Spektrum'un bu haftaki sayısından herkese merhaba. 2024'ün ikinci haftasında İsrail ile Hamas Savaşı'nda Gazze'ye yönelik saldırılar devam ederken Kızıldeniz'deki gerilim de yükselişini sürdürdü. Önce ABD ardından İran bölgeye gemilerini gönderdi. Türkiye'den ise bu hafta iki direnişin hikayesine yer veriyoruz. Ayrıca bugün 6 Şubat depremlerinde 37 kişinin hayatını kaybettiği İsias Otel davası başlıyor. Bu hafta Spektrum'da şu başlıklar var:
- Serbest Kürsü: Gökçer Tahincioğlu, Can Atalay krizinden Gezi Parkı davasına bakıyor. Davanın nasıl açıldığını ve bugüne nasıl geldiğini anlatıyor.
- Haklar ve Özgürlükler: Boğaziçi Direnişi'nin 3. yılında Rona Şenol, direnişin neden ilk günkü gibi devam ettiğini değerlendiriyor.
- Dünyadan ve Türkiye'den öne çıkan politik gelişmeler Spektrum'da.
İyi okumalar!
İlkim Emirler
Atalay krizinden Gezi’ye bakmak: Dava nasıl bugüne geldi?
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, milletvekili seçilmesine rağmen hakkındaki yargılamanın durdurulmaması ve tahliye edilmemesi Anayasa Mahkemesi’nin iki ayrı kararında hak ihlali olarak nitelendirilen TİP Hatay Milletvekili Can Atalay’ın tahliyesine yine karşı çıktı. Yargıtay’ın kararı yargı kurumları arasındaki krizi derinleştirecek.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, milletvekili seçilmesine rağmen hakkındaki yargılamanın durdurulmaması ve tahliye edilmemesi Anayasa Mahkemesi’nin iki ayrı kararında hak ihlali olarak nitelendirilen TİP Hatay Milletvekili Can Atalay’ın tahliyesine yine karşı çıktı. AYM’nin ilk kararından sonra yaptığı değerlendirmede bu karara uymayacağını belirten ve bununla yetinmeyerek tarihte ilk kez AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunan Yargıtay’ın kararı yargı kurumları arasındaki krizi derinleştirecek. Zira Yargıtay, hem Anayasa Mahkemesi’nin kararı için “hukuki değeri yok” dedi hem de AYM’nin Yargıtay’a ve mahkemelere talimat gibi karar yazamayacağını belirtti.
Atalay ile ilgili karar bir yandan tartışılıyor ancak bu noktaya gelinmesine neden olan Gezi davası ile ilgili tartışmalar unutulmuş görünüyor. Oysa ki bu dava ile ilgili tartışmalar da sonlanmayacak. Zira bu davada ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkum edilen iş insanı Osman Kavala ile ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı bugüne kadar uygulanmış değil ve AİHM kararlarını denetlemekle yükümlü Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Türkiye için yaptırım sürecini başlatmış durumda. Aynı davada 18 yıl hapse mahkûm edilen Atalay ile Çiğdem Mater, Tayfun Kahraman ve Mine Özerden’in dosyaları da önce AYM ardından AİHM yolunda.
Türkiye’yi sarsan Gezi
Kutuplara bölünmüş, yaşanan bütün olayları durduğu noktaya göre yorumlayan insanlar açısından artık Gezi eylemlerinde neler yaşandığı, davanın nasıl bu aşamaya geldiği de unutulmuş başlıklar. Aslında “unutturulmuş” olduğunu söylemek daha doğru…
2013’te, Gezi Parkı’ndaki ağaçların kesilmek istenmesi üzerine başlayan ve Türkiye geneline yayılan eylemler, bu davanın ana konusu. Milyonlarca kişinin katıldığı eylemlerin Kavala tarafından finanse ve organize edildiği de mahkemeler ve Yargıtay’ın ortak kabulü…
Bu iddia ile hazırlanan iddianamede, Gezi eylemlerinin organize edilmesinde sacayağını oluşturan isimler; “Soros, Maroviç, Kavala” olarak sıralanıyordu.
İddianame, Soros’un Açık Toplum Enstitüsü yoluyla iktidarları değiştirdiği, Sırbistan’da kurulan Otpor’un ABD bağlantılarıyla, para karşılığında iktidarları değiştirmek için çalıştığı, Kavala’nın da Soros ve Otpor bağlantıları ile Gezi’yi planlayarak, finanse ettiği temeline oturtuluyordu.
2013’teki Gezi eylemlerinden 6 yıl sonra hazırlanan 657 sayfalık iddianamenin neredeyse tamamında bu iddiayı kanıtlamaya yönelik tezler, konuşmalar, görüntüler, uçak biletleri vardı. Bunların tamamı yerel mahkeme, istinaf mahkemesi ve Yargıtay kararına da konu edildi. Bütün aşamalarda bu iddianın doğru olduğu belirtildi. Cezaların gerekçesi de bu…
6 yıl önceki tablo
İddianameyi ve kararları okuyanlar, Otpor’un ne olduğu, hangi sembolleri kullandığı ve Gezi’de bunların nasıl tekrarlandığına dair tezlerle karşılaştı. Telefon dinlemeleri kayıtları ise bu iddiaların arasına serpiştirildi ve kanıt olarak gösterildi. Ancak bu iddiaların ortaya çıkışında gariplikler var.
Gezi eylemlerinin başlangıç tarihi 27 Mayıs 2013. Hemen birkaç gün sonra, Otpor’la ilgili ilk yazılar çıkmaya başladı. Otpor’la Gezi’yi ilk ilişkilendiren isimlerden biri yazar Banu Avar’dı. "Ulusalcı" kimliğiyle tanınan Avar, 31 Mayıs 2013’te önce Gezi’yi eleştiren şu satırları kaleme aldı:
“BDPKK öncülüğünde Taksim’de Gezi Parkı’nın yok edilmesini protesto eden kalabalık birden kendini uluslararası bir harekatın öznesi olarak buldu! Olay çok önceden hazırlanmış görünüyor, ama kalabalıkların bundan haberi yoktu… Bir anda olay dünya çapında Twitter ve Facebook’ta ‘en çok izlenen’ oldu… Taksim meydanı yabancı muhabir ve muhbirle doldu… New York Times da meydanda, İngiliz haber ajansları da… ‘Occupy (işgal)’ adıyla anında sosyal medya pompalandı! Uluslararası Olimpik Komitesi’ne çağrı mektupları yayımlandı. Reyhanlı’da kılları kıpırdamayan Boğaziçi’li öğretim üyelerinden bir kısım Batı’lı dostlarına şikâyet dilekçeleri yolladı. İsveç’te alternatif ‘Nobel’ ödülü almış olan TEMA Vakfı meydandaydı. Bianet adlı site ‘KENT Dostluk ve Dayanışma Hareketi’ olarak ortaya çıktı! Tabii ki ‘International Coalition’ damgası taşıyorlardı…”
Avar, 1 gün sonra, 1 Haziran’da ise açık biçimde Otpor’la Gezi’yi ilişkilendiren satırları kaleme aldı:
“2004-2005 yıllarında ‘Turuncu Darbe’ sahnelenmiş ülkelerde gazetecilik yaptım. Ukrayna’da, Kırgızistan’da, Lübnan’da, Gürcistan’da, Kosova’da, durumu belgeledim. AK Parti hükümeti ülkeyi iç savaşın, bölünmenin eşiğine getirdi. Ne hukuk kaldı ne adalet! Böyle süreçler turuncu harekat için uygun süreçlerdir. Halk sıtma ile ölüm arasına hapsedilir… Ama yanlış yönlendirilmelere karşı dikkatli olmak da şarttır. OTPOR ve CANVAS batı istihbaratının DARBE örgütleridir. Sıkılı yumruk amblemi sosyal medyada insanları galeyana getirmektedir. Akılla bilinçle hareket etmeyen kitleler provokasyona açık olurlar. Sonu Mısır’dır, Libya’dır! Mübarek 40 yıl ABD’ye hizmet etmiş, kullanım süresi bitince sosyal medya üzerinden örgütlenen OTPOR hareketiyle kafese tıkılmıştır…”
Bütün 'semboller' bu yazıda
Avar’dan bir gün sonra ise iddianameye ve kararlara neredeyse aynı biçimde yansıyan ilginç bir yazı kaleme alındı. “Güncel Meydan” adlı sitede yayımlanan uzun ve detaylı yazıyı Erhan Sandıkçı isimli bir genç kaleme almıştı:
“…Beni böyle bir yazı hazırlamaya iten, burnuma gelen çok pis kokular oldu… 2011’de Kuzey Afrika’dan başlayıp Suriye’ye yayılan 'Arap Baharı' küresel çetenin işidir. Sosyal medya ve Sivil Örümcek Örgütleri öne çıkmıştır… 31 Mayıs’ta akşam ve gece süren eylemlerde bulundum. İstiklâl Caddesi'ndeki büyük kalabalıktan önce gerçekleşen eylemde, grubun önünde polisle tartışan bazı kişilerin kafasına taktığı kaskta '#OCCUPYTURKEY' yazması dikkatimi çekti… Türkiye ve dünya gündemi listesinde ise en üstte '#DirenGeziParkı' vardı.
Facebook’ta ise 'Occupy Turkey' adlı sayfa, bu eylemler hakkında en hızlı bilgilerin paylaşıldığı, güncel gelişmelerin aktarıldığı sayfa oldu. Sayfa 1 Haziran saat 03.00 civarında 16 bin üyeye sahipken aynı gün saat 23.00’te 40 bin üyeye ulaşmış durumda. Büyük olasılıkla da eylemlerin gidişatı bu sayfadan yönlendirilmeye çalışılacaktır. 'Occupy' işgal etmek anlamına geliyor. Bu slogan ilk kez 2011’de Wall Street’teki eylemler için kullanıldı… 'Occupy Wall Street' eylemlerinin başını OTPOR-CANVAS çekiyordu. OTPOR, Balkanlarda ortaya çıkmıştı ve Yugoslavya'yı parçalayan 'sivil' direnişleri örgütlemişti. ABD'nin dış ülkelerdeki satılık görevlileri beslemek için kurduğu NED'den aldığı destekle ABD'nin 'devrim' plânlarını gerçekleştiren bu örgüt daha sonra isim değiştirerek farklı ülkelerdeki 'sivil' operasyonlarda da kullanıldı. CANVAS, OTPOR'un kurucuları tarafından kuruldu ve OTPOR çalışmalarını yine durdurdu.
'Occupy Turkey' sayfası Gezi Parkı sürecinin, başından itibaren etkili bir parçası oldu… 'Occupy Turkey' sayfası ise Tayyip Erdoğan'ın ODTÜ'ye tanklarla girmeye çalıştığı, muhalif öğrencilerin biber gazı ve tazyikli suya boğulduğu dehşet olaylar gerçekleşirken kuruldu. O tarihteki paylaşımlara bakıldığında ODTÜ'ye destek eylemlerine de yön vermeye çalıştığı görülüyor. Belki de ODTÜ olaylarına karşı gelişen tepkilerle bir halk hareketi oluşturmayı düşünmüşlerdi, o yüzden sayfayı o dönemde açtılar… Bu fitilin Soros tezgâhıyla yakıldığını bilen vatanseverler, olabildiğince yüksek sesle meydanlara çıkıp sürecin denetimini ele almalı. 'Tam bağımsız Türkiye' diye inlemeyen bir meydandan çıksa çıksa karşıdevrim çıkar.”
Bu uzun yazı, Gezi eylemleri sürerken onlarca site tarafından kullanıldı. Kimsenin bilmediği sitedeki yazı her yere yayıldı. Yazıda, Otpor ve Canvas’ın farklı ülkelerdeki girişimleri ve kullanılan “yumruk havada” sembolünün nasıl ülkelere göre değiştiğini gösteren görseller de vardı. Daha ilk günden Gezi ile Otpor, Soros birbirine bağlanmıştı. Yazı, iktidar tarafından kanıt olmaksızın sahiplenildi.

6 Haziran tarihli bazı gazetelerde Turuncu devrim, Arap Baharı gibi hareketlerin mimarı Otpor’un Gezi ile Türkiye’de sahne aldığı haberi vardı. 8 Haziran’da ise Soros bağlantısı iddiaları. 10 Haziran’dan itibaren eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, Cumhurbaşkanlığı danışmanı Yiğit Bulut, YouTube’a yüklenen Türkçe altyazılı video kaydından hareketle Gezi’nin arkasında Otpor’un olduğu iddialarını dillendirdi. İktidara yakın medyaya iddialar iyiden iyiye yayıldı. Devamında, Gezi’de olan biten hemen her eylemin bir ajanda kapsamında yapıldığı haberleri çıkmaya başladı.
İddianame ve kararlar
İddianameye ve iddianameyi esas alan kararlara bakıldığında, hepsinin odağında, Otpor ve "occupyturkey" olduğu görülüyor. İddianamede, “Kalkışmanın başladığı ilk tarihlerde gösteri grubunun önünde polisle tartışan bazı kişilerin taktığı kasklarda ve giydikleri tişörtlerde #occupyturkey yazısı yer almaktadır. Gösterilerin temel olarak örgütlendiği alan olan Twitter'da en çok kullanılan etiketlerden birisi #occupyturkey’dir. 'Occupy Turkey' sayfası, ODTÜ'de 18 Aralık 2012 tarihinde başlayan ve günlerce süren öğrenci eylemleri sırasında kurulmuştur…” ifadeleri, bu örgütlerin sembolleri, Soros bağlantısı, ODTÜ iddiası aynı biçimiyle yer aldı.
İddianameye konu soruşturmayı başlatan, hakkında cemaat soruşturması bulunan firari Savcı Muammer Akkaş’ın dosyasına giren polis fezlekesinde de benzer ifadeler ve Osman Kavala’ya yönelik suçlamalar açık biçimde belirtiliyordu.
Türkiye ne yapacak?
Gezi davası böyle olgunlaştırıldı. Kavala, 2017’de gözaltına alınıp tutuklandığında dosyada bu iddialar vardı. İddianame hazırlanırken cemaate bağlı hâkim ve savcıların verdikleri dinleme kararları ile oluşturulan dosya, polis müdürlerinin hazırladığı fezleke kullanıldı. Kararlar da buna paralel olarak verildi. Gezi’de olup bitenlerle ilgili “gariplik” aranıyorsa, bu kronolojiye de dikkat etmekte fayda var.
Türkiye, 2019’dan bu yana Kavala’nın sivil toplumu sindirmek amacıyla tutuklandığına hükmeden AİHM kararını uygulamıyor. Bu nedenle Avrupa Konseyi’nin AİHM kararını uygulamaması nedeniyle yaptırım kararı verdiği ilk ülke olma unvanını da kazandı!
AİHM kararlarının uygulanmasını denetlemekle yükümlü Bakanlar Komitesi, uzun bir sürecin ardından Gezi davasındaki kararın kesinleşmesiyle bir dizi karar aldı. Türkiye’ye de kararın uygulanması için süre tanıdı. Bu sürenin ardından yaptırımlar hayata geçirilecek.
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin (AKPM) yaptırım kararının iki sonucu var.
Birincisi, “Magnitsky mevzuatı” olarak bilinen yaptırım. Bu yaptırım, Avrupa Konseyi üyesi ülkelerin, Kavala’nın serbest bırakılmaması hâlinde, bundan sorumlu savcı ve hâkimler ile sorumlu makamlara karşı soruşturmalar açmasını öngörüyor. AKPM, bu konuda ülkelere çağrı yapacak.
Kararın ikinci sonucu ise “AKPM’nin Türk delegasyonunun kimlik bilgilerini sorgulayabileceğini” anımsatması. Bu durum, oy hakkının askıya alınabileceği anlamına geliyor. AKPM’nin beklentisi ise “İnsan hakları savunucusu Osman Kavala'nın derhal serbest bırakılması için Türk makamlarıyla en üst düzeyde ilişki kurulması.”
Kulislerde, Türkiye’nin ilk düşüncesinin “zaman kazanmak” taktiğini yeniden devreye sokmak olacağı belirtiliyor. AKPM ile temas yürütülerek, hukuki tartışmayı uzatmak bir yöntem. AKPM’ye tutukluluk ile hükümlülük arasındaki farkın anlatılarak, yargı sistemine müdahale edilemeyeceği savunması ile gidilmesi bekleniyor. Ancak bu yöntem sonuç vermezse, bu kez kararın uygulanıp uygulanmayacağı tartışılacak. Tavsiye kararının ilk etapta Türkiye’nin oy hakkının askıya alınması sonucunu doğurmayacağı, bunun için henüz zaman olduğu yorumları da yapılıyor. İktidarın eğilimi, kararı hemen uygulamak yönünde değil. Cumhurbaşkanlığı’nın da bu görüşe neredeyse tamamen kapalı olduğu konuşuluyor, ancak bu durumda yaptırımları göğüslemek kaçınılmaz olacak.
Boğaziçi’nin 'vazgeçmeyen' direnişi
Boğaziçi Üniversitelilerin 2021 yılının başından beri devam ettirdikleri direniş, üçüncü yılını bitirirken kayyum yönetiminin fakültelerle ilgili aldığı yeni kararlara öğrencilerin tepkileri büyüyor.

Boğaziçi Üniversitesi’ne 4 Ocak 2021'de Cumhurbaşkanı kararıyla Melih Bulu’nun kayyum rektör olarak atanmasının üstünden 3 yıl geçti. Boğaziçililerin o günden beri devam ettirdikleri direniş, üçüncü yıldönümüne yaklaşırken üniversite senatosu bu kez bazı fakülte ve bölümlerin yapılanmasında bir değişikliğe gitti. Üniversite bileşenlerinin karşıt görüşlerine rağmen alınan bu karara göre Fen-Edebiyat Fakültesi’nin “Fen Fakültesi” ile “İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi” olarak ikiye bölünmesi ve Yönetim Bilimleri Fakültesi’nin kapatılarak İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’ne dahil edilmesi bekleniyor.
Üniversite senatosunun 20 Aralık 2023’te aldığı bu kararı Boğaziçili öğrenciler “Demokratik Öğrenci Nöbeti” başlatarak protesto etti. Protestolar sırasında üniversite yönetimi herhangi bir disiplin soruşturması olmadan ve bir gerekçe göstermeden en az 14 öğrencinin kampüse girişini bir ay süreyle yasakladı. Öğrenciler bu kararı protesto etmek için Güney Kampüs kapıları önünde oturma eylemi başlattı ve 26 Aralık’ta Çağlayan Adliyesi’nde karar hakkında suç duyurusunda bulundu. Fen-Edebiyat Fakültesi bölümleri ise fakültelerinin bölünmesi kararına karşı ortak bildiri yayınlayarak “bu usulsüz, yıkıcı karardan bir an önce dönülmesini” talep etti.
Üç yıl sonra “Direniş 2.0”
Şimdi, Melih Bulu atamasından 3 yıl sonra, Boğaziçi Üniversitesi, kayyum rektör Naci İnci idaresindeki senatonun bu kararına karşı protestoların daha da canlanması ihtimali ile tekrar karşı karşıya. Öğrenciler forumlar ve yürüyüşler düzenliyor, ilgili senato kararlarını oyluyor, dilekçeler yazıyor, yönetimi temsilcileri aracılığıyla masaya oturtmaya zorluyor ve taleplerini “demokratik üniversite” çerçevesi etrafında tekrar yükseltiyorlar. Boğaziçi Direnişi ikinci faslına girecek mi? Bu kez hangi söylemlerle sesini yükseltecek? Hangi baskı araçlarıyla karşılaşacak? Henüz bu soruları cevaplamak zor.
Fakat direnişin bu aşamasında rol alan Boğaziçili arkadaşlarımız bu süreci Türkiye’nin içinden geçtiği daha büyük çoklu krizin içinde ele alıyorlar. Özellikle forumlar ve oturma eylemleri sırasında karşılaştığım Boğaziçililerle hem devam eden protestoları hem de üçüncü yılını bitiren direnişin gidişatını konuştuk.
Boğaziçililer ne diyor?
Görüştüğüm öğrenci arkadaşlarım, Boğaziçi direnişinin demokratik ve özgür bir eğitim sistemi talebine dönüşmesine ilişkin şunları anlattı:
"Boğaziçi Üniversitesi’nde öğrencilerin direnişi, üçüncü yılını doldururken yeni boyutlar kazandı. En son “fakülte krizi” olarak da adlandırabileceğimiz, kayyumluğun bileşenleri saf dışı bırakarak aldığı kararlara karşı öğrencilerin direnişi 'özgür, özerk ve demokratik üniversite' talebiyle yeniden canlandı. Bununla birlikte örneğin KYK yurtlarında ihmalkarlık ve yönetememezlik sebebiyle yaşananlar sadece Boğaziçi Üniversitesi’nde değil, birçok üniversitede direnişlerin alevlenmesine sebep oldu. Uzun süre sonra en kalabalık eylemlerinden birini KYK yurt eylemiyle yapan Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri, direnişlerinin sadece üniversiteyle sınırlı olmadığını gösterdi.
Saray rejiminin seçimleri kazanmasının ardından öğrenci direnişinin tekrar canlanması aslında Türkiye’nin içinde bulunduğu demokratik krizin bir göstergesi. Temsil edilmemiş hisseden, siyasi katılım yollarının tıkandığını hisseden öğrencilerin, yaşam alanı olarak gördüğü kampüslerden ve fakültelerden uzaklaştırılması da gençlik hareketinin ülke genelindeki siyasi sorunlardan bağımsız olmadığını gösteriyor.
Üçüncü yılını dolduran Boğaziçi Direnişi, sadece bir üniversite direnişi değil saray rejimiyle doğmuş ve büyümüş bir kuşağın var olma ve hak arama mücadelesinin bir örneği aslında."
-Burak Siperli, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler öğrencisi

"2021 yılında Erdoğan'ın kararı ile Boğaziçi Üniversitesi’ne kayyum rektör atanmasıyla başlayan Boğaziçi Direnişi, 3. yılını dolduruyor. Dışarıdan bakıldığında pandemiye rağmen binleri geçen eylemler ve Cumhurbaşkanı'na açık mektup ile kendinden bahsettiren direniş, hem pandemi hem de Saray Rejimi'nin öncülüğünü yaptığı neoliberal dönüşüme rağmen gençliğin siyasete katılmasında bir damar görevini üstlendi. Direniş boyunca öğrenciler tarafından kurulan farklı inisiyatifler ve forumlarda uzun uzun tartışılan eylem pratikleri ve siyaset toplantıları; aslında Saray Rejimi'nin susturma çabalarının karşısında üniversitesini savunan, örgütlenen ve mücadele eden bir gençlik yaratmış oldu.
Ana akım medya ve AK Parti'nin güttüğü kriminalizasyon çabalarına rağmen direniş, gençlikte kazanım ve eylem pratiklerinin yerleşmesine olanak sağladı, kadın mücadelesinden LGBTİ+ mücadelesine birçok alanda kolektif bir direniş gütmeyi amaçlayan bir gençliğin önünü açtı. Hatta Boğaziçi Direnişi’nin son 2 yılının, AK Parti'nin gençlik üzerindeki gerici hamleleri ile gençliğin ilerici taleplerinin en sert çarpıştığı alan olduğunu söyleyebiliriz.
Boğaziçi Direnişi Türkiye'deki siyasal atmosferden bağımsız zafere ulaşmayacak, ancak bir gün mutlaka kazanımla sonuçlanacağından ve kayyumların değil tüm bileşenleriyle direnenlerin hatırlanacağından eminiz."
-Atakan Özsan, Moleküler Biyoloji ve Genetik öğrencisi
Sonuç ve soru: Neden hâlâ vazgeçmiyorlar?
Bu yazıya hazırlanırken arkadaşlarımla paylaştığım temel soru şuydu: Üç yılını bitirmiş bir direniş ile ilgili hem yeni hem de üçüncü yılına özel ne söylenebilir?
Boğaziçi’nde son 3 yılda yaşananların kronolojik dökümü gibi–farklı kaynaklardan da erişilebilir olan–bir çalışma, çeşitli kısıtlar içinde söylenebilecek başka sözlerin yerini alacaktı. 25 Aralık günü bu sorunun cevabını aramak için Boğaziçi Üniversitesi’ne ziyaretçi öğrenci olarak girdim–rahatsız edici olan, Boğaziçili 10 arkadaşımızın kendi okullarına alınmadığı gün de bugündür. Öğrenci forumlarını dinledim, oturma eylemlerinde bulundum.
Günün sonunda “Boğaziçi için yeni ne söylenebilir?” ve “Boğaziçili olmayan bizler, neden hâlâ Boğaziçi Direnişi’ni takip etmeye devam etmeliyiz?” ile “Boğaziçi Direnişi neden ve nasıl üç yıl boyunca devam etti ve hâlâ ediyor?” sorularına ortak bir cevap bulunabileceği kanısına ulaştım. Bu soruların cevabı Boğaziçili arkadaşlarımın üstte bizimle paylaştıkları demeçlerde de bulunuyor.
Boğaziçi ve devam etmekte olan birçok irili ufaklı başkaldırı ve itiraz hareketi sadece mağduriyetlerin giderildiği–belki uzaklarda gibi görünen–günün umudunu değil, ama başkaldırdıkça ve vazgeçmedikçe ortaya çıkan bir tür özgürlüğü de vaat ediyor. İktidarın keyfî otoritesi ve ikircikli yasalarına tabi olma seçeneğine karşı, kendilerine kalan tek seçeneği seçmenin, “Hayır” demenin özgürlüğü bu. Bir tek bu seçenek gerçekten onlara ait. Üniversiteye bu yıl girmiş öğrencilerin protestolara yoğun katılımı başka nasıl anlamlandırılabilir? Hepsi Boğaziçi Direnişi’nden haberdar olarak Boğaziçi’ni tercih ettiler. Birçoğunun bu “karmaşadan” kaçınabilecekleri alternatifleri vardı. Ama yine de içinde özgür olabilecekleri, “kendileri” olabilecekleri bu karmaşayı seçtiler. Birçoğu için bu tercih direnişe rağmen değil, direnişin olumlu etkisiyle yapıldı.

İktidar belki de Boğaziçililere–ya da ODTÜ’lülere ya da X ve Y’ye–karşı polis ve legal soruşturma gibi baskı araçlarını kademeli bir yenilgi korkusundan çok hâlâ boyun eğdiremediklerine, hâlâ özgür olmaya cüret edenlere karşı duyduğu o kibirli hınçtan konuşlandırıyor. Bu örneklerin hiçbiri kendi mağduriyetlerinin bir istisna olarak düzeltilemeyeceğinin, örneğin özgür üniversite talebinin bu iktidar var oldukça gerçekleşemeyeceğinin farkında. Fakat onlar yine de özgürler. Üç yıldır belki hiç olmadıkları ve çoğumuzun henüz olmadığı kadar özgürlerdi. Başkaldırdıkları ve “kabul etmiyoruz” dedikleri her gün de özgür kalacaklar.
• Yerel seçim süreci resmen başladı. YSK Başkanı Ahmet Yener, 31 Mart 2024 yerel seçimlerine 36 siyasi partinin seçimlere gireceğini açıkladı. Gelecek 3 ay boyunca seçim sürecine ilişkin yapılacak çalışmalara buradan ulaşabilirsiniz.
• Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, yargılandığı Kobani Davası’nın duruşmasında savunmasına devam etti. Savunmasını babasına ithaf eden Demirtaş şunları söyledi:
“Sizin ve benim mensup olduğumuz devlet bizim anavatanımızı zorla işgal etmiş. Erdemlilik anlaşmasını bozan devlettir. Suçlu aranacaksa o biz değiliz. Biz bunun mağduruyuz. Bizim de hatalarımız oldu, o da hakikatin peşinden gitmeme hatasıdır.
Yalanın üzerine kurulu bir düzen var. Din uğruna birbirini kesmeyen kalmadı. Genel merkezimizin önüne gidip sarı torba bırakan gruplara bir sorun bakalım, uğruna uğraştıkları dinin ve kimliğin ne kadar farkındalar?
Davanın sonucu, kazananı belirlemeyecek. Biz iyiliği ve doğruluğu savunduğumuz için daha ilk günden kazandık. Bunun bir bedeli var. Bu bedeli ödemeye devam ediyoruz.
Günü gelince mutlaka iyilik hakim gelecek. Hep denilir ya dünya iyiliğin yüzü, suyu hürmetine dönüyor. Biz de iyilik kazansın diye burada direniyoruz.”
- Kobani Olayları nedir? Eylül-Ekim 2014'te IŞİD'in Kobani bölgesine saldırıları yoğunlaştırması üzerine Türkiye'nin farklı şehirlerinde "Kobani'ye destek" adıyla başlayan eylemler. HDP'nin o tarihteki eş başkanları Figen Yüksekdağ ve Selahattin Demirtaş'ın da aralarında olduğu 108 siyasetçi, "halkı sokağa döktükleri" iddiasıyla, "ülkenin birliğini ve bütünlüğünü bölmek" suçlamasıyla yargılanıyor.
• İsmailağa Cemaati başta olmak üzere birçok farklı çevreden tepki görmesinin ardından RTÜK'ün program durdurma cezası verdiği ve iki mekandaki çekim izinleri iptal edilen “Kızıl Goncalar”ın, Fatih’teki mekanlarının Beykoz Kundura Fabrikası’na taşınacağı öğrenildi.
- Okuma önerisi: Kızıl Goncalar neden tepki çekti?
• 7 Ekim'den bu yana Gazze'de devam eden İsrail saldırıları ve Kuzey Irak'ta 12 askerin şehit olması nedeniyle, Pazartesi günü Galata Köprüsü'nde "Millî İrade Platformu" üyesi 308 dernek ve vakıf, TÜGVA'nın öncülüğünde bir yürüyüş düzenledi. "Şehitlerimize Rahmet, Filistin'e Destek, İsrail'e Lanet" yürüyüşüne çok sayıda bakan ve milletvekili katıldı.

TRT
- Açıklama: TÜGVA'nın yönetiminde bulunan Bilal Erdoğan yaptığı konuşmada "12 şehidimizi de Filistin'de olup bitenleri de takip eden, uyumayan, uyanık yığınlar olarak bütün dünyaya haykırmak istiyoruz. Biz bu olup bitenlere kayıtsız kalamayız" dedi.
- Hilafete darp: Mitingde elinde "Tevhid" bayrağı olduğu belirtilen İsmail Aydemir, E.A. tarafından darbedildi. Gözaltına alınan E.A. tutuklanırken ifadesinde kendisini korumak için Aydemir'e yumruk attığını söyledi.
• 14 Mayıs genel seçimlerinin ardından geçen 7 ayda 600 milletvekilinden 58'inin Genel Kurul veya herhangi bir komisyonda hiç konuşmadığı ortaya çıktı. Bu 58 milletvekilinden 46’sının AK Partili olduğu ifade edildi. Evrensel’de yer alan haberde söz almayanlar arasında Süleyman Soylu, Nureddin Nebati, Mevlüt Çavuşoğlu, Murat Kurum ve Mehmet Muharrem Kasapoğlu gibi eski bakanlar olduğu vurgulandı.
• Gerçek Gündem editörü, gazeteci Furkan Karabay "Terörle mücadelede görev almış kişiyi hedef gösterme" suçlamasından tutuklandı. Karabay, Sarallar grubundan Barış Saral’ın yargılandığı dava dosyasına girmiş sanık ifadesindeki iddiaları haberleştirmesinin ardından gözaltına alınmıştı. Duruşmada yaşananlar, duruşma tutanağından aktarılarak anlatılmıştı.
• MİT tarafından Ocak 2022'de Ukrayna'da yakalanarak Türkiye'ye getirilen, ancak sürpriz biçimde tahliye edildikten sonra firar eden Necip Hablemitoğlu suikastı sanığı eski yüzbaşı Nuri Gökhan Bozkır, Ankara'da yakalandı.

• Küba’da ABD yanlısı diktatör Fulgenico Batista’ya karşı 1 Ocak 1959’da Fidel Castro liderliğinde kazanılan zaferin 65. yılı kutlandı. Küba bayrağı, 1959'da Küba Devrimi'nin zaferinin dünyaya duyurulduğu Santiago başta olmak üzere başkent Havana ve diğer kentlerde göndere çekildi.
• İsrail'de Yüksek Mahkeme, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun tartışmalı yargı reformunda yer alan Yüksek Mahkeme'nin yürütme üzerindeki denetimini ortadan kaldıran "Akla Yatkınlık Yasası"nı iptal etti.
- Ne olmuştu? Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı koalisyonun yargı reformu projesinde bu yasa da yer alıyordu. Yargı reformu, ülkede aylarca devam eden protestolara yol açmıştı. İsrail'de üyeleri seçimlerle belirlenmeyen Yüksek Mahkeme'ye hükümetin kararlarını iptal etme hakkı tanıyan yasa, Haziran’da Anayasa’dan çıkarılmıştı.

Reuters
• Güney Kore'de ana muhalefetteki Kore Demokratik Partisi'nin lideri Lee Jae-myung, ülkenin güneyindeki liman kenti Busan'da düzenlediği bir basın toplantısı sırasında imza isteme bahanesiyle yanına yaklaşan kişi tarafından boynundan bıçaklandı. Saldırgan olay yerinde gözaltına alınırken Lee’nin hayati tehlikesinin bulunmadığı bildirildi.
• İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, İran'ın BRICS üyeliğinin resmî olarak başladığını duyurdu. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, İran'ın bugün itibarıyla BRICS’e resmî olarak tam üye olduğunu duyurdu.
- Nedir? Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'dan oluşan BRICS, Batı'nın küresel finans sistemi üzerindeki hakimiyetine karşı ortaya çıkmış bir ekonomi topluluğu.
- Bir adım geriden: BRICS ülkelerinin liderleri, 24 Ağustos 2023'te 15'incisi düzenlenen zirvede üye ülke sayısını artırma kararı almış; Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, İran, Mısır, Arjantin ve Etiyopya BRICS üyeliğine davet edilmişti.
• Belçika, yeni yılda altı ay süreyle Avrupa Konseyi Dönem Başkanlığı’nı İspanya’dan devraldı. Haziran ayı başında düzenlenecek Avrupa Parlamentosu seçimleri Brüksel’in başkanlığı döneminde yapılacak. Aynı gün Belçika’da da genel seçimler düzenlecek.
- Bununla birlikte: AB’nin genişlemesi ile Ukrayna ve Moldova’yla yürütülecek üyelik müzakereleri de başkanlık döneminde Brüksel’i bekleyen önemli meseleler arasında yer alıyor.
• İsrail Ordusu Sözcüsü Daniel Hagari, Gazze’deki savaşın 2024 boyunca sürmesinin beklendiğini söyledi. Yedekler başta olmak üzere, bölgedeki bazı askerlerin yeniden örgütlenmeleri için geri çekileceğini vurgulayan Hagari, “Ordu mensupları, planlarını yılın geri kalanında ek görevler olacağı ve savaşın devam edeceği anlayışıyla yapmalı” dedi.
• ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Kızıldeniz’de mürettabatı bir konteyner gemisine çıkmaya çalışan Husilere ait “küçük tekneleri” vurduğunu bildirdi. Açıklamada Husilere ait 4 tekneden bir nakliye gemisine ateş açıldığı, bunun üzerine yapılan saldırıyla üçünün batırıldığı bildirildi.
- Öte yandan: Birleşik Krallık Savunma Bakanı Grant Shapps, İngiliz birliklerinin Kızıldeniz’de kargo gemilerini hedef alan Husilere müdahale etmeye hazır olduğunu söyledi.
- İran da bölgede: Kızıldeniz'de ABD güçleri ile Yemen'de İran'ın desteklediği Husiler arasında gerilim artarken İran'ın Elburz isimli savaş gemisinin Babülmendep Boğazı'ndan geçerek Kızıldeniz'e girdiği bildirildi.
🖋 T24 | Esra Mungan - Bir kurum yıkılırken: Örnek bir vaka olarak Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü
"Evet, hakkımızı helal etmiyoruz. Kurmak zor, yıkmak an meselesi, yazıklar olsun."
🖊 Sözcü | İsmail Saymaz - İYİ Parti'den gideni AK Parti almayacak mı?
"Bu arada, Yerlikaya’nın adaylığa soğuk baktığı belirtiliyor. Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak da var."
🖊 Al Jazeera | Meryem Ahmedi - "Gizlice ders veriyorum, Taliban yasağına meydan okuyorum ve umutsuzlukla savaşıyorum"
"Afganistan'da kızlara ve kadınlara öğretmenlik yapmanın en büyük zorluğu güvenlik riski ya da kötü internet bağlantısı değil, giderek artan umutsuzluk."






