PİYASALAR & EKONOMİ
İŞ DÜNYASI
TEKNOLOJİ
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
DÜNYA
TÜRKİYE
KÜLTÜR-SANAT
ALTERNATİF GÜNDEM
AYRILMADAN ÖNCE
GÜNÜN ÖNERİLERİ

📮 İsrail'de seçim, Bakırköy'de operasyon

İsrail’de rekor katılımla düzenlenen seçimlerin ardından oy sayımı sürüyor; henüz hiçbir blok için çoğunluk kesinleşmedi. Bakırköy Belediyesi’ne yönelik operasyonda beş belediye başkan yardımcısı dahil 56 kişi gözaltına alındı.
28 Ekim - Koç - Gündem
Koç Holding ile birlikte

Tarlaya tohum ekilen aydan Cumhuriyet’e uzanan bir hikâye: Bu Ayın Adı Neden Ekim?

Cumhuriyet ilan edildiğinde bu ayın adı Teşrinievvel’di. Ekim adını alması için 1945'i beklemek gerekti.

Daha fazlasını öğren →

📮 İsrail'de seçim, Bakırköy'de operasyon

İsrail'de seçim, Bakırköy'de operasyon | 28 Ekim 2026

Aposto Gündem

İsrail'de seçim, Bakırköy'de operasyon | 28 Ekim 2026

28 Ekim Çarşamba sabahından herkese günaydın.

İsrail’de Gazze savaşının başlamasından bu yana düzenlenen ilk genel seçimlerde oy sayımı sürüyor. Seçimlere katılım, sandıkların kapanış saati itibarıyla %77,7’ye ulaşarak 1999’dan bu yana en yüksek seviyeye çıktı. 06.00 TSİ itibarıyla açıklanan kısmi sonuçlarda, sandıkların %32,5’i sayılmışken Başbakan Binyamin Netanyahu’yu destekleyen blok 59, Arap partileri dışındaki Netanyahu karşıtı blok ise 46 sandalyede görünüyor. Yani, sayımın önceki aşamasında çoğunluk eşiği olan 61 sandalyeyi aşan Netanyahu bloku, bu tabloda eşiğin altında.

  • Öte yandan askerlerin de aralarında bulunduğu seçmenlerin çift zarflı oyları daha sonra sayılacak; dolayısıyla sandalye dağılımı henüz kesinleşmiş değil.

Bakırköy Belediyesi’ndeki ihale ve ruhsat işlemlerine ilişkin usulsüzlük iddialarıyla düzenlenen operasyonda ise beş belediye başkan yardımcısının da aralarında olduğu 56 kişi gözaltına alındı. Toplam 68 kişi hakkında gözaltı kararı bulunduğu açıklanan operasyon, Belediye Başkanı Ayşegül Ovalıoğlu ve belediye meclis üyelerinin CHP’den ayrılarak Yeni Parti’ye katıldığı gün düzenlendi. İstanbul’da dün Küçükçekmece ve Çatalca belediye başkanları ile Büyükçekmece Belediye Başkan Vekili Hakan Çebi de Yeni Parti’ye geçti.

Bugün ayrıca bültende:

📈 İşsizlik oranında artış
✍️ Fon tasfiye kanunu yürürlüğe girdi
👩🏻‍💼 İşiye sağlıklı ilişki kuran beyaz yakalı sayısı artıyor
🧑‍💻 M6 çipli iMac ve MacBook Pro tanıtıldı
✈️ "Bolsonaro firarda" iddiası
🤝 Mekke Anlaşması komisyonda kabul edildi
🏈 Jay-Z Super Bowl sahnesinde
🥵 Sıcaklara bağlı ölümler 10 yılda %36 arttı

Günün çalma listesi | Rarities

İyi okumalar.

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

PİYASALAR & EKONOMİ

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.

  • BIST 100 endeksi günü 90,7 milyar TL hacim ve %0,01 kayıpla 11.151 puan seviyesinden tamamladı.

    • Ayrıntılar: Güne negatif bir açılışla başlayan ve sabah saatlerinde 11.100 seviyelerine kadar geri çekilen endeks, bu noktadan sonra başlayan alımlarla öğle saatlerine doğru 11.200’ü aştı ve öğleden sonra 11.300 seviyelerini test etti. Kapanışa doğru alımların yerini satışlara bırakmasıyla tekrar 11.000 seviyelerine çekilen endeks, son dakikalarda gelen alımlarla kayıplarını büyük ölçüde telafi etti ve günü önceki kapanış seviyesine yakın tamamladı.

    • Kazanç-kayıp: Endekste haftalık kayıp %5,48 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kayıp %13,55, yılbaşından bu yana kayıp ise %0,98 seviyesinde.

    • Şirketler: BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %9,95 kazanç yaşayan Astor Enerji (ASTOR), %8,09 kazanç yaşayan İskenderun Demir Çelik (ISDMR) ve %7,05 kazanç yaşayan Tekfen Holding (TKFEN) payları oldu.

    • Sektörler: Günün en çok öne çıkan sektörel endeksi %3,85 kazanç ile BIST Metal Eşya Makina Endeksi (XMESY) oldu. BIST Sanayi Endeksi’nin (XUSIN) %0,54 kazanç yaşadığı günde, BIST Mali Endeksi (XUMAL) ise %0,77 değer kaybetti.

  • İşsizlik oranında Şubat ayından bu yana en yüksek seviye: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül ayında işsiz sayısının 198 bin kişi artışla 2 milyon 967 bine yükseldiğini, işsizlik oranının ise 0,5 puan artışla %8,4'e yükselerek Şubat ayından bu yana en yüksek seviyesini kaydettiğini açıkladı.

    • Ayrıntılar:  Eylül ayında, geniş tanımlı işsizlik olarak da bilinen atıl işgücü oranı 0,2 puan artışla %31,2'ye yükselerek Haziran ayından bu yana en yüksek seviyesini kaydetti. Aynı dönemde istihdam oranı 0,1 puan azalışla %48,3’e gerilerken, işgücüne katılım oranı ise 0,1 puan artışla %52,7’ye yükseldi.

  • Fon tasfiye kanunu yürürlüğe girdi: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) kabul edilen ve kamuoyunda fon tasfiye kanunu olarak da bilinen 7596 sayılı Kanun, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

    • Ayrıntılar: Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte fonları tasfiye kapsamında olan yatırımcılara fon başına 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılması, fonlardan hukuka aykırı şekilde çıkarılan varlıkların geri alınması ve yatırımcı zararlarının sorumlulardan tahsil edilmesi kararlaştırıldı.

    • Ayrıca: Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, olağanüstü tasfiye kapsamındaki yatırım fonlarında yatırımcılara yapılacak ara ödemelerin 30 Ekim Cuma günü Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası aracılığıyla başlayacağını açıkladı.

  • Tera Yatırım'a tasfiye kararı: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin tüm faaliyet izinleri ile yetki belgesini iptal ederek yatırımcıların tazmin edilmesine ve aracı kurumun tedrici tasfiyesine karar verdi.

    • Ayrıca: SPK ayrıca Pasifik Eurasia Lojistik (PASEU), Selçuk Ecza Deposu (SELEC) ve Manas Enerji (MANAS) hisselerinde yapılan işlemler nedeniyle 50 kişi hakkında piyasa dolandırıcılığı suçundan suç duyurusunda bulunulmasına ve 51 kişi ile Aura Portföy’ün de aralarında bulunduğu 4 şirkete 2 yıl işlem yasağı getirilmesine karar verdi.

  • Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı yayımlandı: Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

    • Ayrıntılar: Programda Türkiye ekonomisinin 2027 yılında %4,2 büyümesi, manşet enflasyonun yıl sonunda %21'e gerilemesi, 657 bin kişilik istihdam artışı sağlanması ve işsizlik oranının %8'e düşmesi hedefleri yer alıyor.

  • Askerî harcamalarda rekor, kalkınma yardımlarında 18 yılın en düşüğü: Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan değerlendirmeye göre küresel askerî harcamalar 2025 yılında reel bazda %2,9 artışla 2,9 trilyon dolara yükselerek rekor kırarken, aynı dönemde OECD üyesi ülkelerin kalkınma ve insani yardım tutarı ise %23 azalışla 174 milyar dolara geriledi.

    • Ayrıca: SIPRI, mevcut eğilimlerin devam etmesi durumunda küresel kalkınma ve insani yardım ihtiyacının 2028'de 326 milyar dolara, finansman açığının ise 179 milyar dolara ulaşabileceği uyarısında bulundu. Kurumun hesapladığı verilere göre Ukrayna'ya yapılan yardımlar ve mültecilere yönelik harcamalar dışarıda bırakıldığında, 2025'te temel kalkınma yardımlarının tutarı 141 milyar dolara kadar gerileyerek 2008 seviyesine indi.

  • İran'dan tanker şirketine tehdit: İran, Hürmüz Boğazı'ndan yapılan petrol sevkiyatlarında en büyük paya sahip olan Güney Koreli deniz taşımacılığı şirketi Sinokor'un bütün gemilerine 1 Kasım'dan itibaren yasal işlem uygulanacağını açıkladı.

    • Ayrıntılar: İran'ın Hürmüz’den geçişleri denetlemek amacıyla kurduğunu açıkladığı Basra Körfezi Boğazı İdaresi (PGSA), Sinokor'a ait gemilerin son 3 ayda geçiş kurallarını en fazla ihlal eden gemiler olduğunu ve bunlardan en az 7'sine yaptırım uygulandığını duyurdu.

    • Cep bilgisi: Sinokor'un tankerleri, Eylül ayında Hürmüz Boğazı'ndan geçen toplam 286,3 milyon varil ham petrolün %37'sini taşımıştı. Şirketin en büyük üç rakibi olan Suudi Arabistan merkezli Bahri, Kuwait Oil Tanker Company ve Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi'nin toplam payı ise %34 düzeyinde.

  • ABD'de dayanıklı mal siparişleri: ABD Ticaret Bakanlığı, ülkede dayanıklı mal siparişlerinin Eylül ayında aylık bazda %1,8 artışla 345,4 milyar dolara yükseldiğini açıkladı; piyasa beklentisi siparişlerin %2 artması yönündeydi.

    • Ayrıntılar: Eylül ayındaki 6,3 milyar dolarlık sipariş artışının 5,2 milyar dolarlık bölümü ulaştırma ekipmanlarından geldi. Ulaştırma grubundaki artışta uçak ve parça siparişlerinin %28,4 artışla 25,3 milyar dolara ulaşması etkili oldu. Aynı dönemde makine siparişleri %1,2, bilgisayar ve elektronik ürün siparişleri %0,8 artarken, elektrikli ekipman ve cihaz siparişleri %0,3 geriledi.

İŞ DÜNYASI
  • "İşiyle sağlıklı ilişki kuran beyaz yakalı sayısı artıyor": HP tarafından düzenlenen "İş İlişkileri Endeksi" araştırmasına göre 2026 yılında Türkiye’de işiyle sağlıklı ilişki kurduğunu söyleyen beyaz yakalı çalışanların oranı bir önceki yıla kıyasla 11 puan artışla %40 seviyesine yükseldi.

    • Ayrıntılar: Araştırmaya göre Türkiye'deki beyaz yakalıların %40'ı işiyle sağlıklı ilişki kurduğunu belirtirken %36'sı gelişime açık, %24'ü ise kritik grupta yer aldı. Kritik gruptaki çalışanların oranı geçen yıla göre 8 puan gerilerken, gelişime açık gruptakilerin oranı 4 puan azaldı. Şirketinin iyi performans gösterdiğini belirten çalışanların %66'sı işiyle sağlıklı ilişki kurduğunu ifade ederken, bu oran kötü performans gösteren şirketlerde %22'de kaldı.

    • Ayrıca: Türkiye’deki çalışanların yapay zekayı günlük veya haftalık kullanma oranı 2026 yılında %65'e yükselirken, yapay zeka kullanmayanların oranı ise bir önceki yıla kıyasla 9 puan azalışla %11'e geriledi.

  • Microsoft’tan 60 bin çalışana gönüllü ayrılık teklifi: Microsoft, maliyetlerini azaltmak ve yapay zeka yatırımlarına kaynak sağlamak için küresel işgücünün dörtte birinden fazlasını oluşturan 60 bin çalışana gönüllü işten ayrılma paketi sundu.

    • Ayrıntılar: Program, ABD, Kanada, Hindistan ve Birleşik Krallık’taki belirli ekiplerde görev alan çalışanları kapsıyor. Paket sunulan çalışanlara teklifi kabul etmek için Aralık başına kadar süre veriliyor. Ayrılıkların ise yıl sonunda hayata geçirilmesi planlanıyor. Sunulacak maddi desteğin, çalışanların kıdemine ve görev seviyesine göre değişiklik göstereceği belirtiliyor.

  • Altı lüks tüketim devinde 251 milyar avroluk değer kaybı: Avrupa'nın önde gelen altı lüks tüketim şirketinin toplam piyasa değeri, yılın başından bu yana 251 milyar avro düşüş gösterdi.

    • Ayrıntılar: LVMH, Hermès, Kering, Richemont, Prada ve Moncler'den oluşan grupta en büyük kayıp 131,6 milyar avroyla LVMH'de ve 93,3 milyar avroyla Hermès'te görüldü. İki şirketin toplam değer kaybı, 224,9 milyar avroya ulaştı. Çin’deki tüketicilerin harcamalarını azaltması, ABD'de talebin zayıflaması ve şirketlerin beklentilerin altında kalan finansal sonuçları, hisseler üzerinde baskı oluşturdu.

  • Tofaş, K9 projesinde üretime başladı: Tofaş, Stellantis ile işbirliği içinde yürüttüğü K9 projesi kapsamında Bursa fabrikasında Fiat, Peugeot, Citroën ve Opel için hafif ticari araç üretimine başladı.

    • Ayrıntılar: 256 milyon avroluk yatırımla hayata geçirilen proje kapsamında Bursa’da Fiat Doblo, Peugeot Rifter/Partner, Citroën Berlingo ve Opel Combo üretilecek. Demonte araçlar dahil yıllık üretim kapasitesinin 150 bin adede ulaşması hedefleniyor.

  • "Blackrock Türkiye payını %0,6'ya düşürdü": Dünyanın en büyük varlık yönetim şirketi BlackRock'ın yönettiği Frontiers Investment Trust, Türk hisselerindeki yatırımlarını büyük ölçüde azaltarak portföyündeki Türkiye ağırlığını birkaç ay içinde %11’den %0,6’ya düşürdü.

    • Bir adım geriden: Ekim 2025'te portföyünün %9,3'ünü Türkiye'ye ayıran fon, Şubat 2026'da bu oranı %11'e yükselterek Türkiye'yi Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin ardından en büyük üçüncü pazarı haline getirmişti.

  • TEB’de üçüncü çeyrek: Türk Ekonomi Bankası (TEB), yılın ilk dokuz ayında 13,9 milyar lira net kâr elde ettiğini açıkladı.

    • Ayrıntılar: Bankanın toplam kredileri 553 milyar lira, mevduatı 577 milyar lira, aktif büyüklüğü ise 884 milyar lira olarak kayda geçti. Kredilerin toplam aktifler içindeki payı %62,59 olarak hesaplanırken öz kaynaklar 72,2 milyar liraya, sermaye yeterlilik oranı ise %17,26'ya ulaştı.

  • Arçelik, 6,2 milyar lira zarar açıkladı: Arçelik, yılın üçüncü çeyreği için 6,2 milyar lira net zarar açıkladı.

    • Ayrıntılar: Net zarar, 5,5 milyar liralık piyasa beklentisinin üzerine çıkarken şirketin cirosu da yıllık bazda %14 düşerek 139 milyar liraya geriledi. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr (FAVÖK), %47’lik bir düşüşle 5,9 milyar liraya inerken net borç, çeyreklik bazda %7 artarak 218,1 milyar liraya yükseldi. Zayıf talep ve maliyet baskıları nedeniyle yıl sonu beklentilerini düşüren şirket, düzeltilmiş FAVÖK marjı tahminini %6,25-6,50’den %5,75-6’ya, yatırım harcaması hedefini ise 250 milyon avrodan 200–225 milyon avroya çekti.

TEKNOLOJİ
  • M6 çipli iMac ve MacBook Pro tanıtıldı: Apple, iMac ve 14 inç ekran boyutuna sahip MacBook Pro modellerini M6 işlemci ve Wi-Fi 7, Bluetooth 6 ve Thread bağlantılarını destekleyen N1 çipiyle güncelledi.

    • Ayrıntılar: Yeni iMac, 10 ve 12 çekirdekli M6 işlemci seçenekleri, yapay zeka görevleri için Neural Engine çipi, 4,5K çözünürlük sunan 24 inçlik bir ekran, 12 MP’lik web kamerası ve Dolby Atmos destekli altı hoparlörle geliyor. Giriş seviyesinde 16 GB RAM ve 256 GB depolama alanı sunan cihazın standart modelinde iki, üst modelinde ise dört Thunderbolt 4 bağlantı noktası bulunuyor. Yeni iMac ayrıca, M4 çipli modele göre yapay zeka performansını beş, grafik ve ışın izlemeli oyun performansını ise iki kata kadar artırıyor.

    • Öte yandan: 12 çekirdekli M6 işlemciyle donatılan MacBook Pro ise M5 çipli modele göre %30’a kadar daha hızlı grafik işleme performansı ve %25’e kadar daha hızlı yapay zeka performansı sunuyor. Giriş seviyede 16 GB RAM ve 1 TB depolama alanıyla donatılan cihaz, 14 inç boyutunda bir ekranla geliyor.

  • Apple ekran sorunu yaşanan iPhone Duo’ları değiştirecek: Apple, ilk katlanabilir akıllı telefonu iPhone Duo'yu satın alan bazı kullanıcıların iç ekranda problem yaşadığını doğrulayarak etkilenen kullanıcılara cihaz değişimi seçeneği sunacağını açıkladı.

    • Ayrıntılar: iPhone Duo satın alan bazı kullanıcılar, iç ekranın menteşe boyunca uzanan bölümünde çatlaklar ve çizgiler oluştuğunu raporlamıştı. Apple, sorunun az sayıda cihazı etkilediğini ve genellikle kısa sürede ortaya çıktığını belirtti ve etkilenen kullanıcıları değişim için AppleCare’a yönlendirdi. Arızanın nedenine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.

  • OpenAI, GPT-6.1 Terra’yı tanıttı: OpenAI, ekrandaki içerikleri anlayıp uygulamalar üzerinden işlem yapabilen ve günlük profesyonel görevlere odaklanan GPT-6.1 Terra yapay zeka modelini kullanıma sundu.

    • Ayrıntılar: Form doldurma, fatura bilgilerini muhasebe yazılımına aktarma, teknik çizimleri yorumlama ve video düzenleme gibi görevleri tamamlayabilen model, ChatGPT Work ve Codex üzerinden Plus, Pro, Enterprise ve Edu abonelerine açıldı. Geliştiricilere uygulama programlama arayüzü (API) üzerinden de sunulan modelin standart kullanım fiyatlarının, GPT-5.6 Terra ve GPT-6.1 Sol’e kıyasla %50 daha düşük olduğu görüldü.

  • Norveçli medya kuruluşlarından Meta’ya dava: Norveç’te 10 medya kuruluşu, Meta’nın Facebook ve Instagram’daki profesyonel hesaplara yönelik yeni kullanım koşullarının haber, fotoğraf ve videolarını izinleri olmadan toplayarak yapay zeka ürünlerinin geliştirilmesinde kullanmasına olanak tanıyabileceği gerekçesiyle şirkete karşı hukuki süreç başlattı.

    • Ayrıntılar: NRK, Schibsted, Amedia, Polaris, Aller ve haber ajansı NTB’nin de aralarında bulunduğu kuruluşlar, yeni koşulların yürürlüğe girmesini engellemek için Oslo Bölge Mahkemesi’nden ihtiyati tedbir talep etti. İlk olarak 30 Ekim’de uygulanması planlanan değişiklikler, yayıncılar ve rekabet otoritelerinden gelen tepkilerin ardından 20 Kasım’a ertelendi.

  • Siri AI’a yıl sonuna kadar Türkçe dil desteği gelecek: Apple, yapay zeka asistanı Siri AI’ın yıl sonuna kadar Türkçe dil desteği kazanacağını açıkladı.

    • Ayrıntılar: Türkçeyle birlikte geleneksel Çince, Norveççe ve Vietnamca da desteklenen diller arasına eklenecek. Eylül ayında yalnızca İngilizce dil desteğiyle kullanıma sunulan asistan, iOS 27.2 güncellemesinin ardından Fransızca, İspanyolca, Japonca, Korece ve Portekizceyi de desteklemeye başlamıştı.

  • Instagram, 90 dakikalık videoları test ediyor: Instagram, içerik üreticilerinin 90 dakikaya kadar yatay videolar paylaşmasını sağlayan “Features” adlı yeni bir formatı sınırlı sayıda kullanıcıyla test etmeye başladı.

    • Ayrıntılar: Podcast yayıncıları ve komedyenler gibi uzun içerikler üreten kişileri hedefleyen format, Instagram’ın mobil uygulaması ve TV uygulaması üzerinden izlenebilecek. İçerik üreticileri, kısa Reels videolarından bölümlerin tamamına bağlantı verebilecek. Brezilya’da başlayan test, ABD’deki seçili içerik üreticilerini de kapsayacak şekilde genişletilecek.

  • Alibaba’nın modeli test sırasında Pekin’e veri göndermeye çalıştı: Kanada merkezli yapay zeka girişimi Cohere, Çin merkezli Alibaba’nın Qwen3.8-Flash-Next yapay zeka modelinin bir siber güvenlik testinde, dış sistemlerle bağlantı kurmayacağını belirtmesine rağmen Pekin’deki bir sunucuya veri yüklemeyi denediğini açıkladı.

    • Ayrıntılar: Modelin göndermeye çalıştığı içerik, kısa bir test metniydi. İşlem, güvenlik ortamı tarafından engellendi. Cohere, nadir görülen bu davranışın kasıtlı mı yoksa eğitimden kalan bir alışkanlık mı olduğunu belirleyemediğini bildirdi. Test kayıtlarını inceleyen araştırmacılar, Alibaba’nın modele arka kapı yerleştirdiğine veya modelin niyetini bilinçli olarak gizlediğine dair herhangi bir kanıt bulamadıklarını belirtti.

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Tarlaya tohum ekilen aydan Cumhuriyet’e uzanan bir hikâye: Bu Ayın Adı Neden Ekim?



Cumhuriyet ilan edildiğinde bu ayın adı Teşrinievvel’di. Ekim adını alması için 1945'i beklemek gerekti. Koç Holding, Topluluğun 100. yılında hazırladığı “Bu Ayın Adı Neden Ekim?” filmiyle bu ismin arkasındaki anlamın izini sürüyor ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı toprağa ekilen tohumlar üzerinden anlatıyor.

10 Ocak 1945'te kabul edilen kanunla Teşrinievvel, Teşrinisani, Kânunuevvel ve Kânunusani’nin yerini Ekim, Kasım, Aralık ve Ocak aldı. Meclis kayıtlarına göre Anadolu’nun birçok yerinde halk bu aya zaten Ekim diyordu, çünkü ay tarlaların ekildiği döneme denk geliyordu.

Film, aynı bağı Cumhuriyet’in hikâyesine taşıyor. Geçmişte umut, cesaret ve fedakârlıkla atılan temellerin bugüne uzanan etkisini, sağlam kökler salan tohumlar metaforuyla anlatıyor. Ekin tarlasında dalgalanan Türk bayrağı, filmin öne çıkan görsel simgelerinden biri. Fatih Kızılgök’ün yönettiği, Serkan Keskin’in seslendirdiği yapım, “Birlikte daha yüzlerce ekimlere…” mesajıyla geçmişe duyulan minneti geleceğe dair umutla buluşturuyor.

Filmi izlemek için burayı ziyaret edebilirsiniz.

DÜNYA
  • İsrail’de kritik seçim: İsrail’de Gazze işgalinden bu yana düzenlenen ilk seçimde 06.00 TSİ itibarıyla sandıkların %32,5’i sayıldı; kısmi sonuçlar, Başbakan Binyamin Netanyahu’yu destekleyen bloku 59, Arap partileri dışındaki Netanyahu karşıtı bloku 46 sandalyede gösterirken çoğunluk için gereken 61 sandalye henüz hiçbir blok için kesinleşmedi.

    • Ayrıntılar: Reservists %2,7, People of Israel %1,8 ve Charedi Public %0,3 ile bu aşamada %3,25’lik seçim barajının altında bulunuyor.

    • Bir adım sonrası: Askerlerin de aralarında bulunduğu seçmenlerin çift zarflı oyları daha sonra sayılacağından mevcut oy oranları ve sandalye dağılımı değişebilir.

    • Öte yandan: Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi, oy verme süresinin uzatılmasını istedi; başlıca rakibi Gadi Eisenkot ise talebin reddedilmesi çağrısında bulundu. Eisenkot’un Yashar Partisi, kanıt sunmadan seçimin “çalındığını” ileri süren Netanyahu ve Likud yetkililerini sonuçlara itiraz için zemin hazırlamakla suçladı. Seçim Komitesi, oylamaya sistematik müdahale edildiğine dair kanıt bulunmadığını açıkladı.

  • "Bolsonaro ABD'ye gidiyor" iddiası: Brezilya’da cumhurbaşkanlığı seçimini kaybeden aşırı sağcı senatör Flavio Bolsonaro’nun ABD’ye gitmek üzere ülkeyi terk ettiği öne sürüldü.

    • Ayrıntılar: Metrópoles’e konuşan aileye yakın kaynaklar, Bolsonaro’nun Florida’ya ulaşarak siyasi sığınma talep etmeyi planladığını ve Trump yönetiminin bilgilendirildiğini söyledi. Folha de S Paulo’ya konuşan müttefikleri de ABD’ye yolculuk iddiasını desteklerken CNN Brasil, eşi ve iki kızıyla birlikte ayrıldığını bildirdi.

    • Arka plan: Bolsonaro, bahis şirketleriyle bağlantılı yaklaşık 905 milyon dolarlık kara para soruşturması kapsamında pasaportunu federal polise teslim etmesi için verilen süreye uymadı. Lula da Silva’nın İşçi Partisi milletvekilleri, Yüksek Mahkeme’den tutuklama kararı ve Interpol kırmızı bülteni talep etti. Bolsonaro, Pazartesi günü yayımladığı videoda ülkeyi terk etmeyi hiç düşünmediğini söylemişti.

  • Finlandiya ve Norveç liderleri Putin'le görüştü: Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Ukrayna’daki savaşı ve barış girişimlerini görüşmek üzere Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefon görüşmesi yaptı; iki lider, daha sonra Ukrayna lideri Zelenski ile de konuştu.

    • Ayrıntılar: Stubb’ın ofisi, temasın Kasım başında Abu Dabi’de yapılması planlanan Ukrayna, Rusya ve ABD arasındaki teknik müzakerelerle bağlantılı olduğunu açıkladı. Görüşmeyi açık ve kapsamlı olarak nitelendiren Stubb, savaşın sona ermesi için doğrudan diyaloğun gerekli olduğunu söyledi.

    • Ayrıca: İki lider, Avrupa’nın tamamı adına değil kendi ülkelerini temsilen görüştüklerini ve Ukrayna’ya desteklerini sürdüreceklerini vurguladı.

  • Aliyev'den "saygısızlık" çıkışı: Bakü’deki VII. Dünya Kültürlerarası Diyalog Forumu’nun açılışında konuşan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ülkesine dışarıdan ne yapacağının dikte edilmesini kabul etmeyeceklerini belirterek her türlü saygısızlığa kararlı biçimde karşılık vereceklerini söyledi.

    • Ayrıca: Aliyev, başka ülkelerin içişlerine karışmadıklarını ve aynı tutumu beklediklerini ifade etti.

    • Geniş açı: Herhangi bir ülkenin adını vermeyen Aliyev’in açıklamaları, Azerbaycan’daki başörtülü öğrencilerin eğitimine ilişkin uygulamaların Türkiye ve İran’da eleştirilmesinin ardından geldi.

  • Ürdün'den Suriye'de hava saldırıları: Ürdün, Karak'taki bir kiliseye düzenlenen ve dokuz kişinin öldüğü saldırıya misilleme olarak Suriye’nin güneyindeki Dera vilayetinde hava saldırıları düzenlediğini açıkladı.

    • Ayrıntılar: Ürdün, IŞİD üyesi olduğu değerlendirilen 20’den fazla kişinin öldürüldüğünü açıklarken, Suriye Sivil Savunma Ajansı Dera ve Süveyda’da toplam yedi kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

    • Öte yandan: Suriye makamları, bombardımanda çocukların da aralarında bulunduğu sivillerin öldüğünü bildirdi. Dera’daki sağlık görevlileri, ölenler arasında üç çocuk ve bir kadının bulunduğunu belirtti. Amman, saldırılar öncesinde Şam’ın bilgilendirildiğini savunsa da Şam, harekatın önceden koordine edilmediğini bildirdi.

TÜRKİYE
  • Mekke Anlaşması komisyonda kabul edildi: Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasını öngören kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi; anlaşma bundan sonra TBMM Genel Kurulu'nda görüşülecek.

    • Ayrıntılar: Reuters’a konuşan AK Partili bir yetkili, anlaşmanın onaylanmasının ardından Suudi Arabistan’a askerî personel konuşlandırılmasına olanak sağlayacak bir tezkerenin Meclis’e sunulacağını söyledi. Yetkili, ilk aşamada hava savunması ve elektronik harp alanlarında destek verecek teknik personel ve uzmanların gönderileceğini, Türk birliklerinin taarruz operasyonlarına katılmayacağını belirtti.

  • Bakırköy Belediyesi'ne operasyon: Bakırköy Belediyesi’ndeki ihale ve ruhsat işlemlerine ilişkin usulsüzlük iddiaları kapsamında düzenlenen operasyonda, beş belediye başkan yardımcısı ve iki meclis üyesinin de aralarında bulunduğu 56 kişi gözaltına alındı.

    • Ayrıntılar: Soruşturmada toplam 68 kişi hakkında gözaltı kararı verilirken Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, ihalelerde kamu zararına yol açıldığı ve işyeri ruhsatı isteyenlerden hukuka aykırı para talep edildiği yönündeki ihbarlar üzerine soruşturma başlatıldığını açıkladı.

    • Öte yandan: Operasyon, Belediye Başkanı Ayşegül Ovalıoğlu ve belediye meclis üyelerinin CHP’den ayrılarak Yeni Parti’ye katıldığı gün düzenlendi.

  • İstanbul'da dört belediye başkanı Yeni Parti'ye geçti: İstanbul’da Bakırköy Belediye Başkanı Ayşegül Ovalıoğlu, Küçükçekmece Belediye Başkanı Kemal Çebi, Çatalca Belediye Başkanı Erhan Güzel ve Büyükçekmece Belediye Başkan Vekili Hakan Çebi, CHP’den ayrılarak Yeni Parti’ye katıldı.

    • Bir adım geriden: Daha önce Kadıköy Belediye Başkanı Mesut Kösedağı ve Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen de Yeni Parti'ye katıldıklarını duyurmuştu.

  • Şık'tan Pasifik Holding açıklaması: TİP Milletvekili Ahmet Şık, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın borsa manipülasyonu ve suç gelirlerinin aklanması şüphesiyle yürüttüğü soruşturmada Pasifik Holding ortakları Fatih Erdoğan, Mehmet Erdoğan ve Abdülkerim Fırat’ın mal varlıklarına yönelik tedbir ve inceleme talimatları gönderdiğini açıkladı.

    • Ayrıntılar: Savcılık, bazı hisselerde fonlar aracılığıyla yapay fiyat artışları sağlandığı ve elde edilen gelirlerin farklı yatırımlarla kaynağından uzaklaştırıldığı şüphesini aktardı. Pasifik Holding, daha önce KAP’a yaptığı açıklamada sorunlu fonlarla ilişkisi bulunmadığını bildirmişti.

  • Antalya'da hortum işçi konteynerlerini parçaladı, 4 ölü: Antalya'nın Kepez ilçesinde Pazartesi akşamı etkili olan hortumda parçalanan iki konteynerde bulunan 4 işçi hayatını kaybetti, 1 işçi yaralandı.

    • Açıklama: Antalya Valisi Hulusi Şahin konu hakkında yaptığı açıklamada "Maalesef 2 işçimiz olay yerinde 2 işçimiz de kaldırıldıkları hastanede vefat ettiler. Bir işçimiz yaralı durumu hafif. Çok enteresan bir doğa olayı ile karşı karşıyayız. Çünkü şehrin herhangi başka bir yerinde fırtına, hortum ihbar edilmedi. Civarındaki binalarda bir şey yok ama sadece bu alanda iki konteyneri paramparça eden bir hortumla karşı karşıyayız" dedi.

KÜLTÜR-SANAT
  • Lebon Pastanesi geri dönüyor: 1810 yılına uzanan geçmişiyle İstanbul’un tarihî pastanelerinden Lebon, “Lebon Patisserie & Bistro” adıyla 29 Ekim'de kapılarını yeniden açmaya hazırlanıyor.

    • Neden önemli? Eduard Lebon tarafından kurulan ve Fransız pastacılık geleneğiyle tanınan pastane, bir dönem Ahmet Haşim, Tevfik Fikret, Abdülhak Hamit ve Yahya Kemal gibi edebiyatçıların buluşma adresleri arasında yer alıyordu.

  • Hollanda'dan Eurovision için U dönüşü: Daha önce yarışmaya geri döneceğini açıklayan Hollanda kamu yayıncısı NPO, İsrail’in yarışmaya katılımının ülkede toplumsal tartışma ve bölünmeye yol açtığını belirterek 2027 Eurovision Şarkı Yarışması’na katılmama kararı aldı.

    • Ayrıntılar: NPO, yarışmaya katılım konusunda yayıncılarla yapılan görüşmelerde uzlaşmaya varılamadığını bildirdi. Hollanda yarışmayı televizyondan yayımlamaya devam edecek. İsrail’in katılımını gerekçe göstererek 2026 yarışmasını boykot eden ülkeler arasında yer alan İrlanda da 2027’de yarışmayacağını duyurdu; İspanya’nın kamu yayıncısı RTVE’nin yöneticisi de boykot kararını destekledi.

  • Jay-Z Super Bowl sahnesinde: NFL, Apple Music ve Roc Nation, Jay-Z’nin 14 Şubat 2027’de Kaliforniya’nın Inglewood kentindeki SoFi Stadium’da düzenlenecek Super Bowl devre arası gösterisinin headliner'ı olacağını duyurdu.

    • Ayrıntılar: Jay-Z’nin kurucusu olduğu Roc Nation, 2019’dan bu yana NFL ile işbirliği yaparak Super Bowl’un devre arası gösterilerinin prodüksiyonunda ve sanatçı seçiminde büyük rol oynuyor. Gösterinin yürütücü yapımcılığını Roc Nation üstlenirken yönetmenliğini Hamish Hamilton yapacak. 25 Grammy ödüllü sanatçı, daha önce Super Bowl’da sahne almakla ilgilenmediğini belirtmişti.

ALTERNATİF GÜNDEM
  • 2028 Avrupa Yeşil Başkenti: Avrupa’da rekor sıcaklıkların, İspanya’da ise orman yangınları ve kuraklığın öne çıktığı bir yılın ardından Zaragoza, ödül için yarışan dört şehri geride bırakarak Avrupa Birliği’nin 2028 Yeşil Başkenti unvanını kazandı.

    • Ayrıntılar: Ödül, kentsel biyoçeşitlilik, sürdürülebilir arazi kullanımı ve iklim değişikliğine karşı direnç geliştirme çalışmaları nedeniyle Zaragoza’ya verildi. Kentin yeşil alanları birbirine bağlamayı amaçlayan "Yeşil Altyapı Temel Planı" da değerlendirmede öne çıktı. Zaragoza’ya çevre projelerini desteklemek üzere 600 bin avro fon sağlanacak. 2026 unvanını taşıyan Guimarães’in ardından 2027’de Almanya’nın Heilbronn kenti Avrupa Yeşil Başkenti olacak.

  • Sıcaklara bağlı ölümler 10 yılda %36 arttı: Paris Anlaşması’nın yürürlüğe girmesinin 10. yılında yayımlanan "Lancet Countdown" raporu, iklim krizinin sağlık üzerindeki etkilerinin önceki 10 yıla kıyasla hızlandığı ve önlemlerin yetersiz kaldığı uyarısında bulunuyor; rapora göre 2023’te yüksek sıcaklıklarla ilişkili 710 bin ölüm yaşandı; bu ölümlerin en az %70’inin iklim kriziyle bağlantılı olduğu tahmin ediliyor.

    • Dahası: Raporda Türkiye'ye özel bir bölüm de bulunuyor. Bu bölümde Türkiye’de 2021-2025 yıllarında sıcak hava dalgasının etkili olduğu günlerin %87’sinin, iklim değişikliğinin yaşanmadığı bir senaryoda ortaya çıkmayacağı belirtiliyor. Aynı dönemde ülke topraklarının %70’i en az bir ay aşırı kuraklık yaşarken, 1981-1990 döneminde bu oran %15’ti.

    • Ayrıca: Orman yangınlarından kaynaklanan hava kirliliğinin Türkiye'de yılda yaklaşık 4.200 ölüme yol açtığı tahmin ediliyor. Aşırı sıcaklar nedeniyle kaybedilen iş gücünün ekonomik karşılığı ise 2025’te 2,6 milyar dolara ulaştı; kayıpların %45’i tarım sektöründe yaşandı.

  • Eriyen buzulların altından 100 yıllık patlayıcılar çıktı: İtalya’nın Dolomitler bölgesinde, buzulların erimesiyle Birinci Dünya Savaşı'ndan bu yana buz altında duran mühimmat gün yüzüne çıktı; İtalya ordusu, yaz boyunca yürütülen çalışmalarla patlamamış 250 mühimmatı tespit ederek etkisiz hâle getirdi.

    • Ayrıntılar: Dağ yürüyüşü yapanların ihbarları üzerine başlatılan çalışmalarda top mermileri ve havan mühimmatları da bulundu. Uzmanlar, 1915-1918 yılları arasında İtalyan ve Avusturya-Macaristan orduları arasında yaşanan çatışmalardan kalan mühimmatın ortaya çıkmasında iklim değişikliğinin hızlandırdığı buzul erimesinin etkili olduğunu bildirdi.

AYRILMADAN ÖNCE

🧐 Neyi inceliyoruz? Netflix'teki irtifa kaybıyla kendini gösteren dijital yayıncılıktaki yaratıcılık krizini. Pareto'da Doğa Yurduneri yazdı.

🎥 Neyi izliyoruz? DC'nin, James Watkins, Mike Flanagan ve Hossein Amini imzasını taşıyan filmi Clayface'i. Duende'de Aslı Ildır'ın yazısı.

📚 Ne okuyoruz? Spektrum'da Nart Özel, Z kuşağının kendini arayışının izini sürüyor.

GÜNÜN ÖNERİLERİ

📌 Cumhuriyet’in iktisadi hikâyesi Ankara Ulus’ta: Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi, Giulio Mongeri’nin tasarladığı bankanın üçüncü Genel Müdürlük binasında Erken Cumhuriyet’in ekonomik bağımsızlık idealini ve İş Bankası’nın kuruluşunu anlatıyor. Atatürk’ün 1929'daki ziyaretinde fotoğrafının çekildiği Mavi Salon, Celal Bayar’ın makam odası ve bodrumdaki Kiralık Kasa Dairesi ziyarete açık. İkinci kattaki “İstikbalinizin Emniyeti” sergisi bankanın yüz yılını, dördüncü kattaki Atatürk Kütüphanesi ise 5.000'i aşkın basılı kaynağı ziyaretçilerle buluşturuyor. Müze salıdan pazara 10.00-18.00 arasında ücretsiz gezilebiliyor, rehberli turlar için rezervasyon yapılabiliyor. Ziyaret planını ve atölye takvimini buradan inceleyebilirsiniz.

📌 Eminönü’nde bir postaneden bankaya, bankadan müzeye: 1892'de Osmanlı postanesi olarak inşa edilen, 1928'de İş Bankası şubesine dönüşen tarihi bina, 2007'den bu yana Türkiye İş Bankası Müzesi’ne ev sahipliği yapıyor. Bankanın 100. yılında yenilenen müzenin kalıcı sergisi “İş’in 100 Yılı”, İş Bankası’nın tarihini Cumhuriyet’in iktisadi bağımsızlık yolculuğuyla birlikte fotoğraf, belge ve objeler üzerinden anlatıyor. Müze pazartesi hariç her gün 10.00-18.00 arasında ücretsiz gezilebiliyor, çocuklar için ücretsiz atölyeler de düzenleniyor. Güncel sergi ve atölye programını buradan inceleyebilirsiniz.

📌 Türkiye’de yapay zekâ yetkinliği için yeni bir akademi: Google Cloud Day Türkiye 2026'da duyurulan Türkiye Bulut ve Yapay Zekâ Yetkinlik Geliştirme Akademisi, Google Cloud ve Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD) işbirliğiyle yürütülüyor. Akademi, yazılım geliştiricileri, bulut mimarları ve sistem mühendislerine finansal olarak desteklenen teknik eğitimler sunuyor. İlk 12 ayda bulut bilişim ve üretken yapay zekâ alanlarında 1.000'den fazla resmi Google Cloud sertifikası vermeyi hedefliyor. Program, üst düzey yöneticiler ve kamu liderleri için yapay zekâ okuryazarlığı eğitimlerini de kapsıyor.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

YAZARLAR

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir