazla yöneldi. Bu şirketlerde en yüksek ücretli çalışanın kadın olma olasılığı da iki puan yükseldi.

•  TÜİK, AI kullanım verilerini açıkladı: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), üretken yapay zeka kullanım oranlarına ilişkin güncel istatistikleri paylaştı.

• Ayrıntılar: Rapora göre bireylerde yapay zeka kullanım oranı, son bir yılda %19,2’den %37,6’ya çıktı. Şirketlerde ise bu oran, %7,5 seviyesinden %14’e tırmandı. 16-24 yaş arasındaki gençler, %64,9 ile yapay zeka araçlarını en aktif kullanan kitle olurken yaş grubu büyüdükçe kullanım oranının da kademeli olarak düştüğü görüldü. Eğitim seviyesine bakıldığında ise yükseköğretim mezunu bireyler, %62,7 ile ilk sırada yer aldı. 
• Öte yandan: Cinsiyet dağılımında büyük bir uçurum olmadığı belirlendi. Kullanım oranı kadınlarda %38,1, erkeklerde ise %37,2 olarak ölçüldü. Bunun yanında %18,7'lik bir kesim, yapay zekanın nasıl kullanılacağını bilmediğini aktardı. Ayrıca toplumun %12,4’ünün yapay zekanın varlığından dahi haberdar olmadığı paylaşıldı.

•  California robotaksiler için yeni güvenlik kuralları getirdi: ABD’de California Valisi Gavin Newsom, robotaksilerin acil durumlarda ambulans ve itfaiye gibi ilk müdahale ekiplerini 30 dakikadan uzun süre engellemesi hâlinde şirketlere yerel cezalar uygulanmasına olanak tanıyan SB 1246 yasasını imzaladı.

• Ayrıntılar: 1 Temmuz 2028’de yürürlüğe girecek düzenleme kapsamında robotaksi şirketlerinin kaza gibi durumlarda ilk müdahale ekiplerine yardımcı olacak yerel olay teknisyenleri bulundurması, uzaktan müdahale için ABD’de ikamet eden ve sürücü belgesine sahip operatörler kullanması, sistem genelindeki arızalarda araçlarının konum ve durumunu yerel yetkililere bildirmesi ve araçlarının karıştığı olaylara ne kadar sürede müdahale ettiklerine ilişkin ek raporlama yapması gerekecek.

_SPONSORLU:
📌 Gıdada hammaddeden markaya: Türkiye'nin hammadde ve üretim gücünü katma değerli ürüne, markaya ve ihracata nasıl dönüştürebileceği, 8 Ekim Perşembe günü Boğaziçi Üniversitesi'nde düzenlenecek 5. Gıda İnovasyon Zirvesi'nde tartışılacak. Gıda, İçecek ve Tarım Politikaları Araştırmaları Merkezi'nin (GİFT) düzenlediği zirvede Türkiye Gıda İnovasyon Vadisi'nin kuruluşu ilan edilecek. Gün, genç girişimcilerin de sahne alacağı oturumların ardından yaklaşık 250 ürünün değerlendirildiği gıda+ Ödül Töreni ile sona erecek. Katılım ücretsiz, kontenjan sınırlı. Ayrıntıları buradan inceleyebilirsiniz.