Kamuoyu araştırmaları
Küresel raporlar
Seçim sonuçları
Başka neler oluyor?
Erişilebilirlik

Küresel gelir eşitsizliği, demokratik aşınma

Bugün, Fransa'daki seçime dair anketler ile küresel gelir eşitsizliği ve demokratik aşınma konularındaki kapsamlı raporları sizle buluşturuyoruz
Getty Images

Getty Images

Spektrum'dan herkese merhaba,

Bugün, Fransa'daki seçime dair anketler ile küresel gelir eşitsizliği ve demokratik aşınma konularındaki kapsamlı raporları sizlerle buluşturuyoruz. Erişilebilir Her Şey'in Kanada'nın erişilebilirlik taahhüdünden çıkarılabilecek dersler konusundaki yazısına yer veriyoruz. 

Bizi Twitter'dan da takip edebilirsiniz.

Önümüzdeki sayıda görüşmek dileğiyle,

Bartu

Kamuoyu araştırmaları

• Politico'nun anketi, nisan ayında cumhurbaşkanlığı seçimi yapılacak Fransa'da merkez sağdaki Cumhuriyetçilerin adayı Valerie Pecresse'nin %17 oy oranına ulaşarak aşırı sağcı aday Marine Le Pen'i yakaladığını gösterdi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron %25, bir diğer aşırı sağcı Eric Zemmour %12, solcu Jean-Luc Melenchon %10, Yeşiller adayı Yannick Jadot %6, eski Adalet Bakanı solcu Christiane Taubira %4 ve merkez solcu Sosyalistlerin adayı Paris Belediye Başkanı Anne Hidalgo %3 oy oranına sahip olarak görüldü. 

Politico anketi

  • İkinci tur: Aynı ankette ikinci turun Macron ile Le Pen arasında %57'ye %43, Macron ile Pecresse arasında %53'e %47 Macron lehine sonuçlanacağı tespit edildi. 
  • Macron'un görev onayı: Yine Politico anketine göre Cumhurbaşkanı Macron'un görev onayı %44'e kadar geriledi. 
  • Öte yandan: Aşırı sağcı aday Zemmour,  2020'de bir televizyon programında 18 yaşından küçük göçmenleri "hırsız", "katil" ve "tecavüzcü" olarak tanımlayarak "nefreti körüklediği" için 10 bin avro para cezasına çarptırıldı.  
  • Editörün yorumu: Ankete göre merkezin solundaki dört adayın oylarının toplamı soldan bir adayı, aşırı sağcı iki adayın oylarının toplamıysa aşırı sağdan bir adayı ikinci tura taşımaya yetiyor. Macron halkın çoğunluğunun onayını alamasa da bu bölünmelerden faydalanırken Pecresse merkez sağın oylarının aşırı sağa kaymasını engellemeye çalışıyor. 
  • Okuma: Geçen ay yayımladığımız "Fransa'da seçime doğru" başlıklı yazıyı buradan okuyabilirsiniz. 
Küresel raporlar

• Birleşik Krallık merkezli yardım kuruluşu Oxfam'ın "Eşitsizlik Öldürür" isimli raporu, pandeminin zenginleri daha da zenginleştirirken daha fazla insanı yoksulluğa ittiğini gösterdi. Karantinalar, uluslararası ticaretteki düşüş ve turizmdeki yavaşlama gibi sebeplerle günde 5,50 dolardan az gelir kazanan kişi sayısı 160 milyon arttı.

Getty Images

  • Rapora göre, dünyanın en zengin 10 erkeğinin toplam servetleri Mart 2020'den bu yana ikiye katlandı. Neredeyse her gün yeni bir milyarder yaratılırken dünyanın en yoksullarının gelirindeki düşüş her gün 21 bin kişinin ölümüne sebep oldu. Sağlık hizmetlerine erişim eksikliğinin, açlığın, toplumsal cinsiyet temelli şiddetin ve iklim krizinin her dört saniyede bir ölümü tetiklediği belirtildi. 
  • Raporda salgın döneminde ulusal borçları artan gelişen ülkelerin sosyal harcamalarını kıstığı, çalışan kadınların sayısının 2019'a kıyasla 13 milyon azaldığı ve okula dönememe riskiyle karşı karşıya kalan kız çocuklarının sayısının 20 milyona ulaştığı belirtildi. Gelişmiş ülkelerdeyse pandemiden en çok etnik azınlık gruplarının etkilendiğinin altı çizildi.
  • CEO'dan öneriler: Oxfam CEO'su Danny Sriskandarajah, sermaye ve servete daha yüksek vergiler getirilmesi, bu vergi gelirlerinin "kaliteli evrensel sağlık ve herkes için sosyal korumaya" harcanması ve Covid-19 aşılarının fikri mülkiyet haklarından feragat edilmesi önerilerinde bulundu. 

• ABD merkezli The Edelman Trust Barometer’in son raporunda, "otokrasilerin, halkın güveni konusunda demokrasileri geride bıraktığı" tespiti yapıldı. Dünya genelinde yapılan araştırmanın demokratik ülkelerdeki halkların pandemi ve ekonomik sorunlarla başa çıkma konusunda hükümetlerine duyduğu güvenin giderek azaldığını, Çin gibi otokrasiyle yönetilen ülkelerdeyse halkın güveninin arttığını gösterdiği ifade edildi.

Liu Riu - Global Times

  • Kurumlara güven: Rapora göre halkın kurumlara güveni en çok Almanya, Avustralya ve Hollanda’da azalırken en çok Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve Tayland’da yükseldi.
  • Umut: Gelecek beş yıl içinde kendileri ve ailelerinin ekonomik açıdan daha iyi bir durumda olacağı umudunu dile getirenlerin oranı demokrasiyle yönetilen ülkelerde %20 ila %40 arasında değişim gösterdi. Çin’de bu oran üçte ikiye çıkarken Hindistan’da %80 oldu.
  • Korkular: Küresel olarak insanların en büyük iki korkusunun işsiz kalmak ve küresel ısınma olduğu tespit edildi.

• Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, Etiyopya, Somali ve Kenya'da kuraklığın uzun süredir devam ettiğini açıkladı. Örgüt, şiddetli kuraklığa karşı acil önlem alınmazsa bölgede açlık krizi yaşanabileceğini, kuraklıktan etkilenen 25 milyon kişi için 138 milyon dolar yardım gerektiğini duyurdu. 

• Associated Press'in yayımladığı bir Birleşmiş Milletler raporunda, Libya'da 27 hapishane ve gözaltı merkezinde 12 binden fazla kişinin tutulduğu ve binlercesinin de yasa dışı ve genellikle insanlık dışı koşullarda silahlı gruplar tarafından kontrol edilen gizli tesislerde alıkonulduğu bildirildi. Raporda ülkedeki BM siyasi misyonunun, hükümet ve diğer gruplar tarafından işletilen tesislerde keyfi gözaltı, işkence, cinsel şiddet ve diğer uluslararası hukuk ihlallerini belgelemeye devam ettiğini vurgulandı. 

AA

  • Öte yandan: BM, Libya’daki tüm tarafların kapsamlı bir çalışmaya katılmaları ve mümkün olan en kısa sürede seçimlerin yapılması fikrine bağlı olduğunu açıkladı. Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu ise seçimlerin yapılabilmesi için en az altı aylık hazırlık süresine ihtiyaç olduğunu duyurdu.
  • Bir adım geriden: İç savaşa siyasi çözüm bulunmaya çalışılan ülkede BM öncülüğündeki Libya Siyasi Diyalog Forumu Aralık 2021'de seçim yapılmasını öngörmüş; ancak yasal problemler sebebiyle seçim yapılamamıştı. 
Seçim sonuçları

• Sırbistan'da %32 katılım oranıyla gerçekleşen anayasa değişikliği referandumu sonucunda yargıda Avrupa Birliği standartlarına uyum amaçlı düzenlemeler %60.4 evet oyuyla kabul edildi. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, değişiklikle "yargının siyasetin etkisinden uzaklaştırılmasının" hedeflendiğini söyledi.

EPA

  • Önemi: Değişiklikle beraber ülkede hâkim ve savcılar parlamento tarafından değil, Mahkeme Yüksek Konseyi ve Savcılık Yüksek Konseyi tarafından seçilecek. 
  • Kosova tartışması: AB yetkilileri Kosova’da Sırpların yoğun olarak yaşadığı bölgelerde de referandumun gerçekleşmesini talep etmişti. Bu talep, "ülkede başka bir ülkenin oy kullanma noktaları oluşturmasına asla izin verilmeyeceğini" söyleyen Kosova hükümeti tarafından reddedilmişti. 
Başka neler oluyor?

• BBC, 2011'de Arap Baharı protestolarıyla devrilen Tunus'un eski otoriter devlet başkanı Zeynel Abidin Bin Ali'nin uçakla ülkeden kaçarken yaptığı telefon görüşmelerini ortaya çıkardı. Analistlerin sahte olduğuna dair hiçbir delil bulamadığı kayıtlarda otoritesini tamamen kaybettiği anlaşılan Bin Ali'nin medya patronu Tarık Bin Ammar, Savunma Bakanı Ridha Grira, yakın çevresinden Kamil Eltaif ve Genelkurmay Başkanı Raşid Ammar'la konuştuğu, ülkeye dönüp dönmemekle ilgili fikir ve güvenliğiyle ilgili bilgi aldığı duyuluyor. 

BBC

  • Bir adım geriden: 2011'de Suudi Arabistan'ın Cidde kentine kaçan ve 2019'da orada ölen Bin Ali ülkesine hiçbir zaman geri dönememişti. 
Erişilebilirlik

Kanada’nın erişilebilirlik taahhüdü bize ne söylüyor?

Kanada’nın erişilebilirlik taahhüdü bize ne söylüyor?

Aralık 2021’de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, engelli bireylere yönelik politikalara yön vermek amacıyla "2030 Engelsiz Vizyon Belgesini" yayımladı. 31 hedef ve 107 eylemden oluşan bu kapsamlı belge kapsayıcı eğitim, adalete erişim, istihdam gibi sekiz ana başlıkta genel bir çerçeve oluşturmakla beraber somut bir yol haritası ve strateji sunmamakta. Bu yüzden uygulanabilirliği soru işareti. Biz de bu yazımızda 2030 Engelsiz Vizyon Belgesi’nden nasıl bir strateji belgesi çıkmasını beklediğimizi Kanada’dan bir örnekle açıklamaya çalışacağız.

2019 yılında yürürlüğe giren Accessible Canada Act (ACA) ile 2040 yılına kadar istihdam, fiziksel yapılar, bilgi iletişim teknolojileri, ulaşım ve hizmet ve servislere erişim konularında erişilebilirliğin sağlanması hedefleniyor. Kanada Hükümeti’ne bağlı birimleri ve basın yayın organları, hava yolu şirketleri, bankalar gibi özel sektör iştiraklerini kapsamına alan yasa, uzun bir hazırlık sürecinden geçti. Haziran 2016 - Şubat 2017 arasında 6 binden fazla Kanadalıdan ve 90’dan fazla kurumdan öneriler alınarak ilkeler belirlendi, öncelikler tespit edildi. Anketler, odak grup görüşmeleri ve birebir toplantılarla geçen bu 8 aylık sürecin sonunda ise “Ne Öğrendik?” başlıklı rapor kamuoyuyla paylaşıldı. Raporda nitel bir yöntem izlenerek erişilebilirlik tanımının dahi tartışılması ve bu konuda yorumların alınarak tanımların zenginleştirilmesi katılımcılığı arttıran en önemli unsurlardandı. Ayrıca, nicel verinin ötesine geçmenin yasanın kavramsal çerçevesini de güçlendirdiğini gördük.

Yasanın uygulanmasını ve izlenmesini kolaylaştırmak için bazı sistemler de kuruldu. Bunlardan biri olan Chief Accessibility Officer yasa kapsamında Bakan’a öneriler sunmak ve ilerlemeyi raporlamakla yükümlüyken Accessibility Commissioner kurum denetimleri yapmakla görevli. Ayrıca, yasa kapsamındaki kurumlardan mevcut durumu tanımlayan ve iyileştirme önerileri içeren erişilebilirlik planları oluşturmaları ve 3 yıllık periyotlarla planlarını güncellemeleri bekleniyor. Bu planlar oluşturulurken engellenen bireylere danışılması gerektiği de ekleniyor. Son olarak yasa kapsamında mevcut erişilebilirlik standartlarını iyileştirmek ve yeni standartlar geliştirmek için Kanada Erişilebilirlik Standartları Geliştirme Kurumu kuruldu. Yönetim kurulunun çoğunluğunun engellenen bireylerden oluşması ön koşuluyla kurulan kurumun geliştirdiği standartlar, hükümet kabul ettiği takdirde yasal yükümlülük hâline gelebiliyor. Tüm bu yeni sistemler engellenen bireylerin liderlik rollerinde daha görünür olmasını desteklediği için Kanadalı engellenen bireyler arasında da büyük heyecan yarattı.

Geliştirilen izleme ve uygulama mekanizmalarının ötesinde farkındalık boyutunda da adımların atılması için yasa kapsamında Ulusal Erişilebilirlik Haftası ilan edildi. Her sene mayıs ayının son pazar günü başlayan haftada ülke çapında kapsayıcılığın ve erişilebilirliğin teşvik edildiği faaliyetlerin yapılması hedefleniyor.

Tüm bunlardan hareketle, öncelikle verinin öneminin altını bir kez daha çizmek gerekli. Mevcut durumu veren nicel verinin yanında engellenen bireylerin taleplerini ve önceliklerini açık şekilde belirtebilmesi katılımcılığı artıracaktır. Kanada örneğinde en öne çıkan konu izleme ve denetimdi. Bunlar için katılımcı mekanizmaların kurularak görevlendirmelerin net şekilde yapılması ve zaman planının belirli olması uygulanabilirliği artırıyor. Ek olarak, katılımcı mekanizmaların engellenen bireyleri güçlendiren ve belki de yeni istihdam olanakları açan bir tarafının olması da oldukça kritik bir nokta. Son olarak, erişilebilirliğin gelişmekte olan konsept olduğunu kabul ederek konu üzerine ayrıca çalışan bir yapının oluşturulması yasanın uygulanmasını kolaylaştıracak bir başka unsur.

Sonuç olarak, 2030 Engelsiz Vizyon Belgesi’nden de eylem ve zaman planlaması belli, görevlendirmelerin net yapıldığı katılımcı bir strateji çıkmasını bekliyor, iş birliği için engellenen bireylerin her zaman burada olduğunu hatırlatıyoruz.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Spektrum

Spektrum

Her perşembe yerel ve ulusal politikadan en kritik meseleleri ele alarak derinlemesine inceliyor, bağımsız bir tutumla alanında uzman akademisyenlere mikrofon uzatıyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir