İletişimde ezber bozan Mamdani modeli: %1’lerde gezinen aday nasıl seçim kazandı?

Zohran Mamdani’nin 2025 New York Belediye Başkanlığı kampanyası, yalnızca yerel bir seçimin sonucunu belirlemedi, 21. yüzyılda siyasi gücün nasıl inşa edileceğine, seçmenle nasıl bağ kurulacağına dair güçlü bir fikir de sundu. Olduğu gibi görünen, gerçek dertlerle gerçekçi bir şekilde hemhal olan ve en önemlisi dijitalin yerlisi olan Mamdani'nin seçim kampanyası üzerine...

Yazı: Ümit Alan

“Bu bir kampanya değil. Bu bir hareket.” 

New York Belediye Başkanlığı seçimini görkemli bir şekilde kazanan Zohran Mamdani, seçim öncesi son sosyal medya paylaşımlarından birinde böyle bir cümle kurmuş. Bana kalırsa her şeyi özetleyen cümle bu. 

Aynı paylaşımda üç milyondan fazla New Yorklunun kapısını çaldıklarını da söylüyor. Bir kampanya, bol parayla herkesin ekranına düşebilir evet ama bunu yapamaz. Çünkü kapıları çalmak için gerçek bir topluluk, yani bir hareket gerekir. Kitleler harekete geçtikten sonra, asıl iş hata yapmamaktır.

Zohran Mamdani’nin 2025 New York Belediye Başkanlığı kampanyası, yalnızca yerel bir seçimin sonucunu belirlemiyor bana kalırsa. 21. yüzyılda siyasi gücün nasıl inşa edileceğine, seçmenle nasıl bağ kurulacağına ve geleneksel güç odaklarıyla nasıl mücadele edileceğine dair güçlü bir fikir de sunuyor.

Pek çok seçim kampanyasında çalışmış bir iletişim profesyoneli olarak bu fikre yakından bakmak istiyorum. Önceden uyarayım, siyasi iletişimde reklamın etkisinin hayli sınırlı olduğuna inanırım. Bu çok iyi tasarlanmış kampanya da fikrimi değiştirmedi. Aksine güçlendirdi. Aslolan zarf değil mazruftur. Reklamın becerisi de mazrufu öne çıkarmakta, yani fazlalıkları atmaktadır. Mazruf boşsa, o en temel reklam ilkelerinden biri çalışır: İyi reklam, kötü ürünü batırır. 

O zaman tekrar soralım: Reklamın etkisi sınırlıysa başlangıçta anketlerde %1’lerde gezinen bir aday, ABD’nin müesses nizamını nasıl yendi? 

Mamdani’nin hibrit yaklaşımı

Mamdani’nin başarısının ilk sırrı şu: Dijitalde yakaladığı muazzam enerjiyi fiziksel, yani gerçek dünyaya kanalize etme becerisi. Bu hibrit bir yaklaşım. Dijital ya da fiziksel dünyadan birini tercih etmiyor. İkisini ayrı ayrı da faydalı bulmuyor. İkisini birbirinden ayrılmaz bir bütün olarak ele alıyor. 

Eski nesil bir siyasetçinin bunu anlaması zor. Onun için bir sokak vardır bir de ekran çünkü. İkisinde de ayrı ayrı başarılı olmak gerekir. Zohran Mamdani modelinde bu ikisi ayrı şeyler değiller. Bu hibrit bir model. Bunu anlamak için de dijitalin yerlisi olmak gerekiyor. Sokakta neysen, ekranda da o olmak ancak böyle mümkün.  

Tek dert geçim derdini bitirmek

Zohran Mamdani, henüz 34 yaşında. Uganda doğumlu, Müslüman, göçmen kökenli ve sosyalist bir aday. ABD siyasetini bilenler bu kimliğin içerisinde en tehlikeli tanımın “sosyalizm” olduğunu kabul ederler. İdeolojik sosyalizm, sıradan ABD’li seçmen için tabu bir sözcük, handiyse bir zehirdir. 

Bence bu kampanyanın iletişimsel dehası sosyalizm gibi bir ideolojiyi ABD’li seçmene uygun olarak yeniden paketlemiş olmasında. Rakipleri de Mamdani’yi en çok buradan vurmaya çalıştı. Sık sık “Radikal” ve “Komünist” etiketleriyle köşeye sıkıştırılmaya çalışıldı. 

Mamdani’nin buna karşı hamlesi hiçbir ideolojik tartışmaya girmemesi oldu. Kampanyasının ana mesajını “geçim derdi” (Affordability’i böyle çevirmeyi tercih ediyorum) olarak belirledi ve her konuşmasında, konu ne olursa olsun, kıvrakça “geçim derdi” meselesine döndü. Sonunda kendisine saldıran her figür, algısal olarak geçim derdinin son bulmasını istemeyen vampirlere dönüştü.  

Net hedef, somut vaatler 

Zohran Mamdani, halkın asıl derdini doğru tespit etmişti. New York, çalışanlar için çok pahalı bir şehirdi. Onun da bu yaşam maliyetlerini düşürmekten başka derdi yoktu. 

Bu derdini gayet somut vaatlerle destekledi: Ücretsiz (ve hızlı) şehir içi otobüsler, belediye marketleri (fiyatları düşürmek ve özellikle gıdaya ulaşımı kolaylaştırmak için), kira artışını dondurma (1 milyon kira kontrollü konutta), ücretsiz çocuk bakımı. 

YAZININ DEVAMI

Bir soygunun siyasi izdüşümleri: Louvre Müzesi'nde (ve ötesinde) neler oluyor?

Kamuoyunda bir soygun filminin senaryosuna ilham vereceğini düşündürtecek kadar ilgi çeken Louvre soygunu, ulusal düzeyde yarattığı toplumsal ve siyasi sonuçları ve uluslararası ilişkilerde kültür politikalarının konumunu düşündüren yönleriyle tarihe sadece bir hırsızlık olayı olarak iz bırakmayacak.

Yazı: Merve Özdemirkıran Embel

Dünya kültür-sanat mirasının hatırı sayılır bir bölümüne 35.000’den fazla eseri barındırarak ev sahipliği yapan ve dünyanın en çok ziyaret edilen müzesi unvanını taşıyan Bir soygunun siyasi izdüşümleri: Louvre Müzesi'nde neler oluyor?, 19 Ekim Pazar günü soyuldu. 

• Dünya çapında yankı uyandıran soygunda çalınan sekiz parça arasında Fransa kraliyet ailesi mensuplarından Kraliçe Marie-Amélie ile Kraliçe Hortense’a ait safir ve elmastan oluşan kolyeler ve yaklaşık 2.000 elmas içeren, 3. Napoléon’un eşi İmparatoriçe Eugénie’ye ait taç yer alıyor. 

Maddi karşılıklarının hesaplanamayacak ölçüde büyük olduğu söylenen ve kamuoyuna 88 milyon euro değerinde olabilecekleri açıklanan bu parçaların çalınma biçimi de soyguna ilgiyi iyice artırdı. Müzenin bir bölümünde devam eden tadilat işlerinin yarattığı karmaşadan yararlanan soyguncular, İçişleri Bakanı Laurent Nunez’in yaptığı resmî açıklamaya göre bir nakliye merdiveni kullanarak dışardan pencereye ulaşmış ve pencereyi kırarak içeri girmişlerdi. Aynı yoldan, mücevherlerle birlikte sadece 7 dakika içinde çıkan zanlılar, motosikletleriyle olay yerinden uzaklaştılar. 

Dünyanın en kıymetli eserlerin saklandığı Louvre, bu kadar basit ve klasik bir yöntemle ve hatta biraz da kaba bir biçimde soyulunca soygunun kendisi ve Louvre Müzesi yönetiminin olası ihmalleri kadar son bir buçuk yıldır krizden krize koşan Macron hükümetlerinin güvenlik zafiyeti de gündeme oturdu. Özellikle Mart 2026’da yapılacak Belediye seçimlerinde Paris belediye başkanlığı için adaylığını koyan Kültür Bakanı Rachida Dati etrafında siyasi bir tartışma başladı.

Cumhurbaşkanı Macron, soygunun hemen ardından X üzerinden yaptığı açıklamayla kamuoyuna hırsızların yakalanması konusunda söz verdi. Yetkililer de “hiçbir güvenlik zaafiyeti olmadığını ve müze güvenliğinin soygunculara acil durum talimatları çerçevesinde müdahale ettiğini” hep bir ağızdan ifade ettiler. 

Hatta kimi yetkililer soygunu “dış mihraklarla” bile ilişkilendirdiler. Öyle ki eski Paris Emniyet Müdürü şimdiki İçişleri Bakanı Nunez hırsızları “deneyimli” ve muhtemelen “yabancı” olarak tanımladı. Paris Cumhuriyet Savcısı Laure Beccuau ise hırsızlığın arkasında bir yabancı gücün “azmettirici” olma olasılığının “gözardı edilemeyeceğini” belirtti. 

• Halihazırda polisin elinde soygunla ilişkisi araştırılan biri kadın biri erkek iki şüpheli var. Ne var ki olayı planlayanlar ve çalınan mücevherlerle ilgili henüz bir iz bulunabilmiş değil.  

Louvre'un soygunlarla yazılan tarihi

Uluslararası medyada da profesyonellik düzeyi, güvenlik zafiyeti ve Fransa’nın kültür politikaları bağlamında geniş yer bulan olay, elbette Louvre Müzesi tarihinde bir ilk değil. Fransa Kraliyet ailesinin bu eski ikametgahı, Fransız İhtilali sonraında kademeli olarak müzeye dönüştürüldüğünden beri başka soygunlara da sahne oldu. 

En ünlü hırsızlık olayı, 21 Ağustos 1911’de meydana gelen Mona Lisa (La Joconde) vakasıydı. Eseri çalan kişi, müze için boyacı ve cam ustası olarak çalışmış İtalyan Vincenzo Peruggia’ydı. Müzenin güvenlik düzenini iyi bilen Peruggia, müzenin kapalı olduğu bir günde içeri girdi ve tabloyu duvardan indirip götürdü. Rivayete göre, tabloyu iki yıl boyunca yatağının altında saklayan Peruggia, 1913’te Floransa’da eseri satmaya çalışırken yakalandı. Savunmasında, tabloyu çalma nedenini “çalınan eseri anavatanına iade etmek” olduğunu söyledi.  

Bu hırsızlıktan önce, 1907’de şair Guillaume Apollinaire’in sekreterliğini yapan Belçikalı Géry Pieret, Louvre’dan bazı eserler çalmıştı. Apollinaire, onu 1910’da yayımladığı L’Hérésiarque et Cie adlı eserinde sahte soylu ve dolandırıcı Baron d’Ormesan karakterine dönüştürmüştü.

YAZININ DEVAMI

Fırtınalı bir aşk-nefret ilişkisinden zorunlu evliliğe: AB-Türkiye ilişkilerinde yeni dönem mi?

Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği hâlâ bir hayal. Ama artık kimse bu hayalin peşinde koşmuyor. Herkesin gördüğü gerçek mesele, 21. yüzyılın ikinci çeyreğine damga vurması muhtemel şu yeni “jeopolitik zorunluluk” denklemi. Merkezindeyse, bütün çelişkileriyle Türkiye var.

Yazı: Gülener Kırnalı

Birkaç neslin ağzında kabak tadı bırakmış, uzun soluklu bir aşk-nefret hikayesinin yeni bir perdesindeyiz. Avrupa ile Türkiye arasındaki bu inişli çıkışlı ilişkinin son bölümü, bu kez demokrasi, hukuk ve değerler etrafında değil; güvenlik, jeopolitik, meşruiyet ve fayda ekonomisi etrafında dönüyor. 

• Avrupa'nın yeniden soğuk rüzgarlar estiren bir dünya düzeninde kendine yer aradığı, Türkiye'nin ise Batı'nın vazgeçemediği ama tam da güvenemediği bir “zorunlu ortak” olarak öne çıktığı yeni bir dönemdeyiz.

Bir süredir bu yönde esen rüzgar, geçen hafta yapılan iki dikkat çekici diplomatik ziyaretle hız kazandı. 27 Ekim'de İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ardından da 30 Ekim'de Almanya Şansölyesi Friedrich Merz Ankara'daydı. Tüm dünyanın merakla takip ettiği bu ziyaretlerde her iki lider de Cumhurbaşkanı Erdoğan'la kapsamlı görüşmeler yaptı; eller sıkışıldı, büyük laflar edildi. 

Lafların ötesinde bu iki ziyaret, 20 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağı ve çeşitli füze sistemlerinin satışını kapsayan, yaklaşık 8 milyar sterlinlik bir savunma anlaşmasının imzalanmasıyla sonuçlandı. Bir süredir İngiltere'nin özellikle üzerinde çalıştığı ve lobicilik faaliyetleri yürüttüğü bu anlaşma sonucunda İngiltere-Almanya-İtalya-İspanya ortak üretimi Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının yanı sıra MBDA ve Brimstone saldırı füzelerinin satışı, Türkiye'nin savunma sistemi açısından büyük önem taşıyor. 

Ama mesele uçak ve savunma sistemi ticaretinden ibaret değil. Bu iki ziyarette de özenle ve ısrarla vurgulanan “stratejik ortaklık” ifadesi, Avrupa-Türkiye ilişkilerinde yeni bir sayfanın açıldığının ilanı niteliğinde.

Avrupa'nın yeniden hatırladığı kadim paradigması: Realpolitik

Soğuk Savaş'ın kalıntıları hâlâ Avrupa'nın siyasi reflekslerinde yaşamaya devam ederken “değer temelli dış politika” mottosunun yerini hızla “Realpolitik” alıyor. Özellikle 20. yüzyılın ilk yarısındaki uluslararası ilişkileri açıklayan bu kadim anahtar kelime, Avrupa ve ABD basınındaki köşe yazılarında çoktan yerini aldı. 

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, Çin'in ekonomik yayılmacılığı, Çin ile ABD arasındaki ticaret savaşları ve ABD'nin içe kapanan siyaseti derken Avrupa kıtası, varoluşsal bir krizin pençesinde her masada zayıf ve geride kalmış olduğu hissinin itkisiyle yeniden güç siyaseti sahasına döndü. Bu denklemde Türkiye ise tıpkı 20. yüzyıl ortasında olduğu gibi, Batı için yeniden “stratejik olarak vazgeçilmez” hâle geldi.

Almanya'nın yeni dönemi ve Merz'in Türkiye siyaseti, tam da bu Realpolitik dönüşümünün sembolü niteliğinde. Washington’daki ilk resmî ziyaretinin ardından Merz’in Avrupa Birliği sınırları dışındaki ilk durağının Ankara olması, Türkiye’nin Almanya dış politikasındaki merkezî konumunu vurgulayan bilinçli bir tercihti. 

• Friedrich Merz'in Ankara ziyareti, Berlin'in uzun yıllar boyunca “değerler” eksenli yürüttüğü Türkiye politikasını rafa kaldırdığının ve Türkiye'ye bu bağlamda gösterilen dışlayıcı yaklaşımın yerle bir olduğunun küresel bir lansmanı gibiydi. 

2019'da Suriye operasyonu sonrası Türkiye'ye silah ambargosu uygulayan Almanya, 2024 sonundan itibaren bu pozisyonunu yumuşatmaya başlamıştı. Bugün geldiğimiz noktadaysa Almanya, NATO'nun ikinci büyük ordusuna savaş uçağı satıyor.

Merz'in Ankara'daki basın toplantısında sarf ettiği “Büyük güçlerin siyasetin belirleyicisi olduğu yeni bir jeopolitik döneme girdik, Almanya ve Avrupa olarak stratejik ortaklıklarımızı geliştirmeliyiz ve Türkiye bu denklemde dışarıda kalamaz” cümlesi, yalnızca basın toplantısında söylenmesi gerektiği için söylenen bir iyi niyet nişanesinden öte, Avrupa'nın güvenlik refleksinin hangi yönde evrildiğinin açık bir ifadesiydi. Keza, Avrupa'nın yeni güvenlik mimarisi içerisinde Türkiye'nin mutlak olarak yer almasına yönelik arzu, Alman siyasi elitlerince özellikle son iki hafta içinde her fırsatta ve her yerde dile getirildi.

Bu durum, aynı zamanda Almanya siyasetinde uzun süredir görülmeyen bir “tek seslilik” anlamına geliyor. Merkel dönemindeki koalisyon çatlakları, Türkiye politikası dahil birçok konuda Berlin'i sessiz kalmaya itmişti. Yeşiller’in de yer aldığı önceki Alman hükümeti ise, demokrasi ve insan hakları gerekçesiyle Eurofighter satışına onay vermeyi reddetmişti. Şimdi, yıllar sonra Almanya'da hem Şansölye hem Dışişleri Bakanı aynı siyasi partiden ve Almanya dış politika anlamında uzun zaman sonra ilk defa “tek ağızdan” konuşuyor. Fikir ve ağız birliği içerisinde söylenen bu yeni yaklaşım bütünüyle güvenlik odaklı, pragmatik ve Türkiye'yi dışlamayan bir perspektifi içeriyor.

YAZININ DEVAMI

İmralı, KKTC ve operasyonların gölgesinde: Cumhur ittifakında ‘denge’ siyaseti çatırdıyor mu?

Cumhur ittifakı kurulduğundan bu yana, Ankara kulislerinde belli aralıklarla duyduğunuz ifadelerden biri: “Çatlak varmış, dağılacak ittifak.” Ancak bugün yapılan hiçbir eylem sadece bugünü ilgilendirmiyor. Her aşamayı mutlaka 2026’daki anayasa masası ve 2027’deki olası erken seçimle birlikte yorumlamak gerekiyor. Ve dengeler, herkes için farklı takvimleri işaret ediyor.

Yazı: Gökçer Tahincioğlu

Cumhur ittifakının kurulduğu günden bu yana, Ankara’da muhalefet kulislerini gezdiğinizde, belli aralıklarla duyduğunuz ifadelerden biri: 

“Çatlak varmış, dağılacak ittifak.”

Elbette sıkça gündeme gelmesinin önemli bir nedeni var. Belki zaman zaman ittifak ortakları arasında yaşanan gerilimlerden de daha önemli bir neden: Devlet Bahçeli’nin sicili…

Bahçeli, genel başkan olduğu günden bu yana alışılmadık, kimi zaman iktidara aday bir siyasi parti liderinden de farklı bir portre çizdi. Alparslan Türkeş sonrası ortaya çıkan genel başkan adayları arasında, şansı en düşük isim olarak gösterilirken diğer adayların hatalı stratejileri ile genel başkan seçildi.

• O dönem genel başkanlığının uzun ömürlü olmayacağı bile konuşuluyordu ama parti içi siyaseti öyle iyi yürüttü ve MHP’nin genlerini öyle iyi biliyordu ki o dönemki rakiplerinin tamamı siyasetten silindi.

İlk çıkışları, partisine yönelikti; ülkücülerin artık sokakta olmayacağını söyledi. Ardından partisi, iktidar ortağı oldu. DSP’nin ekonomiyi düzeltmesi için getirdiği Kemal Derviş’e, muhalefet partisi gibi muhalefet yaptı. Ekonomik krizin derin biçimde yaşandığı, iktidardaki partilerin en ufak şansının olmadığı bir zamanda, erken seçim çağrısı yaptı. MHP, o dönem DSP, ANAP ve DYP ile birlikte baraj altında kaldı, AKP dönemi başladı.

AKP ve Erdoğan’a en sert muhalefeti yapan isimlerden biriydi. AKP’nin başlattığı iki çözüm sürecinde de en sert konuşmaları ve muhalefeti Bahçeli yaptı. Odasında 17/25 Aralık saati tutacak kadar iktidar karşıtı görünüyordu. 7 Haziran seçiminden sonra CHP ile koalisyon kurması ve AKP’yi iktidardan düşürmesi ihtimali belirdi ancak ilk günden HDP/DEM Parti’nin dışarıdan destek vereceği hiçbir ittifakta olmayacağını açıklayarak bütün kapıları kapadı.

15 Temmuz darbesinden bir süre sonra, başkanlık sisteminin yolunu açtı. Ardından Cumhur ittifakının kurulmasını sağladı ve ilk başkan adayı olarak Erdoğan’ı açıkladı.

Olmadık, beklenmedik bir zamanda çözüm sürecini başlatan konuşmayı yaptı ve Öcalan’ın Meclis kürsüsüne gelerek örgütü feshetmesi çağrısında bulundu.

Saymakla bitmiyor. Bahçeli söz konusu olduğunda, bilinen, alışılan siyasi hamlelerin dışına çıkılma ihtimalini her zaman cepte tutmak gerekiyor.

Çatlak var mı?

Tam da bu yüzden Bahçeli’nin beklenmedik bir zamanda ittifaktan çekilme ihtimali her zaman cepte tutuldu. Son grup toplantısında, 29 Ekim’de Anıtkabir’e ve Külliye’deki resepsiyona gelmemesini “kriz” olarak yorumlayanlara sert çıktı ancak Ankara’da, konunun böyle yorumlanması hiç de garip değil.

KKTC seçiminden sonra parlamentonun Türkiye’ye katılması çağrısında bulunan Bahçeli, elbette AKP iktidarının bu görüşü desteklemesini beklemiyordu. Olası bir krizin nedeni bu olamazdı. Eli yüksekten açmak bir klasik Bahçeli için. Tıpkı “Öcalan, Meclis’e gelsin” demesi gibi...

Bürokraside AKP ve MHP kadroları arasında sorunların olduğu, hâkim-savcı atamaları ve İçişleri Bakanlığı kararnamelerinin MHP’yi mutlu etmediği sır değil. Asıl sıkıntı yaratan alanların başında ise operasyonların geldiği biliniyor. Bahçeli’nin “ülküdaş” olarak tanıttığı, kabul ettiği pek çok isim operasyona uğradı. 

• Ancak daha sıkıntılı zamanlar da oldu Cumhur ittifakında. Bu yaşananlar için “çatlak” demek doğru mu, tartışılır.

AKP’nin de MHP’nin de siyasi ajandası dolu. Stratejik ittifakı bozmak için bu nedenler belki yeterli değil ama karşı tarafa mesaj vermeye engel de değil. Zira mesaj verildikten sonra, birlik-beraberlik konuşması yapılarak konu kolayca geride bırakılabiliyor. Bu yüzden “çatlak” ifadesine tepki gösterilse de mesaj vermek için bir zemin yarattığına da kuşku yok.

YAZININ DEVAMI