Özel Dosya: Marcelo Bielsa x Leeds United

Geçen sezon Premier League’e yükselen ve oynadıkları futbolla lige renk katan Leeds United’da, kötü sonuçların ardından menajer Marcelo Bielsa ile yollar ayrıldı. Futbolun en ikonik figürlerinden biri olan El Loco lakaplı Bielsa, kariyerinin bir kulüpte en uzun süre kaldığı dönemini üç buçuk sezonluk Leeds macerasıyla yaşamış oldu. Öte yandan 90'larda ve 2000'lerin başında Premier League’in zirvesine oynayan fakat 2004’te bir alt lige düştüğünden beri eski günlerinden çok uzakta olan Leeds United da Bielsa ile yeniden adından söz ettirmiş oldu.

Bielsa 2018 Haziran’da Leeds United’ın başına geçtiğinde kulübün standartları çok düşmüş durumdaydı. 

Bir önceki sezonu Championship’te 13. sırada tamamlayan Beyazlar için 2004’ten beri uzak kaldıkları Premier League’e çıkmak, ulaşması imkânsız bir hedef gibiydi. Ancak henüz ilk sezonunda Championship’i 3.sırada tamamlayıp Premier League biletini playofflarda kaybeden El Loco ve öğrencileri, taraftarların kaybolan özgüvenlerini tazeledi. Nitekim 2019/20 sezonunda Championship’te şampiyon olan Leeds, 16 senelik aranın ardından Premier League’e yeniden yükseldi. 

Yeni gelen takımlar için ilk sezonda ligde kalmak bile büyük başarıyken Leeds, Premier League’deki ilk sezonunu 9. sırada bitirerek beklentilerin çok üzerine çıktı. Elde edilen bu büyük başarıların yanı sıra oynanan tempolu ve cazip futbol da taraflı tarafsız birçok futbolseverin beğenisini kazandı. Kulüplerini eski güzel günlerine yaklaştıran Marcelo Bielsa, Leeds taraftarlarının kalbinde büyük bir yer kazanmıştı bile. Fakat taraftarlar için El Loco, başarılı bir menajerin ötesinde bir anlam ifade ediyordu. Antrenman sahasına yürüyerek giden ya da tesislerde kalan, taraftarların fotoğraf ve imza isteklerini hiçbir zaman geri çevirmeyen Arjantinli menajer, Leeds fanları tarafından aşırı derece benimsendi.

Leeds’in bu inanılmaz yükselişinden sonra Bielsa, 2021 yaz transfer döneminde yüksek bir bütçeyi hak etmişti ancak kulübün bahsetmeye değer transferleri sadece Daniel James, Junior Firpo ve Jack Harrison’dan ibaretti. İçinde bulunduğumuz sezona kötü bir giriş yapan Leeds, sonrasında biraz toparlamış gibi gözükse de üst üste gelen sakatlıklarla yeniden inişe geçti. Takımın en önemli oyuncularından ikisi olan hatta belki de en önemli iki oyuncusu olan Kalvin Philips’in ve Patrick Bamford’un sakatlıklarının üzerine bir de savunma rotasyonunda birkaç eksilmenin birden yaşanmasıyla Bielsa’nın eli çok zayıflamış oldu. Yine de kendisini bir şekilde ara transfer dönemine atan Beyazlar’ın en azından birkaç oyuncuyu kadrosuna dahil etmesi beklenirken transfer dönemini boş geçmesi pek anlaşılabilir değildi.

Bunun üzerine idealist bir oyun anlayışı olan Arjantinli menajer, kötü giden dönemde ana planını değiştirmeyerek belki de düşüşü hızlandırmış oldu. Geçen sezonki performansın ardından artık nasıl oynadığı anlaşılmış olan Leeds United’ın, üst üste gelen sakatlıklarla birlikte pragmatist tercihlere ihtiyaç duyduğu bir dönemde Bielsa, zaten çok fizik gücüne dayalı ve riskli olan ideal oyun anlayışına sadık kalarak yıkıcı sonuçların önünü açmış oldu. Nitekim şubat ayı adeta bir felaket gibiydi. Son beş maçta sadece bir puan alabilen ve 20 gol yiyen Leeds’te kaçınılmaz son geldi ve Marcelo Bielsa ile yollar ayrıldı. Her şeye rağmen Bielsa, Leeds United tarihinde ve taraftarların kalbinde çok önemli bir yer kazandı.

Şu an ligde 16. sırada bulunan Leeds United, Bielsa ayrılığından sonra takımın başına Jesse Marsch’ı getirdi. 100 küsur yıllık İngiliz futbol tarihinde birinci lig seviyesinde çalışan üçüncü Amerikan menajer olan Jesse Marsch’ın CV’si kendisinden önceki iki vatandaşından daha parlak dursa da başarılı bir Salzburg kariyerinden sonra Leipzig’de başarısız olduğunu belirtmek gerek. Halihazırda ligde düşme tehlikesiyle karşı karşıya olan, sakatlıklarla boğuşan ve özgüveni kırılmış Leeds’in başında Amerikan menajerin işi zor diyebiliriz. Yine de Bundesliga’nın en iyi takımlarından birinde çalışmış bir menajerin, Premier League’de kalmaya oynayan bir takımın başına geçmesi hem Leeds için hem de lig için oldukça olumlu ki Marsch, son yıllarda Premier League’in orta ve alt sıra takımlarında artan menajer kalitesine uygun bir isim gibi gözüküyor.

- Marcelo Bielsa’nın ayrılığını genel olarak nasıl yorumluyorsun? Taraftarlarca çok sevilen bir figürdü ve bu kararın hatalı olduğunu savunan çok fazla insan var.

• Söz konusu isim Bielsa olunca, konuya duygusal yaklaşmamak zaten imkansız gibi. Andrea Radrizzani ve Victor Orta ile belki de kulübün tarihini değiştirdiler. Hem de bunu Klopp’un deyimiyle 'heavy metal' futbolu oynayarak yaptılar. Marcelo Bielsa sadece bir teknik adam değil, bunu unutmamak lazım. Eski tip bir “menajer”. Stadyumun çiminden (Tottenham stadının eski çimleri gelmişti geçen sezon) fitness salonunun antrenman sahasına giden yol üzerinde olmasına kadar her türlü detaya karışan bir adam. Bu yüzden onu kaybedip, geçişin yumuşak olacağını beklemek bence yanlış olur.
• Bir yandan da şunu söylemek lazım. Bielsa her zaman en üst seviye konsantrasyonu, fedakarlığı, özveriyi talep eden bir adam. “Murderball” antrenmanını her gün yıllarca yapmak, o kendini adamışlığı düzenli devam ettirmek kolay değil. Hele ki dünyanın genelinin, kuşakların farklılaştığı bu dönemde. Geçen sezon rakiplerini fiziksel olarak yerle bir eden, her maçta rakiplerinden fazla mesafe kat eden Leeds United, bu sezon fiziksel olarak çoğu maçta rakiplerinin gerisinde kaldı. Hücumda geçen sezonki etkinliklerin çok gerisinde, savunmada da bir o kadar kırılganlar. Ocak başı bir çıkış yapacak gibi gözükseler de bu form çok kısa sürdü ve çözüm üretilemedi. Bu noktada bir hamle gelmesi normal mi? Normal fakat Bielsa’ya bir sezon başı daha verilseydi bana daha doğru olurdu gibi geliyor.

- Cooper, Bamford, Phillips gibi kadro iskeletinin önemli parçaları sezonun büyük çoğunluğunda forma giyemedi ve Leeds kış aylarında kadro oluşturmakta epey zorlandı. Hatta birçok maçta yedek kulübesi tamamen akademi oyuncularından oluşturulmuştu. Tüm bu bilgiler ışığında, Ocak ayında takıma takviye yapılmaması dibe çöküşü hızlandırdı mı? Bielsa bu kararın arkasında duran açıklamalar yapmıştı.

• Bu isimlere uzun bir süre takımdan ayrı kalan Ayling’i de ekleyebiliriz bence. Yukarıdaki isimleri iki yönden irdelemek lazım. Takımın oyununa, sistemine katkı ve liderlik/karakter. Bu iki anlamda da takım çok zorlandı. Leeds’i Leeds yapan oyuncular bir anda takımın dışında kaldılar. Bence Bamford’un eksikliği, diğer eksiklerden çok daha fazla hissedildi. Çünkü bu noktaya (enteresan bir şekilde Ocak transferinde de direkt 11 hamlesi yapılmadı) hep farklı yapında oyuncular koyarak çözüm bulmaya çalıştı Bielsa. Rodrigo, Roberts, James vb. Bu oyuncuların hiçbiri Bamford’un katkısını veremedi ve takım da Bamford olmadan aynı oyunu oynayamadı. Sezonun bence Leeds adına en büyük hayal kırıklığı da yönetimsel olarak bu oldu. Sistemin kilit parçası gitti, takıma döndürülemedi ve yeri doldurulamadı.

_{Görsel: Yorkshire Post}

- Leeds, Newcastle ve Burnley’nin vites arttırmasıyla birlikte küme düşme adaylarından biri haline geldi. Sence onlar adına sezonun kırılma anı hangisiydi?

• Üstteki konu ile bağlantılı olarak, bence Bamford’un tekrar sakatlanması. Aralık başında sahalara dönüp Brentford karşısında oynamıştı aslında. Bir kez daha sakatlanması ve bu sakatlığın birkaç ay sürmesi, takımın tam toparlanabilecekken birkaç kademe aşağıya gitmesine yol açtı.

- Bielsa’nın koltuğunu devralan Jesse Marsch’ın altını çizdiği ilk şey sakinlik oldu; 12 maçın tamamını final olarak görmediğini ve gayet yeterli bir zamanları olduğunu açıkladı. RB Leipzig döneminde beklentileri karşılayamayan Marsch, bu dönemde Leeds için sence uygun bir profil mi?

• Hem evet hem hayır. Almanya macerası onun için ne kadar Ted Lasso dizisi benzeri geçmiş olsa da, Marsch hem vizyoner, hem de kafasında belirli bir oyun anlayışı olan bir adam. Zaten Salzburg üzeri Leipzig yapması, onun bir sistemin içerisinde iyi performans gösterebileceğini de bize anlatıyor ama Leipzig’de gerçekten de dikiş tutturamadı. Genellikle Bielsa gibi “yorucu” teknik adamların üzerine gelen kişiler oyuncu grubunun bir rahatlaması ile iyi performans gösterirler. Bu Marsch’ın avantajı. Ancak Premier League’e yeni gelen menajerlerin de buradaki oyuna alışmaları genellikle bir zaman alır. Marsch’ın uyum sağlama süreci, aynı zamanda Leeds’in kümede kalma yarışındaki performansını belirleyecek. Bu bence risk ve aslında çok üst düzey bir baskıyı da beraberinde getirecek. Taraftarın Bielsa sonrası ruh hali de cabası. O yüzden aslında sakin kalması gereken insan da Marsch gibi geliyor bana…

-Bielsa, kağıt üzerinde elit sayılmayacak birçok oyuncuya seviye atlattı ve farklı kimliklere büründürdü. Sence Leeds, uzun vadede bu karardan pişmanlık duyar mı?

• Bence sadece oyuncuya değil, kulübe de seviye atlattı ve farklı kimliklere büründürdü. Bielsa oyunu ve futbolu kolay bir süreç değil. O yüzden aslında bence uzun süreli kontratların zaten zorlaştığı bu günlerde 4 sene fena bir zaman değil. Böyle mi bitmeliydi? Kesinlikle hayır. Bielsa’nın zaten her kulüp ile 1’er yıllık kontrat yapmasının altında da bu yatıyor bence. Sistemin ne zaman oyuncular üzerinde yorgunluk yaratıp zirve noktasından döneceğini öngörmek kolay değil. Burada şöyle bir seçenek olabilirdi, oyuncu grubunu büyük ölçüde değiştirip yeni oyuncular ile aynı sistemi denemek. Bunu Championship’teyken daha rahat yapabilirsiniz ama Premier League’de rekabet bu kadar kızışmışken kolay bir çözüm değil. Pişmanlık duyar mı? Eğer küme düşerse duyar, düşmez ise zaten süreç bu noktaya bir şekilde geleceği için pişmanlık duyulacağını ben düşünmüyorum.