Spektrum'dan herkese merhaba,
Bu haftaki dosya konumuzu, bir insan hakkı olmanın çok ötesinde demokrasinin ve hukuk devletinin temel ilkesi olan "ifade özgürlüğü" olarak belirledik.
Bu sayıda;
- İfade özgürlüğünün sınırlarına dair tartışmaları özetledik.
- Türkiye'nin ifade ve basın özgürlükleri konusunda sınıfta kaldığını ortaya koyan raporları derledik.
- Friedrich Naumann Özgürlük Vakfı’nın düzenlediği "Pandemi Gölgesinde İfade Özgürlüğü" panelinden notlar aktardık.
- Kamuoyunda sosyal medya yasası olarak bilinen ve ifade özgürlüğünü kısıtlayacağı öne sürülen tasarı hakkında TBMM Dijital Mecralar Komisyonu'nda devam eden tartışmalara yer verdik.
Bizi Twitter'dan da takip edebilirsiniz.
Önümüzdeki sayıda görüşmek dileğiyle,
Bartu Özden
İfade özgürlüğü hiç mi kısıtlanmamalı?
Sınırsız ifade özgürlüğünü savunanlar ile bazı düşüncelerin dillendirilmemesini talep eden politik doğrucular arasındaki tartışma bitmiyor.

Dünyaca ünlü 1984 romanında otokrasilerin nasıl bir distopyaya dönüşebileceğini en güzel şekilde anlatan George Orwell, hürriyet kavramını “insanlara duymak istemedikleri şeyi söyleme hakkı” olarak tanımlıyor.
Orwell’in tanımından yola çıkarak ifade özgürlüğünü de bireylerin ya da toplulukların fikirlerini korku hissetmeden sansürsüz şekilde söyleme hakkı olarak tanımlayabiliriz. Temel insan hakkı olmasının ötesinde, demokrasinin ve hukuk devletinin ön koşulu olduğunu da iddia edebiliriz.
Dünya genelinde nefret suçlarının ve otoriterleşen hükümetlerin sayılarındaki artış, ifade özgürlüğünün sınırlarını da teorik bir tartışma konusu haline getiriyor. Tartışma genelde ırkçı, ayrımcı, kökten dinci, cinsiyetçi ya da şiddet yanlısı radikal sözlerin ifade özgürlüğü kapsamına girmediğini savunan “politik doğrucular” ile aşırı görülen fikirlerin de serbestçe tartışılmasından yana olan “liberteryenler” arasında geçiyor. Bu iki grubun aksine, spektrumun aşırı uçlarındakiler genelde fikirlerini yüksek sesle söylerken diğer düşüncelerin susturulmasını istiyor.

The Holland Sentinel
Sınırsız ifade özgürlüğünden yana olanlar, neyin söylenebileceğine veya söylenemeyeceğine karar verecek mercilerin genelde hükümetler olacağını, hükümetlerin bazı fikirleri susturma hakkına eriştiği noktada insanların haber alma hakkının bile ihlaline giden bir yolun açıldığını öne sürüyor.
Mesela ABD’de Joe Biden yönetiminin “ifade özgürlüğünü korumak için dezenformasyonla mücadele” amacıyla İç Güvenlik Bakanlığı bünyesinde kurduğu Dezenformasyon Yönetim Kurulu, ülke kamuoyunda 1984 romanına atıfla “Hakikat Bakanlığı” adıyla anılmaya başlandı bile.
Sınırsız ifade özgürlüğünden yana olanlar, radikal fikirlerin de rahatça dillendirilmesinin onların mağdur olarak görülmesini engelleyeceğini ve karşılarındaki makul düşüncelerin gücünü kanıtlayacağını belirtiyor. Köleliğin kaldırılmasının ya da dünyanın yuvarlak olmasının kabulünün dahi birilerinin ifade özgürlüğünün kısıtlanmasını kabul etmeyerek dönemine göre radikal bulunan düşünceleri haykırması sayesinde elde edilmiş kazanımlar olduğunu hatırlatıyor.
Yazdığı "Şeytan Ayetleri" kitabı nedeniyle İran İslam devrimi lideri Ayetullah Humeyni'nin 1989 yılında hakkında ölüm fetvası verdiği yazar Salman Rüşdi de 2015’teki Charlie Hebdo saldırılarının ardından yaptığı konuşmada, “ifade özgürlüğüne inanıyorum ama çok da ileri gitmemeliyiz” düşüncesinin kabul edilemez olduğunu, ifadenin en ufak bir kısıtlamaya uğradığı an ifade hürriyetinden bahsedilemeyeceğini savunuyor.
İfade özgürlüğünün belli durumlarda kısıtlanması gerektiğini savunan “politik doğrucuların” faşizmin yayılmasından, demokratik kazanımların yok olmasından samimi şekilde endişe ettiği muhakkak.
Mesela Birleşik Krallık’ta Avrupa Birliği’nden ayrılmayı savunanların propaganda yapmalarının “faşistler dışarı” sloganlarıyla engellendiği görüntüler hatırlıyorum. Bugün ise bu çabanın Brexit’in gerçekleşmesini engelleyemediği, aksine Brexit lehine tepki oyları yarattığı ortada. Ayrıca, Brexit yanlısı olmak için faşist olmak gerekmezken, Naziler gibi faşist yönetimlerin ilk uyguladıkları politikanın başkalarının söz söylemesini engellemek olduğunu hatırlamak gerekiyor.
Öte yandan dünyada insan hak ve hürriyetlerini, devletlerin demokratik ve laik yapılarını garanti altına alan anayasal düzenlerin giderek kırılganlaştığı, ırkçılığın yaygınlaştığı ortada. Dünyanın farklı bölgelerinde insanların inandıkları farklı kutsalların saldırı altında olduğunu düşündüğü de görülüyor.
Belki de sınırsız ifade özgürlüğünü savunanların anayasal demokratik düzenlerin radikal ideolojilerin ana-akımlaşması sebebiyle yaşadığı varoluşsal tehlikeyi ve insanların inançlarına yönelik hassasiyetlerini; politik doğrucuların da ifade özgürlüğünün kısıtlanmasını olumlayan düşüncelerinin yol açtığı ve açabileceği sansür ortamını yeniden değerlendirmeleri gerekiyor.
Türkiye'nin ifade ve basın özgürlüğü karnesi
Raporlar, Türkiye'nin ifade ve basın özgürlüğü konularında sınıfta kaldığını gösteriyor.

Türkiye'de, ifade ve basın özgürlüğü konusunda birçok araştırma yapılıyor. Raporlarda, Türkiye'nin hem ifade ve basın özgürlüğü endekslerinde dünyadaki konumu tartışılıyor hem de bu alanlarda artan hükümet baskısı ve tekelleşme nedenleriyle birlikte ele alınıyor.
Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin yayımladığı "Türkiye'de Basın Özgürlüğü Raporu'nun" 2021 yılı sonuçlarında dikkat çekici saptamalar yer alıyor. Türkiye'de medya sektörü üzerine kurulan iktidar tahakkümü ve basın özgürlüğüne karşı uygulanan sistematik baskılar raporda şu şekilde özetleniyor:
"Bu raporlarda varılan sonuç, kamu kaynaklarının iktisadi rasyonaliteden uzak şekilde siyasi sadakat karşılığı dağıtıldığı ve medya sahiplerinin de bu ilişkiler ağı içinde yer alarak sahibi oldukları kurumları hükümetin siyasi ajandasının emrine tahsis ettikleri yönündedir. Böylece hükümet, yasal çerçevenin kısıtlayıcı araçlarına başvurmadan, medyayı kontrolü altında tutabilmektedir. 2020 yılında yayımlanan rapordaysa dikkatimizi çeken nokta, yasal yaptırımların keskin şekilde yükselmesi ve özellikle RTÜK'ün medya üzerindeki denetleyici rolünü istismar ederek bir sansür kurumu gibi çalışmaya başlamasıdır."
Medya üzerindeki baskı ve kontrolün, 2023 yılında yapılacak seçimler öncesinde toplumsal kutuplaşma ve gerilimi artırmada bir araç olarak kullanıldığı belirtilen raporda, muhalefet partileri tarafından yönetilen şehirlerde yerel medyanın kısmi bir özgürleşme sürecine girdiği iddia ediliyor.
"2019 yılında yapılan belediye seçimleri sonrası büyükşehir belediyelerinin büyük çoğunluğunun muhalefet adayları tarafından kazanılmasıyla birlikte muhalif medyanın sayısı ve niteliğinde yaşanan gözle görülür artıştır. Her ne kadar muhalif basının baskı altında olduğu dönemde yerel yönetimlerin desteğiyle kurulan basın kuruluşları demokrasinin gelişmesi açısından önem arz etse de kamu kaynaklarıyla finanse edilen medya olgusu muhalif basın için de geçerlidir ve günün sonunda orta ve uzun vadede medya özgürlüğüne kalıcı bir katkı yapması şüphelidir."
Geleneksel medya kanallarının iktidar kontrolü altında bulunduğu bir dönemde, tarafsız ve bağımsız gazetecilik ilkesiyle hareket eden alternatif medya platformları, halkın doğru bilgiye erişimi ve medya özgürlüğüne katkı yapması açısından büyük önem taşıyor. Raporda, alternatif medya platformlarına ayrılan bölümde şu ifadeler yer alıyor:
"Özellikle 2015 senesinden sonra kurulan alternatif medya platformlarının da toplum ve siyaset üzerinde artan etkisinden bahsetmek gerekir. Mütevazi bütçelerle kurulan bu kurumlar, daha çok nitelikli içerik üretmeye odaklanmıştır ve entelektüel iktidarı temsil etme iddiasında bulunmaktadır. Mamafih, toplumun özellikle milliyetçi kesimlerinden bu kurumların finansmanına dair itirazlar yükselmekte, uluslararası kuruluşlardan bu platformlara sağlanan fonlar bir güvenlik açığı olarak tasvir edilmektedir."
Türkiye, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde ne durumda?
Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (RSF) tarafından hazırlanan "2022 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'ne" göre Türkiye, 180 ülke içinde 149'uncu sırada yer alıyor. 26 gazetecininse gazetecilik faaliyetleri nedeniyle cezaevinde olduğu belirtiliyor.
2021 yılı endeksinde 153'üncü sırada olan Türkiye'nin 2022 yılında 4 sıra yükselerek 149'uncu sıraya "yükselmesinin" nedeni olarak medyaya dönük baskılara karşı sivil toplumun etkin mücadelesi gösteriliyor. Türkiye'de alternatif medya platformlarının sayısında yaşanan artışın basın özgürlüğüne karşı verilen mücadelede büyük önem taşıdığını belirtmek bu noktada önem taşıyor.

Türkiye'de, medya üzerinde kurulan kontrol ve sansür mekanizmasının işleyişinde RTÜK başat bir rol üstleniyor. RTÜK, medya üzerindeki kontrol ve ceza tekelini muhalif medya kanalları üzerinde bir baskı aracı olarak kullanırken iktidara yakın medya kanallarının bu ceza sisteminden tamamen muaf olduğu göze çarpıyor.
Basın Konseyi tarafından hazırlanan 2021 yılı "Basın Özgürlüğü Raporu'nda" RTÜK’ün 2021 yılı faaliyetleri şu şekilde özetleniyor
"1 Ocak- 24 Aralık döneminde yaptığı 50 toplantıda, televizyonlara toplam tutarı 21 milyon 500 bin lirayı bulan idari para cezası verildi. Üst Kurul toplantılarında Halk TV’ye 23; TELE 1’e 21; Fox TV’ye 15; KRT’ye 8 ve Habertürk’e 4 olmak üzere toplam 71 idari para cezası uygulandı. İktidarı övmeleriyle bilinen veya kendini iktidara yakın konumlandıran ve iktidar lehine yayın yapan haber kanallarıyla ilgili RTÜK tek bir ceza vermedi. Haklarındaki şikâyet 100 bine dayanan bu kanallardan. A Haber sıfır, Ülke TV sıfır, Kanal 7 sıfır, TV-NET sıfır, CNN Türk sıfır ceza ile yılı tamamladı."
Peki, ifade özgürlüğünde durum ne?
Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) 2019 Şubat ayı ile 2020 Mart ayı arasında 169 ifade özgürlüğü davasına ait 319 duruşmanın verilerinden hazırladığı raporda Türkiye’de ifade özgürlüğünün ağır tablosunu ortaya koyuyor.
Raporda öne çıkan ilk bulgu, duruşmaları takip edilen sanıkların çoğunun gazeteci, akademisyen, yazar ve sanatçılardan oluşması.
Söz konusu rapordaki şu ifadeler, ifade özgürlüğünün kapsamından çıkarılarak bir terörle mücadele alanı haline getirildiğini ifade ediyor:
"İfade özgürlüğü temelli davalarda sanıklar uluslararası standartlara aykırı olarak yargılanıyor, ifade özgürlüğü ve halkın haber alma hakkı kapsamında değerlendirilmesi gereken açıklamaları ve haberleri terör suçlarından hapis cezasına ve ağır para cezalarına mahkûm ediyor."
Raporda ayrıca, adil yargılanma hakkının sistematik olarak ihlal edildiği ve gazetecilik faaliyetinden ötürü yargılanan sanıkların sıklıkla terörle ilişkili suçlardan yargılandığı belirtiliyor.
Avrupa Birliği tarafından finanse edilen "Medya Çoğulculuğu ve Medya Özgürlüğü Merkezi (CMPF)" 2021 2021 yılı raporunda, Türkiye’de ifade özgürlüğünün yüksek risk altında olduğunu öne sürüyor.
"Temel koruma", "piyasa çoğulluğu", "siyasi bağımsızlık" ve "sosyal kapsayıcılık" kriterleri üzerinden yapılan değerlendirmede Türkiye, dört kriterin hepsinde yüksek risk kategorisinde yer alıyor.
Rapordaki en çarpıcı bulgular olarak Türkiye’de medyanın %92 oranında yüksek risk grubunda olması, en çok izlenen 10 TV kanalının iktidar kontrolünde olması ve editoryal bağımsızlığın en yüksek risk grubunda yer alması en dikkat çeken bulgular arasında.
Pandemi gölgesinde ifade özgürlüğü
Friedrich Naumann Özgürlük Vakfı’nın düzenlediği sergi ve panel ifade özgürlüğü konusunda tartışmalara sahne oldu.

Friedrich Naumann Özgürlük Vakfı’nın 27 Mayıs günü Almanya Başkonsolosluğu’nda düzenlediği “Pandemi Gölgesinde İfade Özgürlüğü” temalı fotoğraf sergisi ile panele katıldım.
Herkesin sürekli fotoğraf çekebildiği günümüzde kıymeti tam olarak anlaşılmasa da foto-muhabirliği anların ölümsüzleşmesi ve yaşananların görüntüleriyle arşivlenmesi için olmazsa olmaz bir meslek. Sergideki tüm fotoğraflar, Türkiye’de insan hakları ve ifade özgürlüğü için mücadele veren aktivistlerin yaşadıklarını çarpıcı şekilde gözler önüne seriyordu.

Migros çalışanlarının protestosu – Ozan Acıdere

Pandemi gölgesinde 1 Mayıs – Vedat Örüç

İstanbul Sözleşmesi Yaşatır eylemi - Ateş Alpar
"Pandemi siyasal baskı aracı haline geliyor"
Almanya Başkonsolosu Johannes Regenbrecht yaptığı açılış konuşmasında ifade özgürlüğünün önemini “baskının sistematik hale geldiği" bir sistem olan Çin örneği üzerinden anlattı. Çin’de “korku salan bir devletin karşısında güçsüz bırakılan halkın” pandemi gerekçesiyle getirilen toplum sağlığı önlemlerinin altında ezildiğini, pandeminin siyasal baskı aracı haline getirildiğini ifade etti. Çin halkının düşüncelerini özgürce dile getiremediğini söyleyen Başkonsolos, “diplomatik bir dille” Türkiye’de de önlemlerin araçsallaştırıldığını ekledi.
"Pandemi ifade özgürlüğünün durumuna ışık tutuyor"
Etkinlikte Almanya Anayasa Mahkemesi eski yargıcı Prof. Dr. Dr. Udo di Fabio da konuştu. İfade özgürlüğünün hukuk devletinin çok temel bir ilkesi hatta ikizi olarak görüldüğünü, “totaliter rejimlere karşı en büyük silah” olduğunu söyleyen emekli yargıç, pandeminin farklı ülkelerde ifade özgürlüğünün durumuna ışık tuttuğunu öne sürdü. Hukuk devletlerinde bilimin gerekli gördüğü kısıtlamalar uygulandığını, otoriter devletlerdeyse bunun çok ötesine geçildiğini belirtti.
Di Fabio, özgürlüğe dayanan toplumlarda yaşamanın zorluğunu, yanlışın ifade edilmesine izin verilerek doğrunun bulunmasının temel ilke olmasıyla açıkladı. Özgürlükçü uygulamaların kısa vadede olumlu sonuç vermediğini, örneğin Çin’deki karantina uygulamalarının başta dünyanın en başarılı örneği olarak görüldüğünü ancak uzun vadede baskıcı önlemlerin umulduğu kadar fayda sağlamadığının anlaşıldığını vurguladı.
İfade özgürlüğünü “bütün insanların bütün haber kaynaklarına eşit ve özgür şekilde erişebilmesi, özgürce yayabilmesi” olarak tanımlayan di Fabio, basına ancak yasal bir temel üzerinden müdahale edilebileceğini söyledi. Bunu da özgürlüğe dayanan sistemi sarsma girişimlerinin engellenmesinin gerekliliğiyle açıkladı. İfade özgürlüğünü suiistimal eden ırkçı Nazilerin Almanya’da iktidara gelerek anayasayı yasaklaması örneğini verdi, bugün Almanya’da Nazi propagandası yapmanın yasak olduğunu hatırlattı.
"İfade özgürlüğünün sınırlarını yargıçlar denetler"
Emekli yargıç, Soğuk Savaş’ın demokrasinin zaferiyle sonlanmasının, Francis Fukuyama’nın “tarihin sonu” tezinin genel kabul görmesinin 30 yıl ardından, ABD dahil pek çok ülkenin demokratik kazanımlarından taviz vererek otokrasiye doğru yöneldiğini “dehşet içinde” izlediğini ifade etti. Bu yüzden bugün, ifade özgürlüğünün değerini daha önce hiç konuşmadığımız kadar çok konuşmak zorunda olduğumuzu öne sürdü. ABD’de aksi yönde hiçbir yasal kanıt olmamasına rağmen toplumun sadece %55’inin Başkan Joe Biden’ın kazandığı seçim sonucunun yasal olduğuna inandığını, internet ortamında özgürlüğün tehdit edildiğini söyledi. 2016’da başkanlığa internetteki dalgayla taşınan Donald Trump’ın şiddet yoluyla demokratik geçişi engellemeye teşvik ettiği Kongre baskınını hatırlattı. Otokratların ifade özgürlüğünün tanımını kendi avantajlarına olacak şekilde değiştirmeye çalıştığını, bunun “sınırda ve çok tehlikeli bir hareket” olduğunu söyledi. Bu sınırın yalnızca uzman yargıçlar tarafından denetlenebileceğini, otokrat liderlerin ifade özgürlüğü tanımlarının geçerli olmayacağını savundu.
Di Fabio, ifade özgürlüğünü kısıtlayan otokratların uzun vadede bundan kendilerinin de zararlı çıkacağını yine Çin örneği üzerinden anlattı. Örneğin Çin’de etkili bir muhalefet olsa, batıda pandeminin hafiflemesinde çok etkili olan m-RNA teknolojisiyle üretilmiş aşıların satın alınması için bir baskı oluşabileceğini, bunun şu an pandemiyi sonlandırmakta güçlük çeken Çin hükümetinin de işine yarayacağını belirtti. Di Fabio, sözlerini Anıtkabir ziyaretinin Türkiye’nin kuruluşundaki aydınlanmacı, öncü, modern vizyonu görmesini sağladığını ve bunun Türkiye için büyük bir şans olduğunu söyleyerek bitirdi.
"İfade özgürlüğü elitlerin sorunuydu, halkın sorununa dönüştü"
Konuşmanın ardından gazeteci Nevşin Mengü moderatörlüğünde Türkiye’deki ifade özgürlüğünün ele alındığı bir panel düzenlendi.
Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nden Veysel Ok, Türkiye’de ifade özgürlüğünün her daim kısıtlandığını ancak eskiden bunun sadece kendini ifade edecek alana sahip elitlerin sorunu olduğunu öne sürdü. Ok, herkesin kendini ifade edeceği bir platforma sahip olduğu bugün ise ifade özgürlüğünün bir halk sorununa dönüştüğünü, ifadelere yönelik yargı denetiminin herkesi kapsar hale geldiğini savundu. Bilgiyi tekelleştirme çabasındaki bir iktidar döneminde yalnız akademisyenlerin ve aktivistlerin değil, gitmek istediği konser yasaklanan sıradan vatandaşların da ifade özgürlüğünün kısıtlandığını söyledi. İnsanların siyasi düşüncelerini ifade etmelerini ve yönetime yansıtmalarını sağlayan seçimlerin ne kadar özgür ve güvenli olacağının da yakında görüleceğini ekledi.
İfade özgürlüğünün uzantısı olarak toplantı ve gösteri özgürlüğü
Cumartesi Anneleri’nden Sebla Arcan, 27 yıldır her cumartesi Galatasaray Meydanı’nda toplanarak zorla kaybedilen yakınlarının akıbetini soran Cumartesi Anneleri’nin ifade özgürlüğünün bir uzantısı olan toplantı ve gösteri özgürlüğünü kullanarak akademi ve medyanın etkisiz kaldığı bir ortamda zorla kaybetmeleri ifşa ettiğini söyledi. Arcan, 700’üncü buluşmada ağır bir polis şiddetine ve daha sonra yargılamalara maruz kaldıklarını, 700 hafta boyunca suç olmayan bir eyleme aniden müdahale edilmesinin eylemi toplum nezdinde kriminalize etme amacı taşıdığını anlattı.
Antik çağlardan beri meydanların halkın bir araya gelerek düşüncelerini ifade etmesine yaradığını ancak bugün Galatasaray Meydanı’nın gösterilere kapatılmış olmasının ifade özgürlüğüne darbe vurduğunu belirtti. Vatandaş olmanın hak sahibi olmak anlamına geldiğini söyleyen Arcan, toplantı ve gösterileri engelleyen 2911 numaralı kanunun toplantı ve gösteri özgürlüğünü garanti altına alan anayasaya aykırı olduğunu söyledi. Bu yasa değişse de esas olanın yasakçı zihniyetin değişmesi olduğunu öne sürdü.
Boğaziçi Üniversitesi akademisyeni ve film yönetmeni Can Candan ise “kayyum rektör” atamasına karşı çıkan üniversitesinin başına gelenlerin Türkiye’de ifade özgürlüğünün durumunu net şekilde özetlediğini belirtti. Candan ayrıca “Barış İçin Akademisyenler” bildirisini imzalayan akademisyenlerin görevden uzaklaştırılmasının ve beraat etmelerine rağmen işlerine dönmelerine izin verilmeyerek cezalandırılmalarının, kendisinin Türkiye İşçi Partisi lideri Erkan Baş’ın sözlerini hiç yorum yapmadan alıntılayarak paylaşmış olmasına rağmen cezalandırılmasının ya da üniversitede danışmanlığını yaptığı LGBTİ+ kulübünün habersiz şekilde kapatılmasının ifade özgürlüğü ile çeliştiğini detaylıca anlattı.
AK Parti ve MHP'nin tarafından hazırlanan ve muhalefet tarafından "sansür yasası" olarak adlandırılan sosyal medya düzenlemesinin detaylarını 31 Mayıs günü "Eleştirilerin yeni odağı: Dezenformasyon yasası teklifi" başlıklı yazımızda aktarmıştık.
Türk Ceza Yasası'na "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçu ekleyerek "endişe, korku veya panik yaratma, ülkenin iç ve dış güvenliğini kamu düzenini ve kamu barışını bozmaya" yönelik yayın yapanların bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırılmasını öngören tasarı, TBMM Dijital Mecralar Komisyonu'nda görüşülüyor.
Komisyon toplantısını yerinde izleyen Spektrum yazarı Nesibe Kırış'ın aktardığına göre önce komisyon vekillerinin, sonra sivil toplum kuruluşlarının en son da ilgili şirketlerin konuştuğu toplantılarda muhalefet, yasanın ifade özgürlüğü ihlalleri doğuracağının sık sık altını çizdi.
Özellikle CHP'li Tuncay Özkan ve Onursal Adıgüzel ile HDP'li Abdullah Koç, "ifadenin suça dönüştüğünü, yasanın antidemokratik olduğunu ve vatandaşı değil sadece kamuyu koruduğunu" vurguladı.
Muhalefet, ifade özgürlüğünün vatandaşa kendini ifade edecek en uygun ortamı yaratmakla sağlanabileceğini, bu yasayla tam tersine ortamın kısıtlandığını öne sürdü. Hatta "muğlak ifadelerle yargı ve kurumlara güvenilmeyen bir ülkede kim tarafından tanımlanacağı bilinmeyen bir suç inşa edildiği" söylendi. İktidar kanadı ise yasanın ifade özgürlüğünü koruyacağını iddia etti.





